دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

علل خواب‎‌آلودگی بیش از حد - آپنه خواب، نارکولپسی، سندرم پای بی‌‎قرار، و افسردگی

داروهای ضد افسردگی، اختلالات خواب، ارمودافینیل، مودافینیل، متیل‌فنیدیت یا دکستروامفتامین، اینسومنیا

عدم وجود خواب کافی – گاهی از اوقات به صورت انتخابی - شایع‌ترین علت خواب‌آلودگی بیش از حد است.

مقالات خواب / اختلالات خواب / بیماری بی‌خوابی

• دکتر جنیفر رابینسون
• ترجمه محمدقاسم رافعی

آیا شما تقلا می‌کنید تا در طول ساعات کار و دیگر فعالیت‌ها خود را بیدار نگه دارید و علتش را هم نمی‌دانید؟ آیا ممکن است که آپنه خواب یا دیگر اختلالات پزشکی مقصر اصلی این وضعیت باشند؟
برخی از اوقات مشخص کردن علت خواب‌آلودگی در فرد کار آسانی نیست.

مطالب این مقاله:
• خواب‌آلودگی بیش از حد چیست؟
• اختلالاتی که می‌توانند باعث خواب‌آلودگی شوند
سندرم پای بی‌قرار و خواب‌آلودگی
• آپنه خواب و خواب‌آلودگی بیش از حد
نارکولپسی و خواب‌آلودگی بیش از حد
افسردگی و خواب‌آلودگی بیش از حد
• مراقبت شخصی برای خواب‌آلودگی

خواب‌آلودگی بیش از حد چیست؟
خواب‌آلودگی احتمالاً یک مشکل محسوب می‌شود اگر:
• شما برای بیدار شدن از خواب هنگام صبح دچار مشکل باشید
• اگر در اغلب اوقات در طول ساعات کار و فعالیت دچار خواب‌آلودگی باشید
• چرت زدن باعث رفع حالت خواب‌آلودگی شما نشود
در کنار اجبار به کشاندن خود در طول روز شما ممکن است دچار موارد زیر شوید:
• فقدان اشتها
• دشواری در فکر کردن یا مشکلات حافظه
• احساس تحریک‌پذیری یا اضطراب
در مورد حدود 20 درصد افراد بزرگسال خواب‌آلودگی به قدری شدید هست که بر فعالیت‌های روزمره زندگی آنها تأثیر منفی بگذارد.

اختلالاتی که می‌توانند باعث خواب‌آلودگی شوند
عدم وجود خواب کافی – گاهی از اوقات به صورت انتخابی - شایع‌ترین علت خواب‌آلودگی بیش از حد است. کار در طول شب و خوابیدن در روز دیگر علت مطرح در این مورد است. دیگر علل شامل مصرف دارو، الکل، سیگار، فقدان فعالیت جسمانی، چاقی، و استفاده از برخی داروها است.
اما خواب‌آلودگی، وقتی شما نیاز دارید یا می‌خواهید که بیدار باشید، ممکن است بر اثر وجود نوعی اختلال زیربنایی ایجاد شده باشد. افسردگی یا اختلالات خواب - مثل سندرم پای بی‌قرار، آپنه خواب، یا نارکولپسی - علل شایع مشکل خواب‌آلودگی هستند.

سندرم پای بی‌قرار و خواب‌آلودگی
سندرم پای بی‌قرار (RLS) اختلالی است که با ایجاد حس‌های ناخوشایند در پاها و نیازی نیرومند برای حرکت دادن آنها مشخص می‌شود. RLS در عین حال ممکن است سبب حرکات انقباضی پا هر 20 تا 30 ثانیه یک بار در طول شب شود. برخی از اوقات امکان سرایت RLS به دیگر نقاط بدن نیز وجود دارد.
علایم این اختلال ممکن است در حالت استراحت یا خواب بروز کرده یا تشدید شود. از آنجا که علایم مزبور به طور معمول در اوقات شب ایجاد می‌شوند، می‌توانند اختلال شدیدی در جریان خواب ایجاد کرده و به بروز خواب‌آلودگی در هنگام نیاز به بیداری منجر شوند. RLS ممکن است به قدری شدید باشد که با اینسومنیا اشتباه گرفته شود.

درمان سندرم پای بی‌قرار
جرکت دادن پاها سبب کاهش علایم RLS می‌شود. موارد زیر نیز ممکن است برای تخفیف علایم RLS کافی باشد.
• در صورتی که دکتر سطح آهن و ویتامین B12 شما را پایین تشخیص داده و بنا بر توصیۀ وی از مکمل‌های آهن و B12 استفاده کنید.
• در مورد داروهای گیاهی یا دیگر داروهایی که مصرف می‌کنید با پزشک صحبت کنید زیرا احتمال دارد که آنها باعث تشدید علایم باشند. این داروها شامل آن دسته از داروها هستند که برای درمان فشار خون بالا، تهوع، سرماخوردگی، آلرژی، اختلالات قلبی یا افسردگی به کار می‌روند.
• از الکل، کافئین و نیکوتین دوری کنید.
• رژیم غذایی سالم داشته باشید، به طور منظم ورزش کنید، و تکنیک‌های ریلکسیشن مثل حمام آب گرم و ماساژ را امتحان کنید.
اگر این مداواها کافی نبوده باشند برخی از داروها در دسترسند که برای درمان علایم سندرم پای بی‌قرار یا برای القاء خواب عمیق مفید هستند و از جملۀ آنها می‌توان موارد زیر را نام برد:
• داروهای ضد حمله مثل کاربامازپین، گاباپنتین، و والپروات. هوریزانت (گاباپنتین ایناکاربیل) داروی جدیدی است که برای درمان سندرم پای بی‌قرار مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو به عنوان یک داروی ضد حمله طراحی نشده است.
• داروهای ضد پارکینسونیسم مثل لوودوپا / کاربیدوپا، پرگولاید، پرامیپکسول و راپینیرول
• بنزودیازپین‌ها مثل کلونازپام، دیازپام، لورازپام و تمازپام
• مخدرهایی مثل کدیین، متادون و اکسی‌کودون برای موارد شدید سندرم پای بی‌قرار
از آنجا که داروهای مزبور به طور کامل در مطالعات مورد بررسی و مقایسه قرار نگرفته‌اند، بهترین رویکرد آغاز درمان با یکی از آنها است تا میزان اثربخشی دارو مشخص شود. اگر داروی مورد استفاده کارآیی نداشته باشد زیر نظر دکتر مصرف داروی جایگزین را در دستور کار قرار دهید. در موارد شدید، استفاده از ترکیبی از داروها ممکن است بهترین بازده را داشته باشد.

آپنه خواب و خواب‌آلودگی بیش از حد
آپنه خواب دارد به مشکلی شایع در خواب‌آلودگی کودکان و بزرگسالان تبدیل می‌شود.
آپنه خواب هنگامی بروز می‌کند که راه هوایی فوقانی دستکم به مدت 10 ثانیه در خواب دچار کلاپس می‌شود و این فرآیند ممکن است صدها بار در طول شب تکرار شود. آپنه انسدادی خواب نتیجۀ بروز انسداد در راه هوایی است. آپنه خواب مرکزی هنگامی بروز می‌کند که مغز قادر به ارسال پیام به عضلات کنترل کنندۀ تنفس نیست.
خر و پف و قاپیدن هوا همانند باز شدن مجدد راه هوایی اغلب همراه آپنه خواب ایجاد می‌شود. اما ممکن است فرد متوجه ابتلا خود به آپنه خواب نباشد مگر اینکه شریک خواب وی او را در این مورد مطلع کند.
از آنجا که تنفس دچار اختلال می‌گردد، بنابراین خواب به حالت خواب‌آلودگی در طول اوقات مدرسه، ساعات کار یا دیگر فعالیت‏ها منجر می‌شود. فرد ممکن است خود را با "آدم خوش‌خواب" اشتباه بگیرد زیرا وی می‌تواند در هر زمان و هر جایی به خواب فرو برود. اما به خواب رفتن در ترافیک یا در ساعات کار آشکارا دستاورد ایده‌آلی نیست. مردم دچار آپنه خواب بیش از افراد فاقد این اختلال در معرض تصادفات راننندگی قرار دارند.
آپنه خواب ممکن است به بروز مشکلات دیگری نیز منجر شود: بروز نوسانات گسترده در قلب و کاهش میزان اکسیژن بدن. این اختلال با دیگر اختلالات پزشکی فهرست زیر همراه است و احتمالاً می‌تواند عامل بروز آنها باشد:
• فشار خون بالا
• بیماری قلبی
دیابت
• افسردگی
• افزایش میزان هموگلوبین یا غلظت خون
خستگی مفرط

درمان آپنه خواب
رایج‌ترین درمان‌ها برای آپنه خواب عبارتند از:
• فشار مثبت مداوم راه هوایی (CPAP): در این درمان یک دستگاه مخصوص بینی به یک ماشین تهویه متصل می‌شود که به باز نگه داشتن راه هوایی کمک می‌کند. این روش رایج‌ترین درمان برای آپنه انسدادی خواب محسوب می‌‌شود.
• ارمودافینیل و مودافینیل: این داروهای محرک به تخفیف خواب‌آلودگی در مردمی که به CPAP به تنهایی خوب جواب نمی‌دهند، کمک می‌کنند.
• درمان استفاده از ابزار دهانی. دستگاه‏‌هایی هستند که زبان، فک تحتانی یا کام نرم را به حرکت درمی‌آورند و باعث باز نگه داشتن راه هوایی می‌شوند.
کاهش وزن. اگر فرد چاق باشد، کاهش وزن از طریق کاهش مقدار چربی انباشته شده در ناحیۀ گردن باعث پایین آوردن ریسک آپنه خواب می‌شود. کاهش وزن در عین حال بسیاری از دیگر ریسک‌های همراه آپنه خواب مثل بیماری قلبی را کاهش می‌دهد.
• جراحی. این گزینه هنگامی مطرح می‌شود که دیگر راهکارها مؤثر نبوده باشند.
در کنار درمان‌های مورد استفاده برای آپنه خواب مدیریت دیگر اختلالات مثل فشار خون بالا که معمولاً با آن همراه است اهمیت دارد.

نارکولپسی و خواب‌آلودگی بیش از حد
نارکولپسی یکی از اختلالات خواب است که سبب ناتوانی ناشی از خواب در طول روز و دیگر علایم می‌شود. نارکولپسی با دورۀ رویابینی در خواب موسم به خواب REM مرتبط است. در شرایط ابتلا به نارکولپسی دوره‌های REM ممکن است در طول روز ادامه یابد. در کنار خواب‏آلودگی که بهبود نمی‌یابد، نارکولپسی ممکن است سبب ایجاد لحظات خواب کوتاه مدت غیر قابل کنترل یا "حملات خواب" شود که هیچ زمینۀ هشدار قبلی نیز ندارند.
دیگر مشخصۀ نارکولپسی در طول روز کاهش ناگهانی کنترل عضلات یا کاتاپلکسی است. کاتاپلکسی می‌تواند به شکل احساس ضعف جزئی یا کلاپس کل بدن بروز کند. این حالت ممکن است چند ثانیه تا یک دقیقه ادامه داشته باشد. کاتاپلکسی با بی‌حرکتی عضلات یا "فلج" مرتبط است که بخشی از REM به شمار می‌رود. کاتاپلکسی اغلب توسط عواطف یا خستگی مفرط تحریک می‌شود.
در طول خواب نارکولپسی ممکن است سبب اینسومنیا، رویاها یا توهماتی اغلب ترسناک، و فلج موقتی شود. توهمات و فلج ممکن است هر دو در طول فرآیند به خواب رفتن یا بیدار شدن از خواب بروز کنند.
اگر کسی دچار نارکولپسی باشد، وی ممکن است بر اثر کمبود تمرکز، توجه یا حافظه دچار افسردگی شود. این ممکن است نتیجۀ خستگی مفرط شدید و فقدان انرژی ناشی از خواب با کیفیتی و خواب‌آلودگی در طول روز شود.

درمان نارکولپسی
دکتر ممکن است داروهای زیر را تجویز کند:
• داروهای محرک مثل ارمودافینیل، مودافینیل، متیل‌فنیدیت یا دکستروامفتامین رایج‌ترین داروهای مورد استفاده برای بیدار نگه داشتن مردم به شمار می‌روند.
داروهای ضد افسردگی مثل سه‌حلقه‌ای‌ها یا مهار کننده‌های بازجذب انتخابی سروتونین می‌توانند در مورد کاتاپلکسی، توهمات و فلج خواب مؤثر باشند.
• اکسی‌بیت سدیم، یک دپرس کنندۀ سیستم عصبی مرکزی است که به کنترل کاتاپلکسی، وقتی که فرد ناگهان دچار احساس ضعف یا کلاپس می‌شود، کمک می‌کند.
دو یا سه قیلوله کوتاه در طول روز می‌تواند به بهبود خواب‌آلودگی ناشی از نارکولپسی کمک کند. رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم نیز در این مورد مفید هستند.

افسردگی و خواب‌آلودگی بیش از حد
احساس اندوه، اضطراب و ناامیدی ادامه‌‏دار یا مداوم همگی از علایم افسردگی محسوب می‌شوند. دیگر علایم در این مورد شامل مشکلاتی در مورد فراموشی و تمرکز و نیز کاهش مـیزان انرژی است. در اغلب موارد، فعالیت‌هایی که زمانی برای فرد دلپذیر و لذت‌بخش بودند دیگر چنین نیستند. علایم جسمانی افسردگی ممکن است شامل احساس درد در ناحیۀ پشت و آشوب معده باشد.
افسردگی قویاً با مشکلات خواب و خواب‌آلودگی مرتبط است. همیشه گفتن این موضوع ساده نیست که آیا افسردگی سبب بروز مشکلات خواب می‌شود یا این مشکلات خواب است که باعث تقویت افسردگی می‌گردد. در برخی موارد این هر دو مصداق دارند. مشکلات خواب و افسردگی ممکن است ریسک فاکتورهای مشترکی داشته و به درمان مشابه پاسخ بدهند.
چند نوع اختلال خواب با افسردگی مرتبطند. این موارد اینسومنیا، آپنه انسدادی خواب، و سندرم پای بی‌قرار را شامل می‌شود. مردم دچار اینسومنیا ده بار بیش از سایر مردم در معـرض ابتلا به افسردگی قرار دارند.

درمان افسردگی
در زیر مؤثرترین راهکارهای درمان افسردگی فهرست شده است:
• درمان شناختی رفتاری. این درمان شامل هدف گرفتن افکاری است که به احساس افسردگی منجر می‌شوند و نیز شامل تغییر رفتارهایی است که افسردگی را تشدید می‌کنند.
• دارو. دارودرمانی برای افسردگی شامل استفاده از ضد افسردگی‌‏ها و داروهای ضد حمله تثبیت کننده‌ خلق یا لیتیم برای افسردگی همراه اختلال دوقطبی است.
• ورزش و تغییرات رژیم غذایی. این روش محدود کردن مصرف کافئین و مشروب الکلی را شامل می‌شود.

مراقبت شخصی برای خواب‌آلودگی
در کنار موارد ذکر شده در بالا، مردم می‌توانند از راهکارهای زیر در مورد خواب‌آلودگی بیش از حد استفاده کنند:
• از یک جدول زمان‌بندی مشخص برای خواب پیروی کنید.
• در بستر خواب انجام کارهای آرام‌بخش را در دستور کار قرار دهید.
• از اتاق خواب صرفاً برای خواب و سکس استفاده کنید./

Source:
Causes of Excessive Sleepiness: Sleep Apnea, Narcolepsy, RLS
Reviewed by Jennifer Robinson, MD
on January 19, 2017

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

داروهای گیاهی و مکمل‌های کمک به درمان افسردگی

گیرندة حشیش در مغز مشخص شد

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.