دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

بیش از 100 نوع مخلتف نوروپاتی شناسایی شده است که هر یک از آنها علل و علایم خاص خود را دارد

مقالات درد
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• دکتر هلن ویبرلی، دکتر دبورا ویزرسپون
• ترجمۀ فرهنگ راد

نوروپاتی محیطی به وجود مشکل در عصب‎های محیطی اشاره دارد. این عصب‌ها پیام‎های ارسالی از سیستم عصبی مرکزی، مغز و طناب نخاعی را به دیگر نقاط بدن می‎رسانند.
برای مثال عـــــصب‎های محیطی به بدن اطلاع می‎دهند که چه وقتی دست‎ها سرد هستند. این وضعیت می‎تواند به بی‎حسی، تیر کشیدن، مور مور و ضعف عضلات در بخش‎های مختلف بدن منجر گردد.
نوروپاتی محیطی می‎تواند به طیفی از عصب‎های مختلف آسیب برساند، بنابراین قادر است از راه‎های مختلف بر گستره‎ای از نواحی بدن تأثیر بگذارد. نوروپاتی محیطی می‎تواند همزمان بر فقط یک عصب اثر کند یا چندین عصب مختلف را درگیر سازد.
نوروپاتی محیطی همچنین با تعدادی از اختلالات پزشکی اصلی همراه است. برخی از اوقات نیز هیچ علت قابل شناسایی در این مورد وجود ندارد.
این بیماری مبتلابه 20 میلیون نفر از جمعیت ایالات متحد آمریکا است.

نوروپاتی چیست؟
بیش از 100 نوع مخلتف نوروپاتی شناسایی شده است که هر یک از آنها علل و علایم خاص خود را دارد.
نوروپاتی می‎تواند در موارد زیر آسیب ایجاد کند:
• عصب‌های حسی: این عصب‌ها حس‌ها را کنترل می‎کنند، و صدمه به آنها می‎تواند باعث ایجاد حالت مور مور، درد، بی‎حسی، یا بروز ضعف در دست و پا شود.
• عصب‎های حرکتی: این عصب‎ها امکان قدرت و حرکت را ایجاد می‎کنند، و صدمه دیدن آنها می‎تواند سبب بروز ضعف در دست و پا شود.
• عصب‎های "خودمختار" (اتونومیک): این عصـــب‎ها سیستم‎های مختلف بدن مثل دستگاه گوارش یا قلبی عروقی را کنترل می‎کنند. صدمه دیدن آنها می‎تواند بر ضربان قلب، فشار خون، و دیگر عملکردهای بدن تأثیر منفی داشته باشد.
مونونوروپاتی یک عصب را درگیر می‎کند.
مثال‎هایی در این مورد شامل موارد زیر است:
• نورالژی پوسترپتیک، که می‎تواند در پی زونا ایجاد شود. نوروپاتی حسی ممکن است ماه‌ها پس از ناپدید شدن راش‎ها ادامه داشته باشد.
• فلج عصب اولنار، که پس از آسیب دیدگی آرنج ایجاد می‎شود
سندرم تونل کارپال، که فشردگی یا تنگنای عصب‌های مچ دست است
• فلج عصب پرونئال، که به‌علت فشردگی یک عصب در ساق پا ایجاد می‎شود و تا گردن فیبولار، یا استخوان ماهیچه بین زانو و مفصل ادامه پیدا می‎کند
• فلج بل، که یک نوروپاتی عصب منفرد است که به صورت آسیب می‎زند
در پلی‎نوروپاتی چند عصب دچار آسیب‎دیدگی می‎شوند.
سیستم عصبی یک شبکۀ پیچیدۀ ارتباطی است که در آن چند نوع مختلف از عصب‎ها فعل و انفعال دارند. نوروپاتی محیطی به طور مشخص به سوءعملکرد عصب‌های محیطی اشاره دارد.

علایم
علایم نوروپاتی بر مبنای نوع آن متفاوت است.

نوروپاتی حسی
فرد ممکن است دچار موارد زیر شود:
• مور مور و بی‎حسی
• احساس سوزن سوزن شدن و حساسیت بیش از حد
• افزایش حس درد یا متقابلاً ناتوانی در احساس درد
• از دست دادن توانایی درک تغییرات گرما و سرما
• از دست رفتن تعادل و احساس وضعیت اندام‎ها
• دردهای سوزان، ستوه‏آور، نیشدار، آزاردهنده که امکان تشدید آنها در اوقات شب وجود دارد
در عین حال ممکن است این وضعیت به اولسرهای دست و پا، عفونت و غانغرایا (قانقاریا) منجر شود.

نوروپاتی حرکتی
این نوع نوروپاتی بر عضلات تأثیر می‎گذارد.
علایم آن عبارتند از:
• ضعف عضلات، که به عدم پایداری و دشواری در انجام حرکات کوچک مثل پوشیدن پیراهن منجر می‎شود.
• اتلاف عضله
• گرفتگی و پیچش عضلانی
• فلج عضلات
اگر عصب‎های اتونومیک یا خودکار آسیب ببینند، ممکن است مشکلاتی در مورد تعریق، تحمل گرما، مشکلات روده یا مثانه، و تغییراتی در فشار خون، که منجر به سرگیجه می‎شود، بروز کند.

علل
بسیاری از انواع نوروپاتی ایدیوپاتیک یا فاقد علت شناخته شده هستند، اما برخی وضعیت‎ها می‎توانند محرک بروز آنها باشند.
دیابت شایع‌ترین علت نوروپاتی محیطی مزمن محسوب می‎شود. نوروپاتی دیابتی وقتی بروز می‎کند که سطوح بالای قند خون باعث آسیب دیدن عصب‎ها می‎شود.
دیگر وضعیت‎های پزشکی و آسیب دیدگی‏ها شامل موارد زیرند:
بیماری مزمن کلیه: اگر کلیه‎ها دارای کارکرد نرمال نباشند، عدم توازن بروز یافته در املاح و مواد شیمیایی می‎تواند سبب بروز نوروپاتی محیطی گردد.
• آسیب دیدگی‏: شکستگی استخوان و قالب‎گیری تنگ شکستگی‌ها می‏تواند به صورت مستقیم بر عصب‌ها فشار وارد کند.
• عفونت‎ها: زونا، عفونت HIV، بیماری لیم، و برخی دیگر از بیماری‎ها می‎توانند سبب آسیب دیدگی عصب شوند.
• سندرم گیلن – باره: این بیماری نوع خاصی از نوروپاتی محیطی است که عفونت محرک آن محسوب می‎شود.
• برخی اختلالات خودایمنی: این اختلالات ارتریت روماتوئید، و لوپوس اریتروماتوس سیستمیک را شامل می‎شود.
دیگر علل شامل موارد زیرند:
• مصرف بیش از حد الکل
• برخی داروها، برای مثال، شیمی درمانی یا داروهای HIV
• کمبود ویتامین B12 یا فولات
• سموم، مثل حشره‎کش‎ها و حلال‎ها
• برخی انواع سرطان شامل لنفوم و مالتیپل میلوما
• بیماری مزمن کبدی
اختلالات رگ‎های کوچک خونی می‎تواند جریان خون به عصب‎ها را کاهش دهد، که نتیجۀ آن آسیب دیدگی بافت عصب خواهد بود.
نوروما، تومورهای خوش‌خیمی که به بافت عصب آسیب می‎زنند می‏توانند به درد نوروپاتیک منجر شوند.

نوروپاتی دیابتی
دیابت شایع‎ترین علت ایجاد نوروپاتی محیطی است. در حدود 60 تا 70 درصد مردم دچار دیابت به درجاتی از نوروپاتی مبتلا هستند.
بالا بودن سطوح قند خون می‎تواند به دیوارۀ رگ‎های کوچک خونی که اکسیژن و مواد مغذی را به عصب‎های انتهای دست و پا و دستگاه‎های حیاتی بدن مثل چشم‎ها، قلب و کلیه‎ها انتقال می‎‎دهند، آسیب برساند.
در نتیجه نه فقط پوست صدمه می‎بیند بلکه فقدان حس به میزان باز هم بیشتری خطر آسیب دیدگی را افزایش می‎دهد.
در ایالات متحد آمریکا، نوروپاتی دیابتی علت اصلی مشکلات پا و اولسرها در مردم دچار دیابت است. باور بر آن است که در حدود نیمی از مردم دچار دیابت به نوروپاتی دیابتی مبتلا هستند.

تشخیص
دکتر بیمار را معاینه و در مورد شرح حال پزشکی وی و خانواده‎اش سؤالاتی در بارۀ صدمات اخیر، مصرف داروها و احتمال قرار گرفتن در معرض مواد سمی مطرح می‎کند.
معاینۀ بالینی می‎تواند شامل موارد زیر باشد:
• پوست
• ضربان‎ها
• حس
• احساس لرزش
• واکنش تاندون
مطالعات مجرای عصب ممکن است انجام گیرد. این مطالعه سرعت پیام‎دهی عصب‎ها را بررسی می‎کند.
الکترودهای مخصوصی روی پوست ناحیۀ عصب مورد تست جاگذاری می‎شود. این الکترودها ایمپالس‎های ااکتریکی بسیار کوچکی را ارسال می‎کنند که حسی شبیه به شوک الکتریکی خفیف ایجاد می‏نمایند. آنها باعث تحریک عصب می‎شوند. سرعتی که عصب به این تحریک‎ها پاسخ می‎دهد اندازه‎گیری می‎شود.
اگر بیمار دچار نوروپاتی محیطی باشد، سرعت پاسخ‎دهی کاهش می‎یابد.
الکترومیوگرافی به فعالیت الکتریکی عضلات می‎پردازد.
یک سوزن بسیار باریک با الکترودی متصل به آن از طریق پوست وارد عضله می‎شود. این ابزار به ماشینی ثبت کنندۀ علایم به نام اسکلیوسکپ متصل است. دستگاه چگونگی پاسخ عضله را در هنگام تحریک شدن توسط عصب‌ها ثبت و اندازه‎گیری می‎کند.
در بیمار دچار نوروپاتی محیطی، فعالیت الکتریکی غیر نرمال خواهد بود.
بیوپسی عصب مستلزم برداشتن بخش کوچکی از عصب برای بررسی آن زیر میکروسکپ است. همچنین می‎توان از بیوپسی پوست برای بررسی عصب‎های محیطی استفاده کرد.
بیوپسی می‎تواند به کشف زودهنگام نوروپاتی محیطی کمک کند، و نیز می‏تواند با اندازه‎گیری تراکم فیبرهای عصبی در کنار سایر موارد، سیر پیشرفت نوروپاتی و هر پاسخ آن به درمان را پایش کند.

درمان و پیشگیری
درمان یا علت اصلی بروز نوروپاتی را هدف قرار می‎دهد یا هدف تسکین درد جسمانی و پیشگیری از گسترش آسیب وارد شده را دنبال می‎کند.
در مورد نوروپاتی دیابتی، مواجهه با افزایش قند خون می‎تواند از بروز صدمات بیشتر در عصب پیشگیری کند.
در برخی موارد مسمومیت، از بین بردن امکان مجاورت با مواد سمی مورد سوءظن، یا متوقف کردن داروهای مخدر مصرفی بیمار، می‎تواند از بروز صدمات بیشتر پیشگیری کند.
داروها می‎توانند درد را تسکین دهند و باعث کاهش حس سوزش، بی‎حسی و مور مور شوند. برخی درمان‎های خانگی مثل استفاده از کیسۀ آب گرم و سرد و پمادهای موضعی نیز می‎تواند کمک کننده باشد.

دارودرمانی برای درد نوروپاتیک
داروهای کمک کننده در این مورد عبارتند از:
• داروهایی مثل کاربامازپین که معمولاً در درمان صرع استفاده می‎شوند
• داروهای ضد افسردگی مثل ونلافاکسین
• مخدرهای ضد درد مثل اکسی‌کودون یا ترامادول
مخدرهای ضد درد ممکن است با هشدارهایی در مورد ریسک‎های ایمنی همراه باشند.
دلوکستین ممکن است به مردم دچار نوروپاتی ناشی از شیمی درمانی کمک کند.
دکترها همچنین ممکن است پچ‌های پوستی مثل لیدودرم را برای تسکین درد موقت موضعی تجویز کنند. این دارو حاوی لیدوکائین بی‎حس کنندۀ موضعی است. پچ‎ها شبیه بانداژ هستند و می‏توان آنها را به اندازۀ مورد نیاز برش داد.
دارو باید با لحاظ کردن داروهای مورد مصرف برای اختلالات دیگر انتخاب گردد تا از فعل و انفعال‎های دارویی ناخواسته پیشگیری شود.

مدیریت نورپاتی
داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی مثل ایبوپروفن ممکن است به کنترل درد کمک کنند. این دارو و مشابه آن به صورت غیر نسخه‎ای در دسترس است.
برای برخی از مردم استفاده از ماشین تحریک عصب الکتریکی ترانسکوتانئوس مفید است. این دستگاه با ایجاد جریان‎های الکتریکی کوچک در پیام‎های عصبی اختلال ایجاد می‎کند. اثربخشی این دستگاه در تحقیقات تأیید نشده است.
کرم کاسپسین 0.075 درصد، حاوی فلفل تند، ممکن است به رفع درد کمک کند.
مقیاس‎های غیر دارویی شامل موارد زیر است:
• پوشیدن لباس‎هایی که باعث تحریک پوست نمی‎شوند، مثل لباس‌‏های نخی
• پوشاندن نواحی حساس بدن با پانسمان زخم پلاستیک یا چسب فیلم
• استفاده از کیسۀ آب سرد، مگر اینکه سرما موجب تشدید مشکل شود
• کاهش استرس و سایر درمان‎های مکمل شامل مدیتیشن، تکنیک‎های ریلکسیشن، ماساژ، و طب سوزنی
هر نوع درمان مکمل باید با مشورت قبلی با پزشک انتخاب شود.

درمان مونونوروپاتی‎ها
وقتی نوروپاتی به سبب در تنگنا قرار گرفتن یا فشار بر یک عصب منفرد ایجاد می‎شود، درمان بسته به این است که کدام عصب درگیر شده است. رویکرد درمانی بسته به این است که آیا فشردگی عصب ثابت یا گذرا است.
فلج عصب اولنار، رادیال یا پرونئال ممکن است صرفاً با اجتناب از علت فشردگی عصب گذرا و برگشت‌پذیر باشد. برای مثال، فرد دچار فلج عصب اولنار نباید بر روی آرنج آسیب دیده تکیه دهد.
به بیمار ممکن است توصیه شود که استراحت کند و از گرما و یک دورۀ محدود دارودرمانی برای کاهش التهاب استفاده کند.
در سندرم تونل کارپال، درمان محافظه‌کارانه شامل استفاده از مچ‎بند، داروهای کورتیکوستروئیدی تزریقی یا خوراکی و اولتراسوند است.
اگر یک نوروپاتی عصب منفرد به این مقیاس‎ها جواب ندهد، جراحی به عنوان یک گزینه مطرح می‎شود. در عین حال جراحی ممکن است بر اثر تثبیت فشردگی عصب برای مثال بر اثر تومور، به عنوان گزینۀ درمانی مطرح شود.
مراجعه به سرویس‎های تخصصی درد یا تخصص‎های مرتبط باید در هر مرحله از بیماری مورد نظر باشد اگر:
• درد شدید باشد
• درد به شکل قابل ملاحظه‎ای سبب محدودیت فعالیت روزانه و کیفیت زندگی بیمار شود
• یک بیماری اصلی مختل کنندۀ سلامت در حال تشدید باشد

پیش‎آگهی
دورنمای نوروپاتی محیطی بسته به علت اصلی بیماری، و اینکه کدام عصب دچار آسیب دیدگی شده باشد متفاوت است.
برخی موارد بیماری ممکن است به مرور زمان و در پی از بین رفتن علت اصلی مداوا شود، اما در دیگر موارد، صدمه ممکن است پایدار بماند و به تدریج و مرور زمان تشدید شود.

در زمینۀ نوروپاتی مراجعه به لینک‎های زیر در وبسایت مهرین - اخبار سلامت توصیه می‎شود:
آیا نوروپاتی دیابتی قابل برگشت است؟

و:

پلی‎نوروپاتی: علل، علایم، و درمان‎ها

Source:
Peripheral neuropathy: Symptoms, causes, and treatment
Last updated Fri 28 July 2017
By Dr Helen Webberley
Reviewed by Deborah Weatherspoon, PhD, MSN, CRNA, COI 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

ارتباط افسردگی و دیابت بارداری دوسویه است

مطالعة اخیر انجام شده از سوی انستیتوهای ملی بهداشت به ارتباطی میان افسردگی در اوایل بارداری و ابتلاء

9 فوق غذا برای دیابت و شیوه آماده کردن آنها

افراد مبتلاء به دیابت ابتدا باید از منظم بودن تغذیة روزانة خود مطمئن شوند. داشتن وعده‌های غذایی دارا

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.