دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

د÷

گاز روده‌ای دردناک: علت، درمان، و پیشگیری

SIBO, GERD, سندرم روده تحریک‌پذیر, آلفا-گالاکتوسیداز, سایمتیکون, لاکتاز, چسبندگی شکمی, فتق شکمی, سرطان کولون

در مورد برخی افراد، گاز دردناک مشکلی برگشت کننده است

مقالات دستگاه گوارش

در این مقاله:
• گاز دردناک چگونه حسی ایجاد می‌کند؟
• علل کوتاه مدت گاز دردناک
• علل طولانی مدت گاز دردناک
• درمان گاز دردناک
• مراقبت خانگی و تغییرات سبک زندگی
• اختلالات مشابه
• چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
• خلاصه



گاز یک فرآورده گوارش سالم است. گاز زمانی بروز می‌کند که باکتری‌ها کربوهیدرات‌ها را در روده بزرگ تجزیه می‌کنند.
کارشناسان تخمین می‌زنند که بدن هر فرد معمولی روزانه بین 0.6 تا 1.8 لیتر گاز تولید می‌کند. گاز زمانی که شخص آروغ می‌زند یا گاز دفع می‌کند از دستگاه گوارش خارج می‌شود، و این کاری است که شخص سالم روزانه 12 تا 25 بار انجام می‌دهد.
با وجودی که گاز روده‌ای به طور معمول دردناک نیست، گاز دردناک لزوماً علتی برای نگرانی محسوب نمی‌شود.


گاز دردناک چگونه حسی ایجاد می‌کند؟
گاز دردناک ممکن است با کرامپ بروز کند. شخص ممکن است دچار دردی مبهم شود یا دردهایی تند و تیز و تیر کشنده را در قفسه سینه یا شکم احساس نماید.
گاز همچنین ممکن است با موارد زیر بروز کند:
• احساس اشباع در شکم
باد شکم، تجمع گاز که احساس ناراحتی ایجاد می‌کند
نفخ
آروغ زدن


علل کوتاه مدت گاز دردناک
برخی عوامل شامل موارد زیر می‌توانند گاز دردناک ایجاد کنند:
• بلعیدن هوای زیاد بر اثر موارد زیر:
- خوردن یا نوشیدن با سرعت زیاد
- نوشیدن نوشابه‌های گازدار
- نوشیدن از طریق نی
- جویدن آدامس
- مکیدن آب‌نبات
- استفاده از دندان مصنوعی نامناسب
- مصرف دخانیات
• خوردن غذاهایی مثل موارد فهرست شده در زیر:
- سبزیجات چلیپایی
- لوبیاها
- غلات سبوس‌دار
- فرآورده‌های شیر
• آبریزش عقب بینی
یبوست
درد مزمن یا تنش مزمن
افراد دچار دوره‌های مکرر گاز ممکن است پیگیری غذاها و نوشیدنی‌های مصرفی خود را مفید بیابند. داشتن دفترچه یادداشتی در این مورد می‌تواند به شخص در شناسایی و اجتناب از غذاها و نوشیدنی‌های محرک ناراحتی شکم کمک کند.


علل طولانی مدت گاز دردناک
در مورد برخی افراد، گاز دردناک مشکلی برگشت کننده است. این مشکل ممکن است نتیجه هر یک از موارد زیر باشد:

عدم تحمل غذایی
عدم تحمل غذایی شامل مشکل داشتن برای گوارش یک ترکیب غذایی مشخص است. برای مثل شخص ممکن است دچار موارد زیر باشد:
بیماری سلیاک. این بیماری خودایمنی باعث التهاب روده با هر بار خوردن گلوتن می‌شود. بیماری سلیاک می‌تواند باعث شود تا روده کوچک مقدار کمتری از مواد مغذی خورده شده را جذب کند.
• عدم تحمل لاکتوز. این بیماری نشان دهنده مشکل داشتن در گوارش لاکتوز است، قندی که در اغلب فرآورده‌های لبنی وجود دارد.
• عدم تحمل فروکتوز غذایی. این اختلال نتیجه مشکل داشتن در گوارش فروکتوز است، قندی که در بیشتر میوه‌ها و سبزیجات یافت می‌شود.

رشد بیش از حد باکتری در روده کوچک
رشد بیش از حد باکتری‌ در روده کوچک (SIBO) اصطلاح پزشکی برای وجود باکتری بیش از حد در روده کوچک است.
این وضعیت نتیجه کمبود اسید یا کاهش انقباض‌های عضله یا هماهنگی آنها در روده کوچک محسوب می‌شود.
علایم SIBO از بیماری به بیمار دیگر متفاوت است اما می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• نفخ یا اتساع شکم
درد شکم یا ناراحتی آن
اسهال
• ضعف
خستگی مفرط

بیماری ریفلاکس معده به مری
بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) زمانی مطرح است که اسید معده منظماً از معده به عقب برگشته وارد مری می‌شود.
شایع‌ترین علامت GERD سوزش سر دل و ریفلاکس اسید است اما در عین حال ممکن است علایم زیر نیز ایجاد شود:
درد قفسه سینه یا درد شکم
• نفخ
• قی کردن
• حس اینکه غذا به دیواره مری چسبیده است
• مزه ترشی در دهان
• بوی بد نفس
گلودرد مزمن

سندرم روده تحریک‌پذیر
سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) یک اختلال مزمن است که روده‌ها را درگیر می‌کند. کارشناسان علت دقیق این بیماری را نمی‌دانند اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• عبور بیش از حد تند یا کند غذا از روده بزرگ
• بیش‌حساس بودن عصب‌های روده
استرس
• وجود زمینه ژنتیکی
علایم این بیماری ممکن است مداوم بوده یا حالت متناوب داشته باشند. دوره طغیان علایم ممکن است روزها، هفته‌ها یا حتی ماه‌ها ادامه یابد و شامل موارد زیر است:
• درد و کرامپ شکم که ممکن است پس از دفع مدفوع برطرف گردد
نفخ شکم یا ورم شکم
گوز بیش از حد
• یبوست
• اسهال
• نیاز عاجل به دفع مدفوع


درمان گاز دردناک
داروهای غیر نسخه‌ای شامل موارد زیر می‌توانند به تسکین گاز دردناک کمک کنند:

آلفا-گالاکتوسیداز
آلفا-گالاکتوسیداز یک آنزیم است که بدن برای تجزیه قندهای طبیعی موجود در لوبیاها، غلات و سبزیجات به آن نیاز دارد. این دارو پیش از غذا مصرف می‌شود.
آلفا-گلاکتوسیداز تحت نام‌های برندی زیر در دسترس است:
• بیانو
• دایجستا
• گاز-زیم 3X

سایمتیکون
سایمتیکون دارویی است که به حرکت سریع‌تر گاز در دستگاه گوارش کمک می‌کند. این دارو می‌تواند باعث کاهش نفخ و درد شکم و ناراحتی آن شود.
سایمتیکون تحت برندهای میلانتا و گاز-X در دسترس است. داروی دومی به صورت تجویزی برای کودکان و نوزادان قابل مصرف است.

لاکتاز
لاکتاز آنزیمی است که به بدن در تجزیه لاکتوز کمک می‌کند.
افراد دچار عدم تحمل لاکتوز ممکن است از مصرف قرص‌های لاکتاز یا قطره‌های آن به همراه غذا یا میان‌وعده‌ها حاوی لبنیات سود ببرند.
به هر حال لاکتاز ممکن است برای کودکان زیر 3 سال یا زنان باردار و یا شیرده مناسب نباشد.


مراقبت خانگی و تغییرات سبک زندگی
برای پیشگیری یا درمان دوره‌های گاز دردناک شخص می‌تواند موارد زیر را امتحان کند:
• ترک دخانیات. مصرف سیگار (سیگارت) باعث می‌شود تا شخص هوای اضافی ببلعد.
• تغییر عادات غذا خوردن. شخص باید وعده‌های غذایی کوچک‌تر را در طول روز دنبال کند و به آهستگی غذا بخورد. همچنین اجتناب از خوردن غذاها و نوشیدنی‌های مسبب گاز مثل موارد زیر کمک کننده خواهد بود:
- انواع لوبیا
- فرآورده‌های شیر
- غذاهای با فیبر زیاد
- بروکلی و گل کلم
- غذاهای با کربوهیدرات‌های دیرهضم موسوم به غذاهای FOODMAP
- نوشیدنی‌های گازدار
• راه رفتن و تحرک. فعالیت ملایم می‌تواند به حرکت گاز در بدن و دفع آن کمک کند. یوگا، پیاده‌روی و حرکات کششی مؤثرند.
• گرما. استفاده از یک کیسه آب گرم یا حمام می‌تواند به ریلکس شدن عضلات شکم کمک کرده، خروج آسان‌تر گاز را ممکن کند.
نوزادان نیز ممکن است دچار گاز دردناک شوند. یک مطالعه مربوط به سال 2011 به وجود ارتباط بین گریه بیش از حد، کولیک، و میزان بالای گاز روده‌ای در نوزادان اشاره کرده است.
نوزاد دچار گاز ممکن است:
• بدخلقی کند
• گریه کند
• پاها را به داخل شکم جمع کند
• پشتش را قوس دهد
• مشت‌هایش را گره کند
مطالعه مربوط به سال 2011 همچنین پی برده است که تغییر تغذیه نوزاد دچار کولیک به شیر خشک بدون لاکتوز می‌تواند به بهبود علایم گاز منجر شود.
برای پیشگیری از دچار شدن نوزادان به گاز دردناک موارد زیر را امتحان کنید:
• تغذیه نوزاد پیش از اینکه بیش از حد گرسنه شود، که باعث می‌شود تا نوزاد در نتیجه عدم گریه کردن هوای اضافی نبلعد
• اطمینان از وضعیت درست قرارگیری نوازد و مناسب بودن نوع چسبیدنش به پستان برای پیشگیری از بلع هوای اضافی
• آروغ زدن نوزاد در طول تغذیه و پس از آن


اختلالات مشابه
گاز ممکن است در قسمت‌های مختلف کولون جمع شود. محل تجمع گاز می‌تواند باعث ایجاد علایمی مشابه علایم برخی مشکلات سلامت گردد.
برای مثال، گاز در قسمت‌ بالای سمت راست کولون می‌تواند درد کیسه صفرا را تداعی کند، در حالی که این گاز در سمت چپ بالای کولون می‌تواند علایمی مشابه علایم حمله قلبی ایجاد نماید.
دیگر اختلالات منجر به ایجاد علایم مشابه گاز دردناک عبارتند از:
• چسبندگی شکمی. این شکل‌گیری بافت شبیه جای زخم اغلب به دنبال جراحی ایجاد می‌شود. چسبندگی‌های شکمی می‌توانند باعث ایجاد درد و نفخ شده و نیاز به درمان تخصصی دارند.
فتق شکمی. فتق نقطه ضعیفی در دیواره شکم است که احتمال بیرون زدن عضله یا چربی از آن وجود دارد. فتق شکمی می‌تواند سبب نفخ و درد شود و ممکن است نیاز به ترمیم جراحی داشته باشد.
سرطان کولون. درد و کرامپ مداوم شکم می‌تواند از جملۀ علایم سرطان کولون باشد.
سرطان تخمدان. درد و نفخ شکمی می‌تواند نشان دهنده سرطان تخمدان باشد. اگر علایم بیش از چند هفته ادامه یابند شخص باید به پزشک مراجعه کند.


چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
این موضوعی نرمال است که گاز سبب ناراحتی یا درد گهگاهی شود که معمولاً خود به خود یا با مداوای خانگی برطرف می‌شود.
به هر حال، درد شدید یا مداوم گاز ممکن است نشان دهنده یک مشکل زمینه‌ای در سلامت باشد.
همچنین در صورت همراه بودن گاز دردناک با علایم زیر شخص باید به پزشک مراجعه کند:
• مشکل در غذا خوردن
• تغییرات عادات روده
خون در ادرار یا مدفوع
کاهش وزن غیر قابل توضیح
• خستگی مفرط
• آغاز هر گونه علایم تازه


خلاصه
گاز یک فرآورده نرمال گوارش سالم است اما گاهی از اوقات می‌تواند محرک بروز درد، نفخ، آروغ زدن و گوز شود. ان وضعیت معمولاً خود به خود، با مداوای خانگی یا استفاده از داروهای غیر نسخه‌ای برطرف می‌شود.
به هر حال، اگر گاز دردناک شدید یا مداوم باشد باید به پزشک مراجعه کرد. این موضوع به ویژه اهمیت دارد زیرا علایم مرتبط به گاز می‌تواند شبیه به علایم مشکلات جدی‌تر در سلامت باشند./



گاز روده‌ای دردناک: علت، درمان، و پیشگیری
سینتیا تیلور چاووستی، دنیل درسدن
ترجمه محمدقاسم رافعی

Source:
Medical News Today
Painful gas: Causes, remedies, and prevention
Medically reviewed by Cynthia Taylor Chavoustie, MPAS, PA-C —
Written by Danielle Dresden
On August 5, 2020

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

گامی بزرگ برای درمان سرطان پروستات در مراحل اولیه: نوردرمانی

ریسک سرطان کبد و نقش سلنیوم خون

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.