دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

مسمومیت جیوه - علایم، و درمان

جیوه، مسمومیت جیوه، سمی، آمالگان، ماهی تون، صدف دریایی، آمالگان، پر کردن دندان، جواهرات آلوده به جیوه، سم‌زدایی، ماهی پایک، میگو، ماهی باس، نیزه ماهی کوسه

مسمومیت جیوه با خطر بروز مشکلاتی برای سیستم تولید مثل همراه است. این مسمومیت می‎تواند به کاهش تعداد اسپرم یا کاهش باروری منجر گردد و نیز سبب بروز مشکلاتی برای جنین شود.

مقالات تغذیه / رژیم غذایی

• جون جانسون، دکتر سوزان فالک
• ترجمه نادر اکبری سراوانی


مسمومیت جیوه ناشی از قرار گرفتن در معرض مقادیر زیاد جیوه، چه از طریق مواد غذایی و چه بر اثر عوامل زیست‌محیطی است. جیوه یکی از فلزات سنگین و برای انسان بسیار سمی است.
مصرف مواد غذایی حاوی جیوه شایع‌ترین علت بروز مسمومیت جیوه است. مسمومیت جیوه می‌تواند باعث بروز علایم شدید شود و بدن را در برابر خطرات ناخواسته قرار دهد.
مردم می‌توانند از طریق ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی و عوامل زیست‌محیطی محدود کنندۀ مجاورت با این فلز سنگین به پیشگیری از مسمومیت جیوه کمک کنند.


مطالب این مقاله:
• علایم مسمومیت جیوه
• عوارض مسمومیت جیوه
• علل مسمومیت جیوه
• تشخیص مسمومیت جیوه
• درمان مسمومیت جیوه
• دورنما


مسمومیت جیوه چیست؟
جیوه یک فلز موجود در طبیعت است که در مقادیر کم در بسیاری از فرآورده‎های زندگی روزمره یافت می‎شود. اگرچه این مجاورت با جیوه در مقادیر کم آن معمولاً ایمن تلقی می‎شود، تجمع جیوه در بدن بسیار خطرناک است.
جیوه در دمای اتاق مایع است و به سرعت در هوای پیرامون خود تبخیر می‎شود. جیوه اغلب یک فرآوردۀ ضمنی فرآیندهای صنعتی مثل سوخت زغال است. جیوۀ تبخیر شده می‎تواند راهش را در باران، خاک یا آب ادامه دهد، که در آنها خطراتی را متوجه گیاهان، حیوانات و انسان‎ها می‎کند.
خوردن جیوه یا تماس با مقادیر زیاد آن می‎تواند باعث بروز علایم مسمومیت جیوه شود.


در همین زمینه بیشتر بخوانیم:
مسمومیت سرب

مسمومیت استون


علایم و نشانه‌های اولیه
جیوه می‌تواند به سیستم عصبی آسیب زده به بروز علایم نورولوژیک شامل موارد فهرست زیر منجر شود:
• عصبانیت یا اضطراب
• تحریک‌ پذیری یا تغییرات خُلقی
• بی‎حسی
• مشکلات حافظه
افسردگی
• رعشۀ فیزیکی
وقتی مقادیر جیوه در بدن افزایش یابد علایم بیشتری بروز می‌کند. این علایم بسته به سن فرد و میزان مجاورت با جیوه می‌تواند متفاوت باشد. افراد بزرگسال دچار مسمومیت جیوه ممکن است علایم زیر را تجربه کنند:
• ضعف عضلانی
• مزۀ فلز در دهان
تهوع و استفراغ
• فقدان مهارت حرکتی یا احساس عدم تعادل
• ناتوانی در حس دست، صورت یا دیگر نواحی بدن
• تغییرات بینایی، شنوایی یا تکلم
• دشواری تنفسی
• دشواری در راه رفتن یا سر پا ایستادن
جیوه در عین حال ممکن است به رشد اولیه کودکان آسیب برساند. کودکان دچار مسمومیت جیوه ممکن است دچار علایم زیر شوند:
• بروز اختلال در مهارت‌های حرکتی
• مشکلات تفکر یا حل مسائل
• دشواری در فراگیری تکلم یا فهم زبان
• مشکلاتی در هماهنگی دست و چشم
• ناهشیاری جسمانی در مورد پیرامون خود
اگر فرد در تماس مکرر با آن قرار داشته باشد مسمومیت جیوه گرایشی به بروز در گذر زمان دارد. به هر جهت، در برخی موارد مسمومیت جیوه به سرعت ایجاد می‌شود و با بروز حادثه‌ای خاص مرتبط است.
هر فردی که دچار آغاز ناگهانی علایم مسمومیت جیوه شده باشد باید به دکتر یا مراکز مربوط به مسمومیت مراجعه کند.

پیامدهای درازمدت
قرار داشتن در معرض مقادیر بالای جیوه در عین حال ممکن است فرد را در خطر پیامدهای درازمدت شامل موارد زیر قرار دهد:

صدمات نورولوژیک (مغز و اعصاب)
مقادیر بالای جیوه در خون می‌تواند فرد را در خطر ابتلا به مشکلات درازمدت مغز و اعصاب قرار دهد. این اثرات ممکن است در مورد کودکان که هنوز دورۀ رشد خود را طی می‌کنند، نمایان‌تر باشد.
یک مطالعه در "نشریه طب پیشگیری و بهداشت عمومی" اثبات کرده است که بسیاری حوادث مربوط به مسمومیت جیوه به بروز صدمات درازمدت عصبی منجر شده است که می‌توانند سبب موارد زیر شوند:
• اختلالات هوش و پایین بودن IQ
• کُند شدن واکنش
• آسیب دیدن مهارت‌های حرکتی
• فلج
• بی‎حسی
• مشکلات مربوط به حافظه و تمرکز
• علایم ADHD

اثرات مربوط به دستگاه تولید مثل
مسمومیت جیوه همچنین با خطر بروز مشکلاتی برای سیستم تولید مثل همراه است. این مسمومیت می‌تواند به کاهش تعداد اسپرم یا کاهش باروری منجر گردد و نیز سبب بروز مشکلاتی برای جنین شود.
اثرات محتمل مسمومیت جیوه شامل دگرشکلی و کاهش میزان بقاء جنین، و کاهش میزان رشد و اندازۀ نوزاد در هنگام تولد است.

ریسک‌های قلبی عروقی
جیوه به انباشت رادیکال‌‌های آزاد در بدن کمک می‌کند، که این وضعیت سلو‌‎های بدن را در خطر آسیب دیدگی قرار می‌دهد. وضعیت مزبور ممکن است به افزایش خطر مشکلات قلبی شامل حمله قلبی و بیماری کرونری قلب منجر گردد.

علل مسمومیت جیوه
شایع‌ترین علت بروز مسمومیت جیوه خوردن غذاهای دریایی است اما در عین حال امکان بروز این مسمومیت بر اثر فرآیندهای صنعتی، دستگاه‌‌های دماسنج و فشار خون، مواد دندان‎ پزشکی و رنگ‌های کهنه وجود دارد.

مسمومیت جیوه بر اثر خوردن غذاهای دریایی
خوردن غذاهای دریایی آلوده به جیوه یکی از شایع‌ترین راه‌های انباشت جیوه در بدن انسان است. جیوۀ موجود در غذاهای دریایی بر اثر وجود فلزی به نام متیل‌مرکوری که بر اثر تحلیل جیوه در آب ایجاد می‎شود، بسیار سمی است.
متیل‌‌مرکوری ممکن است بر اثر خوردن آب توسط هر گونه حیوان دریایی جذب شود اما در عین حال از طریق زنجیرۀ غذایی نیز منتقل می‌شود.
جانداران کوچک دریایی مثل میگو، اغلب متیل‌مرکوری را می‎خورند و سپس خود توسط ماهی‌ها خورده می‌شوند. این ما‌هی‌‌ها پس از خوردن میگوها در بدن خود مقداری بیشتر از آنچه میگوها داشتند، متیل‌مرکوری دارند.
این فرآیند در سراسر زنجیرۀ غذایی ادامه پیدا می‌کند، به شکلی که یک ماهی بزرگ ممکن است بیش از ماهی دیگری که خورده است جیوه در بدن خود داشته باشد. به هر جهت این بدان معنی نیست که خوردن ماهی‌های کوچک‎‌تر بهتر بوده یا با خطر کمتری همراه است. افراد همیشه باید منبع تأمین غذای دریایی خود را برای اجتناب از مصرف ماهی و صدف آلوده بررسی کنند.
مردمی که نگران قرار گرفتن در معرض جیوه هستند می‌توانند میزان مصرف غذاهای دریایی خود مشخصاً مصرف ماهی‎‌هایی را که در رأس زنجیرۀ غذایی قرار دارند، محدود کنند. برای مثال در این مورد می‎توان از نیزه ‎ماهی، کوسه، تون سفید، اردک ماهی، پایک و باس نام برد.
زنان باردار و زنان شیرده باید مصرف ماهی یا صدف دریایی را محدود یا کلاً از خوردن آنها اجتناب کنند، زیرا هر مقدار جیوۀ مصرف شده توسط آنان می‌تواند از طریق بند ناف یا شیر پستان به جنین یا نوزاد منتقل شود.

پر کردن دندان
پر کردن دندان با آمالگان، یا آن گونه که رایج است پر کردن با نقره‎، حاوی تقریباً 40 تا 50 درصد جیوه است. اکنون دیگر آمالگان به میزان گذشته استفاده نمی‌شود و جای خود را به جایگزین‌های تازه‌تر و ایمن‌تر داده است.
پرشدگی‌‌های قدیمی دندان می‌تواند خطر مجاورت با جیوه را در فرد افزایش دهد. برخی از مردم برای کاهش خطر مجاورت درازمدت با جیوه بر اثر داشتن آمالگان در دندان‎های پر شدۀ خود به تجدید پر کردن دندان و برداشتن آمالگان اقدام می‌کنند.

علل دیگر
مسمومیت جیوه همچنین ممکن است به علت مستقیم یا تماس‌های زیست ‎محیطی اتفاق بیفتد. مسمومیت جیوه ممکن است از یکی از منابع زیر یا تعداد بیشتری از آنها بروز کند:
• معدن‎‌کاوی برای طلا
• قرار گرفتن در معرض تماس با برخی انواع جواهر
• قرار گرفتن در معرض رنگ‎‌های قدیمی
• برخی انواع واکسیناسیون
• تماس یا دماسنج تب شکسته یا دماسنج‌‌های قدیمی خانگی
• هوای سمی نواحی نزدیک کارخانه‌هایی مثل زغال سنگ که به عنوان یک فرآوردۀ ضمنی جیوه تولید می‌کنند
برخی فرآورده‎‌های مراقبت از پوست نیز ممکن است به جیوه آلوده باشند، اگرچه این مورد شایعی نیست.

تشخیص مسمومیت جیوه
دکترها معمولاً قادرند تا مسمومیت جیوه را با معاینۀ بالینی و انجام تست خون تشخیص دهند. دکتر در مورد علایم مبتلابۀ فرد سؤال می‌کند و در ضمن مروری بر رژیم غذایی وی خواهد داشت.
دکتر همچنین ممکن است در مورد محیط زیست فرد یا محیط کار سؤال کند، که این شامل پرسش در این مورد نیز می‌شود که آیا این محل زندگی یا کار در نزدیکی کارخانجات یا صنایع گیاهی قرار دارد یا خیر.
اگر دکتر ظن به مسمومیت جیوه داشته باشد، یک تست خون یا ادرار می‌تواند سطح جیوۀ موجود در بدن را مشخص سازد.

درمان مسمومیت جیوه
درمان مسمومیت جیوه شامل اجتناب از تمامی منابع مجاورت با این فلز است. دکترها به فرد توصیه می‌کنند که از خوردن غذاهای دریایی حاوی جیوه خودداری نماید.
اگر مسمومیت جیوه به دلیل محل زندگی یا محیط کار فرد باشد، دکتر به فرد پیشنهاد می‎کند که برای پیشگیری از مجاورت بعدی با جیوه آن محیط‌ را تغییر دهد یا اینکه مقیاس‌های ایمنی را رعایت نماید.
مسمومیت جیوه می‌تواند سبب بروز عوارض جانبی درازمدت شود که در مورد هر فرد باید به طور خاص مدیریت یا درمان شوند.
برخی موارد شدید مسمومیت جیوه ممکن است نیاز به درمان سم‌زدایی داشته باشند. این درمان فرآیند خارج کردن جیوه از دستگاه‎های بدن است به طوری که بدن بتواند آنها را از خود دفع کند.
داروهای سم‎‌زدایی به فلزات سنگین موجود در جریان خون می‌چسبند و سپس از طریق ادرار دفع می‌شوند. این درمان با ریسک‌‌ها و عوارض جانبی خاص خود همراه است، بنابراین این موضوع حیاتی است که صرفاً زمانی که نیاز است از این داروها استفاده شود.

دورنما
جیوه برای انسان سمی است. هیچ درمان استانداردی برای مسمومیت جیوه وجود ندارد، بنابراین بهترین کار اجتناب از قرار گرفتن در معرض مقادیر بالای جیوه در حد امکان است.
از بین بردن ریسک فاکتورها از طریق ایجاد تغییرات در رژیم غذایی و محیط کار یا زندگی می‌تواند به کاهش مقدار جیوه در بدن کمک کند.
مشورت با پزشک در صورت مشاهدۀ هر گونه علایم مسمومیت جیوه حیاتی است زیرا مسمومیت مزبور دارای اثرات منفی درازمدت است. والدین و مراقبان باید از نشانه‌ها و علایم مسمومیت جیوه در بچه‌‌ها آگاه باشند و در صورت بروز علایم مسمومیت جیوه در کودکان آنها را به پزشک برسانند./


Source:
Medical News Today
Mercury poisoning: Symptoms and treatment
Last reviewed Tue 9 January 2018
By Jon Johnson
Reviewed by Suzanne Falck, MD, FACP

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.