plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

Image

گاز معده: علایم، علل، و درمان

سندرم روده تحریک‌پذیر, SIBO, عدم تحمل غذایی, یبوست مزمن, اولسر پپتیک, فتق

در صورت تداوم یا تکرار گاز معده شخص باید به پزشک مراجعه کند

مقالات دستگاه گوارش
تغییر اندازه و نوع قلم متن

در این مقاله:
⇐ علایم گاز معده
⇐ علل گاز معده
⇐ درمان گاز معده
⇐ چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
⇐ دورنما



گاز معده معمولاً یک نشانه آن است که شخص در زمان نوشیدن یا خوردن هوا بلعیده است. آروغ زدن معمولاً به خلاص شدن از گاز و تخفیف هر گونه نفخ و حالت ناراحتی کمک می‌کند.
دوره‌های خفیف یا غیر مکرر گاز معده معمولاً علتی برای نگرانی ندارد. به هر حال، گاز معده مکرر یا مداوم گاهی از اوقات می‌تواند نشان دهنده یک اختلال زمینه‌ای معده‌ای روده‌ای باشد که نیاز به درمان دارد.


علایم گاز معده
بر مبنای اعلام "انستیتو ملی بیماری‌های دیابت و گوارش و کلیه" (NIDDK)، شایع‌ترین علامت‌های گاز معده شامل موارد زیر است:
⇐ آروغ زدن
باد شکم (گوز)
⇐ نفخ
⇐ ناراحتی یا درد شکم
در برخی موارد علایم دیگر مثل موارد فهرست شده در زیر ممکن است با گاز معده همراه باشند:
سوءهاضمه
⇐ سوزش سر دل
اسهال
یبوست


علل گاز معده
علل مختلفی برای دچار شدن به گاز معده مطرحند:

گاز در معده و قسمت فوقانی شکم
علل بروز گاز در معده و قسمت فوقانی شکم عبارتند از:

بلعیدن هوا
مردم معمولاً هنگام غذا خوردن مقدار کمی هوا نیز می‌بلعند، و این هوا می‌تواند باعث ایجاد حالت پر بودن یا اشباع در معده یا قسمت فوقانی شکم شود. آروغ زدن عموماً به رهش گاز و کاهش نفخ و ناراحتی کمک می‌کند.
NIDDK می‌نویسد که شخص در موارد زیر هوای بیشتری می‌بلعد:
⇐ خوردن یا نوشیدن با سرعت زیاد
⇐ جویدن آدامس
⇐ لیس زدن آب‌نبات
⇐ نوشیدن نوشابه‌های گازدار، مثل سودا، آب گازدار و آبجو
⇐ دود کردن سیگار (سیگارت)
⇐ استفاده از دندان مصنوعی نامناسب که توان جویدن را کاهش می‌دهد

بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD)
GERD اختلالی است که در آن اسید معده و دیگر محتویات آن مکرراً از معده برگشت کرده و وارد مری می‌شوند.
شایع‌ترین علایم این بیماری ریفلاکس اسید و سوزش سر دل است. بر مبنای یک مطالعه موردی مربوط به سال 2015، گاز معده و آروغ زدن علایم شایع GERD محسوب می‌شوند.
مردم دچار گاز معده مرتبط به GERD ممکن است متوجه شوند که آروغ آنان دارای طعم بدی بوده یا باعث بالا آوردن غذا می‌شود.

گاز در قسمت پایین شکم
در زیر علل بالقوه گاز در قسمت تحتانی شکم عبارتند از:

تخمیر
شخص دچار علایم گاز در قسمت تحتانی شکم ممکن است بر اثر تخمیر دچار این وضعیت شود.
اسید معده به تجزیه و عبور غذا از روده‌ها کمک می‌کند. روده‌ها غذا را در فرآیندی که گاه باعث رهش گاز می‌شود حتی به میزان بیشتری تجزیه می‌کنند.
این گازها یا راه خود را به شکل آروغ به معده می‌یابند یا به صورت باد شکم از روده‌ها عبور کرده و از بدن خارج می‌شوند.
برخی غذاها ممکن است بیش از دیگر غذاها گاز تولید کنند. NIDDK برخی غذاها شامل موارد زیر را در این مورد فهرست کرده است:
⇐ سبزی‌هایی مثل کیل، کلم، و کلم بروکسل
⇐ سبزیجاتی مثل پیاز، گل کلم، و بروکلی
⇐ انواع لوبیا، شامل لوبیا سیاه، پینتو، و لوبیا قرمز
⇐ فرآورده‌های لبنی مثل پنیر، ماست، و بستنی
⇐ غذاهای دارای فیبر زیاد مثل غلات کامل و میوه
⇐ جایگزین‌های قند و شیرین کننده‌ها، مثل سوربیتول، مانیتول و زیلیتول

سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)
سندرم روده تحریک‌پذیر اصطلاحی کلی برای گروهی از علایم گوارشی است که باعث درد، ناراحتی و تغییراتی در حرکات روده می‌شوند.
شخص مبتلاء به این اختلال ممکن است دچار مقادیر بیش از حد گاز روده شود. این گاز اضافی ممکن است درد شکم، نفخ، و گوز ایجاد کند. دیگر علایم سندرم روده تحریک‌‌پذیر عبارتند از:
⇐ یبوست
⇐ اسهال
بی‌اختیاری روده
تهوع
درد پشت
علت دقیق سندرم روده ‌تحریک‌پذیر مشخص نیست. به هر حال، کارشناسان معتقدند که این اختلال ممکن است به علت عبور بیش از حد سریع یا بیش از حد کند غذا از روده‌ها ایجاد شود.

رشد بیش از حد باکتری‌ها
رشد بیش از حد باکتری در روده کوچک (SIBO) اصطلاحی پزشکی برای تبیین باکتری اضافی موجود در روده کوچک است. کارشناسان معتقدند که این اختلال نتیجه فقدان حرکت در روده کوچک است.
میزان زیاد باکتری در روده می‌تواند باعث انباشت گاز شود، که ممکن است به نفخ و باد شکم منجر گردد. دیگر علایم محتمل SIBO عبارتند از:
⇐ درد شکم
⇐ اسهال یا یبوست
⇐ تهوع
خستگی مفرط
در موارد شدید، روده کوچک ممکن است نتواند مواد مغذی کافی از غذا جذب کند. این وضعیت ممکن است به عوارضی مثل کاهش وزن و آنمی منجر گردد.
یک مطالعه مربوط به سال 2020 می‌نویسد که SIBO یک اختلال گوارشی شایع اما با تشخیص کمتر از میزان واقع است زیرا علایم این بیماری شبیه علایم دیگر اختلالات گوارشی بروز می‌کنند.

عدم تحمل غذایی
نفخ مکرر و گاز روده گاهی از اوقات ممکن است نشان دهنده عدم تحمل غذایی باشند. این اختلال زمانی مطرح است که بدن قادر نیست تا برخی از غذاها را به شکل کامل هضم کند.
انواع عدم تحمل‌ غذایی متداول عبارتند از:
⇐ عدم تحمل لاکتوز. ناتوانی گوارش قند "لاکتوز" موجود در شیر و محصولات شیر است.
⇐ عدم تحمل فروکتوز. ناتوانی گوارش قند "فروکتوز" موجود در میوه‌ها است.
⇐ عدم تحمل گلوتن. ناتوانی گوارش پروتئین‌های موجود در غلات است.
بیماری سلیاک مشابه عدم تحمل گلوکز بوده اما شدیدتر است. بیماری سلیاک یک بیماری خودایمنی است که در آن خوردن گلوتن باعث می‌شود تا سیستم ایمنی به سلول‌های سالم در روده کوچک حمله کند.
برخی علایم کلی عدم تحمل غذایی شامل موارد زیرند:
⇐ نفخ
⇐ باد شکم
⇐ درد شکم
⇐ اسهال
راش پوستی یا خارش پوست

دیگر علل بالقوه
برخی علل کمتر شایع گاز معده عبارتند از:
⇐ یبوست مزمن
اولسر پپتیک
فتق
⇐ انسداد روده‌ای
سرطان کولون


درمان گاز معده
برخی علل گاز معده ممکن است با صرف مداوای خانگی بهبود یابند. موارد دیگر نیاز به داروهای غیر نسخه‌ای یا نسخه‌ای دارند.

مداوای خانگی
شخص دچار دوره‌های خفیف یا نامکرر گاز معده ممکن است استفاده از مداوای خانگی را پیش از اقدام به تشخیص و درمان پزشکی در دستور کار قرار دهد. در زیر برخی راهنمایی‌ها در این مورد فهرست شده‌اند:

تغییرات سبک زندگی
برخی تغییرات سبک زندگی که ممکن است به تخفیف گاز معده کمک کنند عبارتند از:
⇐ جویدن غذا به شکل کامل
⇐ اجتناب از جویدن آدامس و لیس زدن آب‌نبات
⇐ اجتناب از نوشابه‌های گازدار
⇐ اجتناب از دخانیات
⇐ اطمینان از مناسب بودن وضعیت دندان مصنوعی یا دیگر وسایل دندانی و دهانی
شخص ممکن است از تهیه دفترچه یادداشتی برای ضبط موارد مربوط به خوردن و آشامیدن و علایم مبتلابه خود سود ببرد. این یادداشت‌ها می‌توانند به شناسایی محرک‌ها کمک کنند. پس از شناسایی موارد محرک شخص می‌تواند از این موارد اجتناب کند.

گیاهان دارویی
بر مبنای شواهد روایی برخی افراد در صورت استفاده از گیاهان دارویی زیر کاهش گاز معده را تجربه می‌کنند:
⇐ نعناع
⇐ بابونه
رازیانه
⇐ میخک

داروها
در برخی موارد مردم ممکن است برای تخفیف گاز معده و علایم همراه نیاز به دارو داشته باشند.

داروهای غیر نسخه‌ای
مردم دچار برخی موارد عدم تحمل غذایی می‌توانند برای کمک به گوارش غذاهای مشکل‌دار اقدام به مصرف برخی آنزیم‌ها قبل از غذا کنند. مثال‌های متداول در این مورد شامل لاکتاز برای گوارش محصولات شیر یا استفاده آلفا-گلاکتوسیداز (بیانو) برای کمک به تجزیه کربوهیدرات‌ها، فیبر، و پروتئین لوبیاها و سبزیجات است
برای کسی که دچار گاز است محصولات غیر نسخه‌ای حاوی سایمتیکون می‌توانند به ترکیب حباب‌های گاز کمک کنند که باعث سهولت دفع آن می‌شود. مثال‌هایی از این محصولات عبارتند از:
⇐ گاز-X
⇐ ایمودیوم
⇐ میلانتا

داروهای نسخه‌ای
در صورتی که داروهای غیر نسخه‌ای مؤثر نباشند پزشک ممکن است داروهای نسخه‌ای توصیه کند.
نوع داروی تجویزی پزشک به اختلال زمینه‌ای مسبب گاز بستگی دارد. برخی داروهایی که پزشک ممکن است تجویز کند عبارتند از:
⇐ داروهای مدیریت GERD مثل:
-آنتاسیدها برای تخفیف سوزش سر دل
-بلوک کننده‌های H2 برای کاهش تولید اسید معده
-مهار کننده‌های پمپ پروتون برای کاهش تولید اسید معده و کمک به التیام مری
-پروکاینتیک‌ها برای کمک به تخلیه سریع‌تر معده
⇐ داروهای مدیریت سندرم روده تحریک‌پذیر مثل:
-آنتی‌اسپاسمودیک‌ها برای تخفیف درد و کرامپ شکم
-ملین برای کمک به تخفیف یبوست
-داروهای آنتی‌موتیلیتی برای کمک به تخفیف اسهال
آنتی‌بیوتیک برای کمک به درمان SIBO


چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
در بسیاری موارد، گاز معده علتی برای نگرانی ندارد و علایم آن پس از مدتی با درمان اندک یا بی‌نیاز از درمان رفع می‌شوند.
به هر حال، هر کسی که به شکل مکرر یا مداوم دچار گاز معده باشد باید برای تشخیص کامل علت به پزشک مراجعه کند.
گاز معده که در کنار علایم دیگری مثل کاهش وزن یا تغییرات عادات روده بروز کند نیز هشداری برای لزوم مراقبت پزشکی محسوب می‌شود. این علایم می‌توانند نشان دهنده یک اختلال زمینه‌ای پزشکی باشند که برای پیشگیری از اختلالا طولانی مدت نیاز به مدیریت پزشکی دارد.


دورنما
گاز معده خفیف یا گهگاهی معمولاً علتی برای نگرانی ندارد. در برخی موارد مردم معمولاً با تداوی ساده خانگی یا داروهای غیر نسخه‌ای بهبود می‌یابند.
به هر حال، در صورت تداوم یا تکرار گاز معده شخص باید به پزشک مراجعه کند.
درمان می‌تواند به تخفیف علایم در عین پیشگیری از ریسک‌های مرتبط به پیامدهای بعدی کمک کند./



گاز معده: علایم، علل، و درمان
دکتر سورب ستهی، جون جانسون
ترجمه محمدقاسم رافعی

Source:
Medical News Today
What to know about gas in the stomach
Medically reviewed by Saurabh Sethi, M.D., MPH —
Written by Jon Johnson
On September 14, 2020

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

منیزیم گلیسینات

جایگزین‌های وایاگرا

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده