دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

درمان تکرر ادرار به علت بروز آن بستگی دارد

مقالات ارولوژی / نفرولوژی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• دکتر کاترین پادوک، دکتر استیسی سمپسون
• ترجمه هستی فراست‎فر

تکرر ادرار به معنی احساس نیاز به ادرار کردن بیش از میزان معمول است. تکرر ادرار می‎تواند باعث بروز اختلال در زندگی روزمرۀ فرد مبتلا شده، چرخۀ خواب وی را مختل کند و حتی می‎تواند نشانه‎ای از وجود یک اختلال پزشکی زیربنایی در فرد باشد.
بسیاری از مردم در عین دچار بودن به مشکل تکرر ادرار به زندگی خود ادامه می‎دهند. وقتی کسی در طول روز بیش از 3 لیتر دفع ادرار داشته باشد این وضعیت زیر عنوان پلی‌یوری شناخته می‌شود. اغلب اوقات، بروز این اختلال علت ساده‎ای دارد که می‎توان مستقیماً نسبت به درمان آن اقدام کرد.
تکرر ادرار با بی‎اختیاری ادراری که در آن موضوع نشت ادرار مطرح است، یکی نیست.
برخی از اوقات تکرر ادرار می‎تواند نشان دهندۀ وجود اختلالی جدی‎تر باشد. شناسایی زودهنگام مشکل می‎تواند به درمان به موقع و مؤثر و پیشگیری از عوارض منجر شود.

مطالب این مقاله:
• تکرر ادرار چیست؟
• علل محتمل
• تشخیص
• درمان
• پیشگیری

تکرر ادرار چیست؟
ادرار کردن راهی است که با استفاده از آن بدن خود را از دست مایعات زائد خلاص می‎کند. ادرار شامل آب، اسید اوریک، اوره، و مواد سمی و ضایعات فیلتر شدۀ درون بدن است. کلیه‎ها در این فرآیند نقشی کلیدی بر عهده دارند.
ادرار در مثانه (پیشابدان) باقی می‎ماند تا اینکه به حد سرریز می‎رسد و نیاز به ادرار کردن ایجاد می‎شود. در این نقطه، ادرار از بدن دفع می‎گردد.
تواتر ادراری (یا ادرار کردن مکرر) مشابه بی‎اختیاری ادراری نیست، که در آن فرد مبتلابه اختلال کنترل اندکی بر مثانۀ خود دارد. تواتر ادراری صرفاً به معنی نیاز به مراجعه به توالت برای ادرار کردن به میزانی بیش از میزان متعارف یا نرمال است. تکرر ادرار ممکن است در کنار بی‎اختیاری ادراری بروز کند، اما این دو اختلالات یکسانی نیستند.
اغلب مردم در طول بیست و چهار ساعت شبانه‎روز 6 تا 7 بار ادرار می‎کنند.
تکرر ادرار را می‎توان نیاز به ادرار کردن به تعداد بیش از 7 بار در یک شبانه‎روز در شرایط نوشیدن حدود 2 لیتر مایعات در همین بازۀ زمانی تعریف کرد.
به هر جهت، آدم‎ها متفاوتند و اغلب مردم فقط زمانی برای ادرار کردن به پزشک مراجعه می‎کنند که احساس ناراحتی کنند. کودکان نیز دارای مثانۀ کوچک‎تری هستند، و بنابراین در مورد آنها بیشتر بودن دفعات ادرار کردن موضوعی نرمال محسوب می‌شود.

علل محتمل
ادرار کردن فرآیند پیچیده‎ای است و سیستم‏‌های مختلفی از بدن در آن دخالت دارند. طیفی از تغییرات ممکن است سیستم ادراری بدن را فعال‎تر سازد.
علل مبتنی بر سبک زندگی شامل مصرف مقدار زیاد مایعات به ویژه مایعات حاوی الکل یا کافئین ممکن است در این مورد نقش داشته باشد. این موضوع در طول شب می‌‏تواند باعث ایجاد اختلال در چرخۀ خواب و اضطرار ادرار کردن شود. تکرر ادرار در عین حال ممکن است به شکل عادت درآید.
به هر جهت، تکرر ادرار ممکن است نشانه‎ای از مشکلات مجرای ادرار یا کلیه، مشکلات مثانه، یا دیگر اختلالات پزشکی مثل دیابت ملیتوس، دیابت انسپیدوس، بارداری، یا مشکلات مربوط به غدۀ پروستات باشد.
دیگر علل یا عوامل مرتبط در این مورد عبارتند از:
اضطراب
• دارو، برای مثال دیورتیک‎ها (مدرها) که می‎توانند باعث ادرار کردن شوند
• سکته مغزی (استروک) و دیگر اختلالات مغز یا سیستم عصبی مرکزی
عفونت دستگاه ادراری
• وجود تومور یا توده در ناحیۀ لگن
سیستیت فضای بینابینی که نوعی از التهاب در دیوارۀ مثانه محسوب می‎شود
سندرم مثانه بیش‌فعال (OAB)، که باعث ایجاد انقباضات غیر ارادی در مثانه می‎شود که این به نوبۀ خود باعث می‎گردد تا فرد نیاز بیشتری به ادرار کردن داشته باشد
سرطان مثانه
سنگ کلیه یا سنگ مثانه
• بی‎اختیاری ادراری
• محدودیت مجرای ادرار
• اشعه درمانی در ناحیۀ لگن مثل مورد مرتبط به درمان سرطان
دیورتیکولیت کولون، که در آن کیسه‎های توده مانند برون‌رشد در دیوارۀ رودۀ بزرگ توسعه پیدا می‎کنند
عفونت واگیردار جنسی (STI) مثل مورد کلامیدیا

علایم
یکی از علایم اصلی پلی‌یوری ادرار کردن مکرر است. اگر علایم دیگری وجود داشته باشد این ممکن است نشان دهندۀ وجود یک اختلال احتمالاً جدی‎تر باشد.
برای مثال نوکتوریا نیاز به ادرار کردن در کوران شب و در طول چرخۀ خواب است. نوکتوریا می‎تواند علامتی از دیابت انسیپیدوس یا دیابت ملیتوس باشد.
دیگر علایمی که نیاز به توجه دقیق‎تر در مورد آنها وجود دارد عبارتند از:
• احساس درد یا ناراحتی در طول ادرار کردن
خون‎آلود بودن ادرار، کف‎آلود بودن آن یا داشتن رنگ غیر معمول
• از دست دادن تدریجی کنترل مثانه یا بی‎اختیاری ادراری
• دشواری در ادرار کردن علی‎رغم نیاز به انجام آن
• وجود ترشح از آلت تناسلی یا واژن
• افزایش میزان اشتها یا افزایش تشنگی
تب یا لرز
تهوع یا استفراغ
درد پشت یا درد پهلو
اگر علایم دیگری وجود داشته باشند یا اگر تکرر ادرار بر کیفیت زندگی فرد لطمه وارد کند، مراجعه به دکتر ضروری است.
برای مثال تکرر ادرار می‎تواند علامتی از عفونت کلیه باشد. در صورت عدم درمان این وضعیت می‎تواند به آسیب‎دیدگی دایمی کلیه منجر شود. به علاوه، باکتری موجب عفونت به طور بالقوه می‎تواند وارد جریان خون شده و باعث عفونی شدن دیگر نواحی بدن گردد.
این وضعیت می‎تواند تهدیدگر حیات باشد و نیاز به بررسی دارد.

تشخیص
دکتر شرح حال بیمار را گرفته و معاینۀ فیزیکی انجام می‎دهد و از بیمار در مورد فرکانس ادرار کردن و دیگر علایم سؤال می‎کند.
دکتر ممکن است در موارد زیر از بیمار پرسش کند:
• الگوی تکرر ادرار، برای مثال اینکه چه هنگامی آغاز می‌شود، چه چیزهایی در این مورد دچار تغییر شده‎اند، و تکرر ادرار در چه زمان‎هایی از روز بروز می‎کند
• داروهای فعلی مورد استفاده
• فرد چه مقدار مایعات مصرف می‎کند
• بروز تغییر در رنگ، بو، یا مداومت ادرار
• فرد چه مقدار کافئین و الکل مصرف می‎کند و آیا میزان مصرف این مواد اخیراً تغییری داشته است
تست‎های مورد استفاده شامل موارد زیر است:
• آنالیز ادرار برای شناسایی هر گونه ناهنجاری در ادرار
• اولتراسوند برای برسی بصری کلیه‎ها
• عکسبرداری اشعه ایکس یا CT اسکن برای ناحیۀ شکم و لگن
• تست‎های نورولوژیک برای کشف هر گونه اختلال عصب
• آزمایش برای بیماری‎های واگیردار جنسی
امکان ارجاع بیمار مرد یا زن به ارولوژیست وجود دارد و در عین حال ممکن است زنان به متخصص بیمار‎ی‎های زنان ارجاع داده شوند.

تست یورودینامیک
تست‎های یورودینامیک برای ارزیابی اثربخشی مثانۀ ادراری در ذخیره و رهش ادرار به کار می‎روند و نیز عملکرد مجرای ادرار را بررسی می‌کنند.
مشاهدات ساده در این مورد عبارتند از:
• ثبت و ضبط زمانی که طول می‎کشد تا ادرار توسط سیستم ادراری تولید شود
• یادداشت مقدار ادرار تولید شده
• سنجش توانایی توقف ادرار در میانۀ دفع ادرار
برای دستیابی به اندازه‎گیری‎های دقیق پزشک ممکن است از موارد زیر استفاده کند:
• وسایل تصویربرداری برای مشاهدۀ پر و خالی شدن مثانه
• پایش وضعیت برای اندازه‎گیری فشار درون مثانه
• سنسورهایی برای ثبت فعالیت عضله و عصب
بیمار ممکن است ناچار شود مقدار و نوع مصرف مایعات خود را تغییر دهد یا مصرف برخی از داروها را پیش از انجام تست متوقف کند. در عین حال ممکن است نیاز باشد که بیمار با مثانۀ پر وارد کلینیک شود.

درمان
درمان تکرر ادرار به علت بروز آن بستگی دارد.
اگر تشخیص به دیابت ملیتوس ختم شود درمان با هدف کاهش سطح قند خون و زیر کنترل قرار دادن آن انجام خواهد شد.
برای عفونت باکتریایی کلیه، درمان شامل یک دوره مصرف آنتی‎بیوتیک و داروهای ضد درد خواهد بود.
اگر علت تکرر ادرار بیش‎فعال بودن مثانه باشد، دارویی که زیر عنوان آنتی‎کولینرژیک شناخته می‌شود تجویز خواهد شد. این دارو از از انقباضات غیر ارادی عضله متصل غیر ارادی در دیوارۀ مثانه پیشگیری می‎کند.
در صورت نیاز دارودرمانی تجویز شده و توسط پزشک مورد پایش قرار می‎گیرد.
پرورش و تکنیک‎های رفتاری ممکن است کمک کننده باشند.

پرورش مثانه و ورزش‌های آن
دیگر درمان‎ها بیش از علل زیربنایی خود تکرر ادرار را خطاب قرار می‎دهند. این درمان‎ها شامل موارد زیرند:
ورزش‌های کیگل: ورزش منظم روزانه، اغلب پیرامون بارداری می‎تواند عضلات لگن و مجرای ادرار را قدرتمند کرده و مثانه و مجرای ادرار را تقویت کنند. برای رسیدن به بهترین بازده، این حرکات را باید در هر وهله برای 10 تا 20 بار انجام داد، که این کار روزانه 3 بار به مدت حداقل 4 هفته تا 8 هفته انجام می‎شود.
زیست‎بازخورد (بیوفیدبک): در کنار ورزش‌های کیگل استفاده می‎شود، و بیمار را قادر می‎سازد تا از چگونگی عملکردهای جسمانی خویش آگاهی بیشتری به دست آورد. این افزایش آگاهی به بیمار کمک می‎کند تا بتواند کنترل بیشتری بر عضلات لگن خود اعمال کند.
پرورش مثانه: این درمان برای پروزش مثانه در راستای اعمال کنترل بر ادرار انجام می‎شود تا مثانه بتواند زمان بیشتری ادرار را در خود نگه دارد. این کار معمولاً به 2 تا 3 ماه زمان نیاز دارد.
پایش مصرف مایعات: این کار ممکن است نشان دهد که نوشیدن به مقدار زیاد در برخی اوقات می‎تواند علت اصلی تکرر ادرار باشد.

پیشگیری
داشتن تغذیۀ سالم و حفظ سبک زندگی فعال می‎تواند به تعادل خروج ادرار از بدن کمک کند.
این کار ممکن است به معنی رعایت محدودیت در مصرف الکل و کافئین، و قطع مصرف برخی غذاهای تحریک کنندۀ مثانه یا دارای نقش دیورتیک مثل شکلات، غذاهای تند و ادویه‏‌دار، و شیرین کننده‎های مصنوعی باشد.
خوردن غذاهای سرشار از فیبر نیز می‎تواند در کاهش یبوست مفید باشد. این می‎تواند به طور غیر مستقیم باعث بهبود جریان دفع ادرار از طریق مجرای ادرار شود زیرا مقعد دچار یبوست می‎تواند بر مثانه، مجرای ادرار یا هر دوی آنها فشار وارد کند./

Source:
Frequent urination: Causes, symptoms, and treatment
Last updated Mon 31 July 2017
By Catharine Paddock PhD
Reviewed by Stacy Sampson, DO

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

افزایش سرانجام بد در بارداری با آسیب کلیوی مربوط به گذشته

یک مطالعة تازه دریافته است که خطر پره‌اکلامپسی و دیگر عوارض بارداری ممکن است در مادران بارداری که دارای سابقة آسیب کلیوی هستند بیشتر باشد، حتی اگر عملکرد کلیة آنان در زمان پیش از بارداری نرمال بوده با

چرا چشم‌های من زردند؟ بررسی علل زردی چشم در کودکان و بزرگسالان

چشم‌ها می‌توانند چیزهای زیادی در مورد افراد بگویند. این ارگان نه فقط چشم‌اندازی به درون شخصیت فرد عرضه می‌کند بلکه می‌تواند سرنخ‌هایی در مورد سلامت عمومی بدن به دست دهد. وقتی سفیدی چشم به زردی می‌زند،