دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

فشار خون بالا در دوران بارداری - آنچه دانستنش مفید است

فشار خون، فشار خون بالا، فشار خون بالا در بارداری، هیپرتانسیون، پره‎اکلامپسی، اکلامپسی، فشار خون سیستولیک، فشار خون دیاستولیک

زمانی که افزایش فشار خون اوّلین بار در نیمة دوم بارداری پدیدار شود به آن هیپرتانسیون بارداری می‌گویند

مقالات بارداری / زنان

ترجمه و تدوین: دکتر زهره پیرزاده

فشار خون نرمال کلید سلامتی است. افزایش فشار خون هیپرتانسیون نام دارد. وقوع این حالت در هر زمانی می‌تواند سلامتی انسان را به خطر بیندازد. هیپرتانسیون در دوران بارداری حتی می‌تواند با مشکلات بیشتری همراه باشد. در برخی موارد ممکن است پره‌اکلامپسی به وجود آید (نوعی اختلال جدی که تأثیر خطرناکی بر بارداری دارد). اگر زنی باردار بوده و دچار هر یک از ریسک‌فاکتورهای ابتلا به افزایش فشار خون است به مراقبت‌های ویژه نیاز دارد.

انواع فشار خون
وجود فشار خون برای عملکرد سیستم گردش خون در قلب، سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌ها حیاتی است. بخشی از این فشار بر اثر ضربان قلب به وجود می‌آید. هر بار که قلب منقبض یا فشرده می‌شود، خون را به سرخرگ‌ها پمپ می‌کند. سرخرگ‌ها خون را به اعضاء بدن می‌رسانند. سیاهرگ‌ها خون را به قلب باز می‌گردانند. سرخرگ‌های کوچک نیز در تولید فشار خون مؤثرند. رویة این رگ‌های خونی از یک لایة عضله پوشیده شده است. وقتی فشار خون طبیعی باشد، این لایة عضلانی شل می‌شود و سرخرگ‌های کوچک گشاد یا باز می‌گردند طوری که خون می‌تواند به راحتی در آنها جریان یابد. اما با ارسال علامتی برای افزایش فشار خون به این لایه، لایة عضلانی سفت شده و سرخرگ‌های کوچک باریک می‌شوند. این وضع عبور جریان خون را مشکل می‌سازد و در پی آن فشار خون در سرخرگ‌ها افزایش می‌یابد. در اندازه‌گیری فشار خون دو عدد خوانده شده، با ممیزی از هم جدا می‌شوند مانند 80/110 (یا ممکن است گفته شود که فشار خون 110 روی 80 است). اولین عدد مربوط به فشار خون سرخرگ‌ها در زمانی است كه قلب منقبض شده و فشار خون سیستولیک نام دارد. دومین عدد مربوط به فشار خون سرخرگ‌ها و در زمانی است که قلب در فاصلة بین انقباض‌ها شل شده و فشار خون دیاستولیک نام دارد.
میزان فشار خون از فردی به فرد دیگر فرق می‌کند و غالباً در طول روز نیز نوسان دارد. به علاوه فشار خون در مواقع هیجان و اضطراب بالا می‌رود، امّا اکثر اوقات در حالت استراحت کم می‌شود. این تغییرات کوتاه‌مدت فشار خون طبیعی است و تنها وقتی فشار خون فرد برای مدتی بالا باقی بماند علامتی از وجود یک مشکل به شمار می‌رود.
در مورد اکثر زنان باردار اعداد کمتر از 80/110 طبیعی هستند. اگر زنی باردار است و در چند بار اندازه‌گیری فشار سیستولیک وی 140 یا فشار دیاستولیک‌ او بالای 90 بوده فشار خون وی بالا محسوب می‎شود.
به دلیل وجود نوسانات طبیعی در فشار خون، اگر یک بار فشار بالا باشد، فشار را دوباره اندازه می‌گیرند تا معلوم شود طبیعی شده است یا نه. فشار خون می‌تواند میانگینی از چندین بار اندازه‌گیری در حالت استراحت باشد.

اثرات فشار خون بر بارداری
در بارداری سالم، جنین برای رشد، تمام مواد مغذی و اکسیژن مورد نیاز خود را از بدن مادر می‌گیرد و بدین منظور باید مقدار مناسبی از جریان خون از طریق جفت عبور کند و مواد غذایی و اکسیژن را از طریق بند ناف به جنین برساند. فشار خون بالا می‌تواند موجب بروز مشکلاتی در بارداری شود. به عنوان مثال وقتی زنی در دوران بارداری دچار افزایش فشار خون می‌شود امکان دارد که خون کمتری به جفت برسد و این بدان معنا است که جنین مقدار کمتری مواد غذایی و اکسیژن دریافت می‌کند. که این امر می‌تواند موجب کندی رشد جنین گردد.

هیپرتانسیون مزمن
در صورتی که افزایش فشار خون از مدتی قبل از بارداری وجود داشته باشد افزایش فشار خون"مزمن" یا "ضروری" نامیده می‌شود. این وضعیت در دوران بارداری و بعد از تولد کودک نیز باقی می‌ماند. کنترل هیپرتانسیون مزمن حیاتی است زیرا می‌تواند موجب بروز مشکلاتی نظیر نارسایی قلبی یا سکته گردد.
در دوران بارداری، افزایش مزمن فشار خون می‌تواند بر رشد جنین نیز اثر بگذارد. اگر زنی از داروهای ضد فشار خون استفاده می‌کند باید در مورد بی‌خطر بودن آنها در دوران بارداری سؤال کند. بسیاری از زنان مبتلا به فشار خون بالا می‌توانند در دوران بارداری داروهای خود را قطع کنند زیرا فشار خون آنها به حد طبیعی برمی‌گردد. بقیۀ زنان باید درمان خود را در دوران بارداری نیز ادامه دهند. در برخی موارد ممکن است داروی زنان توسط پزشک عوض شود تا هم فشار خون زن تحت کنترل درآید و هم برای جنین بی‌ضرر باشد.

هیپرتانسیون بارداری
زمانی که افزایش فشار خون اوّلین بار در نیمة دوم بارداری پدیدار شود به آن هیپرتانسیون بارداری می‌گویند. این نوع فشار خون بعد از تولد نوزاد از بین می‌رود. ممکن است برای بررسی فشار خون نیاز باشد که زن دچار این وضعیت بیشتر نزد پزشک برود. زمانی که هیپرتانسیون بارداری با یافته‌های دیگری همراه شود پره‌اکلامپسی نامیده می‌شود. پس هیپرتانسیون بارداری می‌تواند منجر به پره‌اکلامپسی گردد.

پره‌اکلامپسی
با وجود اینکه هیپرتانسیون بارداری شایع‌ترین یافتۀ پره‌اکلامپسی است، پره‌اکلامپسی مشکل حادی است که بر تمامی اعضاء بدن تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال پره‌اکلامپسی موجب وارد شدن استرس بر کلیه‌ها می‌گردد که به نوبة خود باعث افزایش دفع پروتئین از ادرار زن می‌شود. علائم دیگر پره‌اکلامپسی عبارتند از:
- سردرد
- مشکلات بینایی
- افزایش سریع وزن
- ورم (ادم) دست‌ها و صورت
پزشکان نمی‌دانند چرا بعضی زنان دچار پره‌اکلامپسی می‌شوند امّا می‌دانند که خطر بروز آن در برخی زنان شامل موارد زیر بیشتر است:
- زنانی که برای بار اوّل باردار شده‌اند.
- زنانی که در بارداری‌ یا بارداری‎های قبلی خود دچار پره‌اکلامپسی شده‌اند.
- زنانی که سابقة هیپرتانسیون مزمن دارند.
- زنان 35 ساله یا مسن‌تر
- زنانی که بارداری‌ آنها دوقلویی یا چند قلویی است.
- زنانی که دچار شرایط خاص نظیر دیابت یا بیماری‌های کلیه هستند.
- زنان چاق
- زنان آمریکایی آفریقایی تبار
- زنانی که دچار اختلالات ایمنی خاص مانند لوپوس یا بیماری‌های خونی هستند.
ممکن است لازم باشد تا زن مبتلا به پره‌اکلامپسی در بیمارستان بستری شود تا خودش و کودک وی تحت نظر قرار گیرند. در بعضی موارد کودک را زودتر از موعد به دنیا می‌آورند. در موارد شدید امکان آسیب به اعضاء بدن مادر مانند کبد، کلیه، مغز، قلب و چشم وجود دارد. در بعضی موارد مادر دچار تشنج می‌شود. به این حالت اکلامپسی می‌گویند.
پره‌اکلامپسی یک بیماری بسیار جدی برای مادر و جنین است. در موارد شدید ممکن است زایمان زودهنگام ضرورت یابد، حتی اگر رشد کودک کامل نشده باشد. تولد نوزاد نارس ممکن است با عوارض همراه باشد. در موارد شدید احتمال مرگ مادر،جنین یا هر دو وجود دارد.

مراقبت دوران بارداری
آنچه زنان می‌توانند انجام دهند
در صورت ابتلا به هیپرتانسیون مزمن برای برخورداری از یک بارداری بی‌خطر از دستورات زیر پیروی کنید:

قبل از بارداری
- با دکتر خود همکاری کنید تا فشار خونتان کاهش یابد.
- به کمک رژیم غذایی و ورزش وزن خود را کم کنید.
- داروهای ضد فشار خون را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
- از پزشک خود در مورد بی‌خطر بودن این داروها در دوران بارداری سؤال کنید.

در هنگام بارداری
- به طور منظم پیش دکتر بروید. هرچه سریع‌تر این ویزیت‌ها را شروع کنید تا تغییرات فشار خون و وزن شما سریع‌تر کشف شوند.
- اگر مبتلا به بیماری کلیوی یا هرگونه ریسک‌فاکتور دیگری هستید حتماً در ابتدای بارداری آن را با پزشک‌ خود در میان بگذارید.
- در صورت توصیۀ پزشک، فشار خون و وزن خود را در منزل بررسی کنید.
- در صورت بروز هر گونه علائم هشداردهندۀ پره‌اکلامپسی فوراً با پزشک‌ تماس بگیرید.
اگر زنی قبل از بارداری می‌داند که دارای فشار خون بالا است، خود و پزشکش می‌توانند اقداماتی انجام دهند که خطر عوارض آن بر مادر و کودک را کاهش دهند. به همین جهت بهترین کاری که یک زن می‌تواند انجام دهد آن است که قبل از بارداری به دیدار دکتر برود و از مراقبت‌های بارداری منظمی برخوردار شود. در هر ویزیت پریناتال، وزن، فشار خون و نمونه‌ای از ادرار (از نظر دفع پروتئین) بررسی می‌شود. این کار به کشف تغییرات احتمالی کمک می‌کند. وقتی که پزشک بداند فشار خون مادر بالاست او را زود به زود ویزیت می‌کند.

درمان
در موارد افزایش مختصر فشار خون چنانچه مادر به انتهای بارداری نزدیک نباشد، استراحت مطلق در خانه یا بیمارستان ممکن است به او توصیه شود. در صورتی که فشار خون تا حد خطرناکی بالا نرفته باشد اجازة ادامه بارداری تا شروع درد طبیعی زایمان داده می‌شود.
در صورت ایجاد پره‌اکلامپسی تنها راه علاج واقعی به دنیا آوردن کودک است. تصمیم به انجام این کار به این بستگی دارد که چه خطراتی مادر را تهدید می‌کند و اینکه خطری که متوجه کودک است در رحم مادر بیشتر است یا در بخش مراقبت‌های خاص. زایمان ممکن است به صورت طبیعی یا القایی انجام پذیرد. با توجه به شرایط سلامت مادر و جنین گاهی عمل سزارین لازم می‌شود.
قبل از تصمیم برای زایمان زودهنگام ممکن است پزشک صبر کند تا ببیند آیا شرایط شما بهبود می‌یابد. در هنگام وضع حمل ممکن است به زنان داروهای ضد تشنج یا ضد فشار خون تجویز شود.
فشار خون بالا در دوران بارداری می‌تواند مادر و کودک را با مشکلات جدی مواجه سازد. اگر زنی دچار هیپرتانسیون مزمن یا در معرض خطر ایجاد پره‌اکلامپسی است، اقدامات لازم برای کاهش خطر برای جنین را باید انجام دهد. ممکن است به مراقبت‌های خاص و افزایش تعداد ویزیت‌ها نیاز باشد. همکاری با پزشک برای کنترل فشار خون به افزایش شانس برخورداری از مادر و فرزند سالم کمک خواهد کرد.

 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

انجام اولین زایمان پس از پیوند رحم

غول‌های فناوری و فریز کردن تخمک

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.