دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

ازوتمی پیشاکلیوی بیشترین شیوع را در افرادی دارد که به دلیل مشکلات پزشکی دیگر در بیمارستان بستری شده‎اند. هر اختلالی که سبب کاهش جریان خون به کلیه شود می‎تواند باعث بروز ازوتمی پیشاکلیوی گردد.

مقالات ارولوژی / نفرولوژی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• نیکول گلن، کاریسا استفنز
• ترجمه هامیک رادیان

ازوتمی تشکیل فرآورده‎های زائد نیتروژن در خون است. ازوتمی معمولاً نتیجۀ مشکلاتی در کلیه است که مانع از فیلتر کردن کامل خون توسط کلیه می‎شوند.

مطالب این مقاله:
• ازوتمی چیست؟
• علایم
• علل
• تشخیص
• درمان
• دورنما

ازوتمی چیست؟
کلیه‎ها و سیستم کلیوی معمولاً فرآورده‌های زائد را فیلتر و از خون دور می‎کنند. آنها همچنین برای از بین بردن این فرآورده‎های زائد و خارج کردن آنها از بدن در کنار آب اضافی، ادرار ایجاد می‎کنند.
اگر کلیه‎ها آسیب ببینند یا کارآیی کامل نداشته باشند، دیگر قادر به جدا کردن مواد زائد از خون نخواهند بود.
سه نوع ازوتمی وجود دارد:
• ازوتمی پیشا‎کلیوی: ازوتمی پیشا‌کلیوی هنگامی مطرح است که چیزی که به جریان گردش خون آسیب می‎زند بر چگونگی عملکرد کلیه‎ها تأثیر منفی می‎گذارد. وقتی فشار خون در کلیه‎ها پایین باشد، کلیه قادر به فیلتر کامل فرآورده‎های زائد یا تشکیل ادرار نخواهد بود.
• ازوتمی داخل کلیوی: ازوتمی داخل کلیوی که به نام نارسایی حاد کلیوی (ARF) یا صدمۀ حاد کلیه (AKI) نیز شناخته می‎شود، به مشکلات خود کلیه اشاره دارد.
• ازوتمی پساکلیوی: ازوتمی پساکلیوی وقتی بروز می‎کند که انسدادی در سیستم ادراری پس از خروج ادرار از کلیه وجود داشته باشد.

علایم
برخی از مردم دچار ازوتمی هیچ علایمی را تجربه نمی‎کنند. دیگران ممکن است دچار علایم کم‎آبی بدن شوند که می‎تواند شامل موارد زیر باشد:
• کاهش میزان ادرار
• ضربان سریع قلب
خشکی دهان
• خستگی مزمن
• پریدگی رنگ پوست
• ورم
• گیجی

علل
علت ازوتمی به نوع آن بستگی دارد.

ازوتمی پیشا‌کلیوی
ازوتمی پیشاکلیوی بیشترین شیوع را در افرادی دارد که به دلیل مشکلات پزشکی دیگر در بیمارستان بستری شده‎اند. هر اختلالی که سبب کاهش جریان خون به کلیه شود می‎تواند باعث بروز ازوتمی پیشاکلیوی گردد.
این اختلالات ممکن است شامل موارد زیر باشند:
• سوختگی‎ها
• کم‎آبی بدن
• هموراژ یا خونریزی
استفراغ یا اسهال درازمدت
• مجاورت با گرما
• نارسایی قلبی
• شوک
• انسداد شریانی که خون را به کلیه می‎رساند

ازوتمی داخل کلیوی
انواع متفاوتی از ازوتمی داخل کلیوی وجود دارد که شامل موارد زیرند:
• داروها و مواد مخدر: نفروتوکسین‎ها می‎توانند بــــه کلیه‎ها آسیب برسانند. نفروتوکسین‎های رایج شامل کوکایین، سیکلوسپورین، برخی آنتی‎بیوتیک‎ها، مهار کننده‎های آنزیم تبدیل انژیوتنسین (ACE)، و داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی (NSAIDs) هستند.
عفونت: عفونت‎های کلیه می‎توانند به لوله‎های کوچک موجود در کلیه‎ها که خون را فیلتر می‎کنند صدمه بزنند.
• بیماری عروقی: صدمه دیدن رگ‌های کوچک داخل کلیه می‎تواند سبب انسداد و صدمه دیدن بافت‎ها گردد. بروز لخته‎های خون در کلیه یا باریک شدن شریان‎ها شایع‎ترین اشکال عروقی مسبب ازوتمی داخل کلیه هستند.

ازوتمی پساکلیوی
ازوتمی پساکلیوی وقتی رخ می‎دهد که انسدادی در لوله‎های خارج شده از کلیه بروز می‎کند. علل شایع این انسدادها موارد زیر را شامل می‎شود:
تومور
• کاتتر ادراری
• کریستال‎های ادراری
• بزرگ شدن پروستات

ریسک فاکتورهای دیگر
چندین ریسک فاکتور برای بروز ازوتمی وجود دارد که شامل موارد زیرند:
دیابت ملیتوس
• عدم کفایت کلیوی
• نارسایی قلبی
• کهولت سن
• استفاده از داروی نفروتوکسیک

تشخیص
پیش از انجام هر گونه تست تشخیصی، دکتر شرح کامل پزشکی بیمار را می‎گیرد که شامل مصرف دارو در دوره‎های اخیر، عفونت‎ها، و دیگر علایم است. در مرحلۀ بعد، دکتر برای بررسی علل بالقوه یا مشکلات پزشکی، بیمار را مورد معاینه قرار می‎دهد.
تشخیص ازوتمی معمولاً با انجام یک تست سادۀ خون یا ادرار صورت می‎گیرد. دکتر تست خون را برای بررسی نشانگرهای عملکرد کلیه شامل کراتینین خون و نیتروژن اورۀ خون (BUN) انجام می‎دهد.
اینها موادی هستند که کلیه در کوران فیلتر آنها را خارج می‎کند. اگر میزان یکی از این دو ماده یا هر دوی آنها در خون بالا باشد، نشان دهندۀ آن است ک کلیه‎ها از عملکرد مناسب برخوردار نیستند.
تست‎های ادرار برای اسمولالیته، جاذبۀ خاص، سدیم، و کراتینین نیز می‎توانند اطلاعاتی در مورد چگونگی سیراب بودن بدن به دست دهند، که خود نشانگر دیگری برای عملکرد کلیه محسوب می‎شود.
برخی از اوقات دکتر از اولتراسوند یا تست‎های دیگر استفاده می‎کند، که این موضوع به معاینۀ فیزیکی بیمار یا نتایج به دست آمده از تست‎های خون و ادرار بستگی دارد.

درمان
بسیاری از عوامل در تعیین برنامۀ درمانی فرد دچار ازوتمی دخالت دارند.
اگر دکتر به علت بروز ازوتمی پی ببرد، مهم خواهد بود که در مرحلۀ اول درمان این علت را هدف قرار دهد. برای مثال:
• فرد دچار ازوتمی پساکلیوی بر اثر ابتلا به تومور نیاز دارد که تومور برداشته شود و درمان برای عملکرد کلیه انجام گردد.
• فردی که داروی نفروتوکسیک مصرف می‎کند باید به مصرف دارویی روی بیاورد که باعث آسیب دیدن کلیه نمی‎شود.
• ممکن است برای رفع انسدادی که سبب بازگشت ادرار به درون سیستم کلیوی می‎شود به انجام عمل جراحی نیاز باشد.
مردم مبتلا به ازوتمی داخل کلیوی در عین حال در ریسک بالاتری برای ابتلا به عدم تعادل الکترولیت یا مایعات بدن قرار دارند. درمان این اختلال ممکن است نیاز به مصرف داروهای خوراکی داخل وریدی داشته باشد.
در اغلب موارد این درمان به این معنی است که فرد بیمار باید تا هنگام رفع عدم تعادل الکترولیت‎ها و تصحیح عملکرد کلیه در بیمارستان بستری شود. تزریق داخل وریدی مایعات نیز برای افزایش حجم خون به کار می‌‏رود.
اغلب از دارو برای کمک به قلب برای پمپاژ کافی یا بالا بردن فشار خون استفاده می‎شود. این دورۀ درمان به بهبود جریان خون و فشار خون در کلیه کمک می‌کند.
در برخی موارد فرد دچار ازوتمی داخل کلیوی ممکن است نیاز به دیالیز داشته باشد. دیالیز اقدامی پزشکی است که در آن خون بیمار از طریق یک خط داخل وریدی از بدن خارج شده، در ماشین دیالیز فلیتر می‎شود و سپس با استفاده از یک خط دیگر به داخل بدن برگردانده می‎شود.
دیالیز کلیه ممکن است سه تا چهار بار در هفته انجام شود و هر جلسۀ آن به چند ساعت وقت نیاز دارد.
در کنار درمان علت بروز ازوتمی، این موضوع برای پزشکان حائز اهمیت است که از بروز نارسایی کلیوی در حد امکان پیشگیری کنند.
برای فرد دارای ریسک فاکتورهای ابتلا به ازوتمی نباید داروی نفروتوکسیک تجویز شود و نیز در مورد وی باید از انجام تست‎های تشخیصی نیازمند استفاده از رنگ کنتراست خودداری شود.

دورنما
ازوتمی پساکلیوی به آسانی درمان می‎شود و حتی می‎تواند زمانی که علت بروز آن شناسایی و درمان شود معکوس گردد.
ازوتمی پیشاکلیوی را نیز می‎توان معکوس کرد اگر علت آن به صورت زودهنگام شناسایی و درمان شود. در غیر این صورت کلیه دچار آسیب‎های جدی خواهد شد.
ازوتمی داخل کلیوی یک اختلال جدی است و در صورت عدم درمان می‎تواند باعث مرگ بیمار گردد. دورنما در این بیماری به چند عامل مختلف شامل شدت صدمۀ وارد شده و علت اصلی بروز صدمه بستگی دارد.
برای مثال فرد دچار ARF که از جهات دیگر سالم است ممکن است دورنمای بهتری نسبت به بیماری که بر اثر ابتلاء به چند بیماری مختلف در بیمارستان بستری است، پیش رو داشته باشد.
این موضوع اهمیت دارد که هر فرد دارای ریسک فاکتورهای ابتلا به ازوتمی زیر نظر پزشک قرار گیرد. پیگیری برنامه درمانی تجویز شده برای پیشگیری از صدمات شدید کلیوی یا مرگ بیمار، حیاتی است.

برای مطالعۀ بیشتر در مورد مشکلات سیستم کلیوی مراجعه به لینک زیر در وبسایت مهرین - اخبار سلامت قابل توصیه است:
کیست کلیه - علایم، تشخیص، و درمان

مطالعۀ لینک زیر در وبسایت مهرین - اخبار سلامت پیشنهاد می‌شود:
اورمی یا انباشت اوره در خون

 

Source:
Azotemia: Symptoms, types, and treatment
Last reviewed Tue 15 August 2017
By Nicole Galan
Reviewed by Carissa Stephens, RN, CCRN, CPN 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

افزایش سرانجام بد در بارداری با آسیب کلیوی مربوط به گذشته

یک مطالعة تازه دریافته است که خطر پره‌اکلامپسی و دیگر عوارض بارداری ممکن است در مادران بارداری که دارای سابقة آسیب کلیوی هستند بیشتر باشد، حتی اگر عملکرد کلیة آنان در زمان پیش از بارداری نرمال بوده با

چرا چشم‌های من زردند؟ بررسی علل زردی چشم در کودکان و بزرگسالان

چشم‌ها می‌توانند چیزهای زیادی در مورد افراد بگویند. این ارگان نه فقط چشم‌اندازی به درون شخصیت فرد عرضه می‌کند بلکه می‌تواند سرنخ‌هایی در مورد سلامت عمومی بدن به دست دهد. وقتی سفیدی چشم به زردی می‌زند،

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.