دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

مردم دچار مقادیر کم پروتئینوری به طور معمول فاقد علامت یا نشانه‌اند. به هر حال برخی از بیماران اگر دارای مقادیر بالای پروتئین در ادرار باشند دچار ادما (ادم) در ناحیه صورت، زیر زانو در پا، یا شکم می‎شوند.

مقالات ارولوژی / نفرولوژی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• دکتر براد اچ. راوین
• دکتر ریچارد جی. گلاسوک
• دکتر آلبرت کیو. لام
• ترجمه هامیک رادیان

کار کلیه خارج کردن مواد زائد و آب و املاح اضافی از خون است. کلیه‎ها خون را از طریق شریان‎های کلیوی دریافت می‎کنند (شکل 1). خون به درون قسمت‌هایی از کلیه به نام نفرون‎ها جریان می‎یابد (شکل 2). هر نفرون از یک گلومرولوس و یک توبول تشکیل شده است. هر کلیه حامل صدها هزار نفرون است.
گلومرولی (گلومرول) خون را فیلتر کرده مواد زائد را از آن دور می‎کند. آنها در عین حال مانع از آن می‎شوند که برخی از مواد مثل پروتئین از خون خارج گردند. اگر گلومرولی دچار آسیب شود، پروتئین موجود در خون به داخل ادرار نشت می‎کند.
در حالت نرمال فرد باید روزانه کمتر از 150 میلی‎گرم (در حدود 3 درصد یک قاسق چایخوری) پروتئین در ادرار خود داشته باشد. وجود پروتئین بیش از 150 میلی‌گرم در روز در ادرار پروتئینوریا (پروتئینوری) نامیده می‎شود.

آیا پروتئینوری باعث بروز علایمی می‎شود؟
مردم دچار مقادیر کم پروتئینوری به طور معمول فاقد علامت یا نشانه‌اند. به هر حال برخی از بیماران اگر دارای مقادیر بالای پروتئین در ادرار باشند دچار ادما (ادم) در ناحیه صورت، زیر زانو در پا، یا شکم می‎شوند.

انواع پروتئینوری
پروتئینوری را می‎توان به سه دسته تقسیم کرد: گذرا (متناوب)، ارتواستاتیک (مرتبط به حالت نشستن / ایستادن یا دراز کشیدن)، و دایمی (همیشه موجود).
پروتئینوری گذرا. پروتئینوری گذرا (متناوب) با فاصلۀ زیاد از دیگر اشکال آن شایع‎ترین نوع پروتئینوری به شمار می‎رود. پروتئینوری گذرا معمولاً بدون درمان بهبود می‎یابد. فشارهایی مثل ابتلاء به تب و ورزش سنگین می‎توانند باعث ایجاد پروتئینوری گذرا شوند.
پروتئینوری ارتواستاتیک (وضعیتی). پروتئینوری ارتوتاستاتیک زمانی مطرح است که فرد در حالت ایستاده یا نشسته در وضعیت شق و رق و نه در حالت دراز کشیده، پروتئین وارد ادرار وی می‎شود. این اختلال در 2 تا 5 درصد نوجوانان شایع است اما بروز آن در افراد سنین بالای 30 سال نامعمول قلمداد می‎گردد. علت بروز پروتئینوری ارتواستاتیک شناخته شده نیست. پروتئینوری ارتواستاتیک مضر نیست، نیازی به درمان ندارد و به طور معمول با افزایش سن از بین می‎رود.
پروتئینوری ارتواستاتیک با گرفتن دو مجموعه ادرار مجزا تشخیص داده می‎شود. این نیاز به گرفتن دو نمونه ادرار به شرح زیر دارد: یک نمونه در هنگامی که فرد در حالت سرپا قرار دارد (به طور معمول در طول روز) و نمونه دوم پس از آنکه چند ساعتی را دراز کشیده و در خواب گذرانده باشد (برای مثال، در ابتدای روز پس از بیدار شدن).
پروتئینوری دایمی. در تقابل یا انواع دیگر پروتئینوری، پروتئینوری دایمی در مردم دچار بیماری زیربنایی کلیه یا دیگر اختلالات پزشکی، مثل موارد فهرست زیر بروز می‎کند:
• بیماری‌های کلیه
• بیماری‎های آسیب زننده به کلیه مثل دیابت ملیتوس یا فشار خون بالا
• بیماری‌هایی که باعث می‌شوند تا بدن مقادیر بیش از حدی از برخی انواع پروتئین را تولید کند.

تشخیص پروتئینوری
تست ادرار. پروتئینوری با استفاده از تست آنالیز ادرار، اغلب به کمک یک چوبخط تشخیص داده می‎شود. به هر حال تست مزبور چندان دقیق نیست. همچنین مردم باید تست مزبور را تکرار کنند چه پروتئینوری از نوع متناوب یا گذرا بوده یا از نوع مداوم باشد.
ادرار در عین حال باید زیر میکروسکپ بررسی شود تا مشخص گردد که سلول‎ها، کریستال‎ها، باکتری‎ها یا ساختارهای موسوم به کست در آن وجود دارد یا خیر. این ویژگی‎های ادرار ممکن است نشانه‎هایی از انواع خاصی از مشکلات کلیه برای مثال بیماری‌های منجر به آسیب دیدگی گلومرولی، باشند. اگر دو مورد یا بیشتر آنالیز ادرار نشان دهنده وجود پروتئین در ادرار باشد، مرحله بعدی تعیین مقدار پروتئین موجود در ادرار خواهد بود. این مقدار را می‎توان به طرق زیر اندازه‌گیری کرد:
• گرفتن یک نمونه واحد از ادرار در هر زمان (روشی رایج و قابل اعتماد است)
• جمع‎آوری نمونه ادرار 24 ساعته (روش دقیق‌تری است اما به لحاظی روش قابل اعتمادی نیست)
اگر کسی بیماری کلیوی شناخته شده‌ای داشته یا پیشتر برای وجود پروتئین در ادرار تحت درمان قرار گرفته باشد، پزشک روش دوم یعنی نمونه ادرار 24 ساعته را برای تعیین مقدار پروتئین موجود در ادرار ترجیح خواهد داد.
اگر پزشک از فرد بخواهد که در محیط خانه نسبت به جمع‌آوری ادرار اقدام کند، وی باید نمونه ادرار را در یک محیط خنک مثل یخچال قرار دهد. ادرار به طور کلی استریل است بنابراین باعث ایجاد آلودگی مواد غذایی موجود در یخچال نمی‌شود.
تست خون. در عین حال ممکن است پزشک برای برآورد میزان کارآیی کلیه انجام یک تست خون را در دستور کار قرار دهد (این آزمایش تست عملکرد کلیه نامیده می‎شود). این تست شامل انداه‌گیری نیتروژن اوره خون (BUN) و کراتینین و سپس محاسبه میزان عملکرد کلیه با استفاده از فرمولی برای تعیین نرخ فیلتراسیون گلومرولی است.
بیوپسی کلیه. پزشک ممکن است انجام بیوپسی کلیه را توصیه کند. در طول این بیوپسی پزشک نمونه کوچکی از بافت یک کلیه را می‎گیرد و زیر میکروسکپ مورد بررسی قرار می‌دهد. بیوپسی کلیه یک اقدام پزشکی است که به طور معمول در تنظیمات سرپایی و با استفاده از بی‎حسی موضعی انجام می‎شود. اغلب بیماران روز بعد از انجام بیوپسی مزبور می‎توانند فعالیت‎های عادی زندگی خود، مگر بلند کردن اشیاء سنگین و ورزش کردن، را از سر بگیرند.

درمان پروتئینوری و پیش‌آگهی آن
پروتئینوری گذرا و وضعیتی اختلالات مضری نیستند، و در مورد آنها انجام هیچ درمان خاصی نیاز نیست.
بیماران دچار پروتئینوری گرید پایین که به کاهش عملکرد کلیه یا یک بیماری سیستمیک مرتبط نباشد حتی در صورت عدم درمان عوارض درازمدتی در پی نخواهد داشت. اغلب نفرولوژیست‎ها (متخصصان بیماری‌های کلیه) از یک داروی ضد فشار خون مثل مهار کننده آنزیم تبدیل کننده آنژیوتنسین (ACE) استفاده می‌کنند تا پروتئینوری کاهش یافته یا متوقف شود. به هر حال بیماران دچار پروتئینوری گرید پایین باید به صورت سالانه مورد بررسی مجدد قرار گیرند تا این اطمینان حاصل شود که وضعیت آنها رو به وخامت نرفته و عملکرد کلیه حالت پایدار دارد.
در بیماران مبتلاء به پروتئینوری گرید بالا که دچار کاهش عملکرد کلیه هستند، درمان علت زیربنایی بروز اختلال به طور معمول مورد درمان قرار می‎گیرد.

خلاصه
• به طور نرمال ادرار نباید حاوی پروتئین باشد. فردی که در ادرار وی پروتئین وجود دارد مبتلاء به پروتئینوری شناخته می‎شود.
• اغلب مردم دچار پروتئینوری حامل هیچ نشانه یا علامتی نیستند.
• پروتئینوری معمولاً با استفاده از یک تست چوبخط که به منظور دیگری مورد استفاده قرار گرفته است کشف می‎شود.
• سه نوع پروتئینوری وجود دارد: گذرا، وضعیتی، و مداوم.
• برای تعیین نوع پروتئینوری انجام برخی تست‎های ادرار لازم است. بسته به نتایج حاصل از تست‎های مزبور تست‎های دیگر شامل تست‎های خون و برخی از اوقات بیوپسی کلیه ممکن است نیاز باشد.
• پروتئینوری همیشه باید توسط یک متخصص بالینی مورد ارزیابی قرار گیرد.
پروتئینوری گذرا یا ارتواستاتیک سبب بروز مشکلات درازمدت برای سلامت نمی‎شوند و معمولاً نیازی به درمان ندارند.
• برخی از مردم مبتلا به پروتئینوری مداوم دچار مشکلات کلیوی هستند که باید درمان شوند.


نفرون،حالب، مدولا، کایلکس، مثانه، ادرار، پروتئین، گلومرول، گلومرولی، فیلتر مواد زائد، پروتئین، پروتئینوریا، پروتئینوری، پروتئینوری موقت، پروتئینوری گذرا، پروتئینوری ارتواستاتیک، پروتئینوری وضعیتی، پروتئینوری دایمی، نفرولوژی

شکل 1: آناتومی کلیه - این تصویر ساختار کلیه را نشان می‎دهد. بخش بالایی (کورتکس / cortex) حامل گلومرولی است. توبولو‌ها در محدوده کورتکس و مدولا (Medulla) قرار دارند. مجموعه توبول‌ها بخش بزرگی از مدولای داخلی یا پاپیلا را تشکیل می‎دهند. ادرار از مجموعه توبول‌ها عبور کرده وارد کالیکس‎ها ‌شده سپس به لگن کلیوی، حالب و مثانه وارد می‎شود.


نفرون،حالب، مدولا، کایلکس، مثانه، ادرار، پروتئین، گلومرول، گلومرولی، فیلتر مواد زائد، پروتئین، پروتئینوریا، پروتئینوری، پروتئینوری موقت، پروتئینوری گذرا، پروتئینوری ارتواستاتیک، پروتئینوری وضعیتی، پروتئینوری دایمی، نفرولوژی

شکل 2: آناتومی نفرون - این تصویر ساختار نفرون را نشان می‎دهد، که وظیفه فیلتر کردن مواد زائد از خون را بر عهده دارد. هر نفرون متشکل از یک گلومرولوس و یک توبول است. گلومرولوس مواد زائد و مایعات اضافی را فیلتر می‎کند، در حالی که توبول‎ها تعدیل مواد زائد به شکل ادرار را بر عهده دارند./

Source:
uptodate.com
Patient education: Protein in the urine (proteinuria)
Author: Brad H Rovin, MD
Section Editor: Richard J Glassock, MD, MACP
Deputy Editor: Albert Q Lam, MD
Literature review current through: Sep 2018. |
This topic last updated: Mar 21, 2018. 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

افزایش سرانجام بد در بارداری با آسیب کلیوی مربوط به گذشته

یک مطالعة تازه دریافته است که خطر پره‌اکلامپسی و دیگر عوارض بارداری ممکن است در مادران بارداری که دارای سابقة آسیب کلیوی هستند بیشتر باشد، حتی اگر عملکرد کلیة آنان در زمان پیش از بارداری نرمال بوده با

چرا چشم‌های من زردند؟ بررسی علل زردی چشم در کودکان و بزرگسالان

چشم‌ها می‌توانند چیزهای زیادی در مورد افراد بگویند. این ارگان نه فقط چشم‌اندازی به درون شخصیت فرد عرضه می‌کند بلکه می‌تواند سرنخ‌هایی در مورد سلامت عمومی بدن به دست دهد. وقتی سفیدی چشم به زردی می‌زند،