plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

Image

بوی بد دهان یا هالیتوز - علل، تشخیص و درمان

بوی بد دهان، نفس بدبو، هالیتوز، هالیتوزیس، فیتور اریس، بهداشت دهان، بهداشت دندان، کتواسیدوز، انسولین، مسواک زدن، نخ دندان، فنوتازین

بوی بد دهان یک مشکل شایع است که می‎تواند سبب بروز اختلالات روان‌شناختی قابل توجهی شود

مقالات دندان‌پزشکی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• تیم نیومن
• ترجمه هستی فراست‎فر

بوی بد دهان که هالیتوز یا فیتور اُریس نیز نامیده می‎شود مبتلابۀ حدود 25 درصد مردم در سطح جهان است. هالیتوز به طور بالقوه علل متعددی می‎تواند داشته باشد اما در اغلب موارد این علت به بهداشت دهان مرتبط است.
هالیتوز می‎تواند سبب بروز نگرانی زیاد، خجلت و اضطراب شود اما به طور معمول نسبتاً به آسانی قابل رفع است.

مطالب این مقاله:
• علایم و علل بوی بد دهان
• علل کمتر شایع هالیتوز
• تشخیص و درمان

هالیتوز چیست؟
بوی بد دهان یک مشکل شایع است که می‎تواند سبب بروز اختلالات روان‌شناختی قابل توجهی شود. علل متعددی برای این وضعیت وجود دارد و نیز درمان‎های بسیاری برای آن در دسترس است.
هر کسی ممکن است دچار مشکل بوی بد دهان گردد. تخمین زده می‎شود که یک چهارم مردم مداوماً دچار مشکل بوی بد دهان هستند.
هالیتوز سومین علت شایع مراجعۀ مردم برای استفاده از خدمات دندان‎پزشکی است (پس از فساد دندان و بیماری لثه).
شایع‎ترین علت بوی بد دهان بهداشت ضعیف دندان است. وقتی میکرب‌ها ذرات غذا را می‌شکنند، ترکیبات سولفور ایجاد می‎شود که سبب ایجاد بو می‎گردند.
مداواهای سادۀ خانگی و تغییرات سبک زندگی مثل بهبود بهداشت دهان و ترک سیگار اغلب اوقات می‎تواند به رفع این مشکل منجر گردد. به هر جهت اگر بوی بد دهان ادامه پیدا کند، مراجعه به پزشک برای بررسی علل اصلی ایجاد بو قابل توصیه است.

علایم هالیتوز
بوی خاص دهان می‎تواند بسته به عامل ایجاد بو متفاوت باشد. در صورتی که ارزیابی بو برای خود فرد دشوار است بهترین کار این است که در این مورد از یکی اعضاء خانواده یا دوستان خویش بخواهد تا این کار را برایش انجام دهد.
برخی افراد نگران بوی بد دهان خود هستند آن هم در شرایطی که ممکن است دهان آنها دچار بوی بدی نباشد یا میزان این بو بسیار ناچیز باشد. به این وضعیت هالیتوفوبیا یا هراس از بوی بد دهان گفته می‎شود و می‎تواند به رفتار وسواس آب کشیدن دهان منجر گردد.

علل بوی بد دهان
علل بالقوۀ بوی بد دهان شامل موارد زیر است:
• سیگار: فرآورده‎های سیگار سبب ایجاد بوی خاص خود در دهان می‎شوند. به علاوه آنها شانس ابتلا به بیماری لثه را افزایش می‎دهند که خود می‎تواند منجر به بوی بد دهان شود.
• غذا: ذرات ریز خرد شدۀ غذا که به دهان می‎چسبند می‎توانند سبب ایجاد بوی ناخوش در دهان شوند. برخی غذاها مثل سیر و پیاز نیز می‎توانند سبب ایجاد بوی بد دهان گردند. پس از اینکه آنها هضم می‎شوند، فرآورده‎هایی از آنها به درون جریان خون راه می‎یابد که به ریه‎ها می‎رسند و در آنجا می‎توانند سبب بروز بوی ناخوشی در بازدم یا دهان شوند.
خشکی دهان: بزاق به طور طبیعی دهان را تمیز می‎کند. اگر دهان به صورت طبیعی دچار خشکی باشد (برای مثال در اوقات صبح) یا اگر این خشکی از یک بیماری خاص ناشی شده باشد (مثل گزوستومی)، امکان ایجاد بوی ناخوش دهان وجود دارد.
• بهداشت دندان: مسواک زدن و نخ کشیدن دندان باعث ایجاد اطمینان از جدا و برداشته شدن ذرات ریز مواد غذایی می‎شود که می‎توانند در دهان جمع شوند و به آسانی تجزیه شده و ایجاد بوی بد کنند. در صورت نامنظم بودن مسواک زدن دندان ردی از باکتری‎ها به نام پلاک در دهان ایجاد می‎شود. این پلاک می‎تواند باعث تحریک لثه شود و سبب ایجاد بسته‎های پلاک تجمع یافته میان دندان‌ها و لثه‌ها گردد که پریودونتیت نامیده می‌شود. پروتزهای دهانی که منظماً یا به طور کامل تمیز نمی‌شوند نیز می‎توانند میزبان باکتری‎ها و سبب ایجاد هالیتوز باشند.
• رژیم غذایی آسیب زننده: برنامه‎های غذایی شامل مصرف زیاد کربوهیدرات‎های شیرین می‎تواند باعث هالیتوز شود. این به علت شکستن چربی‎ها و ایجاد مواد شیمیایی به نام کتون‌ها است. این کتون‎ها دارای بوی تندی هستند.
• داروها: برخی داروها می‎توانند سبب کاهش بزاق دهان و بنابراین افزایش بوی تند دهان شوند. دیگر داروها می‎توانند بوی تندی ایجاد کنند زیرا این داروها موادی شیمیایی در دهان رها می‎کنند. مثال‎هایی در این مورد شامل نیترات‎ها  است که برای درمان آنژین به کار می‎رود، برخی مواد شیمیایی داروهای شیمی درمانی و داروهای آرام‌بخش مثل فنوتیازین‎ها همین تأثیر را دارند. افرادی که مکمل‎های ویتامین در دوزهای بالا مصرف می‎کنند نیز در معرض ابتلا به بوی بد دهان قرار دارند.
• اختلالات دهان، بینی و گلو: برخی از اوقات امکان شکل‎گیری سنگ‎های کوچک پوشیده از باکتری بر روی لوزه‌ها در قسمت پشت گلو وجود دارد که ایجادگر بوی بدی هستند. همچنین عفونت‎ها یا التهاب‎های بینی، گلو یا سینوس می‎توانند سبب بروز هالیتوز شوند.
• جسم خارجی: بوی بد دهان (مخصوصاً در کودکان) می‎تواند به علت گیر کردن یک جرم خارجی در حفرۀ بینی آنها باشد.
• بیماری‎ها: برخی انواع سرطان، نارسایی کبدی و دیگر بیماری‎های متابولیک به علت تولید ترکیبات شیمیایی خاصی که تولید می‎کنند سبب بروز هالیتوز می‎شوند. بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) به علت ریفلاکس منظم اسیدهای معده می‎تواند سبب ایجاد بوی بد دهان شود.

علل کمتر شایع بوی بد دهان
همان گونه که در بالا ذکر شد شایع‎ترین دلیل ایجاد بوی بد دهان عدم رعایت بهداشت دهان است، اما در این مورد دلایل دیگری نیز ممکن است مقصر باشند.

موارد نادر بوی بد دهان یا هالیتوز شامل:
کتواسیدوز: وقتی سطح انسولین بیمار دیابتی بسیار پایین باشد، بدن وی دیگر نمی‎تواند قند را مورد استفاده قرار دهد و در عوض شروع به استفاده از چربی به عنوان منبع انرژی می‎کند. وقتی ذرات چربی خرد می‎شوند،   کتون‎ها ایجاد شده و جمع می‎شوند. کتون‎ها وقتی به مقدار زیاد تولید شوند می‎توانند سمی باشند و بوی تند و ناخوشایندی در تنفس ایجاد کنند. کتواسیدوز یک بیماری جدی و بالقوه کشنده است.
• انسداد روده: نفس انسان می‏تواند بوی مدفوع به خود بگیرد اگر فرد دچار دوره‎ای طولانی از استفراغ بوده باشد، و به ویژه اگر انسدادی در روده وجود داشته باشد.
• نارسایی مزمن کلیه: بوی تندی شبیه به بوی آمونیاک یا ادرار در بیماران دچار نارسایی مزمن کلیه مشاهده می‎شود. مواد زائدی که به طور معمول توسط کلیه دفع می‎شوند به جا مانده و در جریان خون جمع می‎شوند.
برونشکتازی: یک بیماری درازمدت است که در آن راه‎های هوایی پهن‎تر از حالت نرمال هستند، و امکان ایجاد تجمعی از مخاط را می‎دهند که می‎تواند به بوی بد دهان منجر شود.
آسپیراسیون پنومونی: ورم یا عفونتی در ریه‎ها و راه‎های هوایی به علت استنشاق استفراغ، بزاق، غذا یا مایعات است.

تشخیص هالیتوز
اغلب اوقات دندان‎پزشک دهان یا نفس بیمار را بو می‎کشد و نمرۀ بویی بر مبنای یک مقیاس شش نمره‎ای برای وضعیت تعیین می‌کند. دندان‌پزشک ممکن است خراشی در قسمت عقب زبان فرد داده و خراش این ناحیه را که اغلب می‎تواند منبعی برای بو باشد بو بکشد.
طیفی از آشکارسازهای پیشرفته در دسترسند که می‏توانند به طور دقیق‌تری بوی بد دهان را درجه‎بندی کنند و شامل موارد زیرند:
• هالیمتر: سطوح ناچیز سولفور را کشف می‎کند
• کروماتوگرافی گاز: سه جزء فرّار سولفور را اندازه‎گیری می‎کند - سولفید هیدروژن، متیل مرکاپتان و دی‎متیل سولفید
• تست BANA: این تست یک آنزیم خاص ایجاد شده توسط عامل باکتریایی مسبب هالیتوز را اندازه‎گیری می‎کند.
• تست بتا گالاکتوسیداز: مشخص شده است که سطوح آنزیم بتا گالاکتوسیداز با بوی بد دهان همبستگی دارند.

درمان بوی بد دهان
بهترین روش برای کاهش بوی بد دهان رعایت مناسب بهداشت دهان است؛ این کار ما را مطمئن می‎سازد که از فساد دندان جلوگیری شده و احتمال بروز بیماری‎های لثه را کاهش می‎دهد.
توصیه می‎شود که افراد سالانه دو بار برای بررسی وضعیت دندان‎های خود به دندان‎پزشک مراجعه کنند.
دندان‎پزشک ممکن است دهان‌شویه یا خمیردندان حاوی مواد ضد باکتری به فرد توصیه کند.
به عنوان جایگزین، در شرایط وجود بیماری لثه، پاکسازی و نظافت تخصصی ممکن است برای دور کردن باکتری‎های جمع شده بین لثه‎ها و دندان‎ها مورد نیاز باشد.
دیگر موارد مربوط به سبک زندگی و مداوای خانگی برای بوی بد دهان شامل موارد زیر است:
• مسواک زدن: روزانه دستکم دو بار دندان‎هایتان را مسواک بزنید و ترجیحاً بعد از غذا
• نخ دندان: استفاده از نخ دندان میزان ذرات جمع شده و پلاک‎های بین دندان‎ها را کاهش می‎دهد - مسواک زدن فقط حدود 60% از سطح دندان‎ها را تمیز می‎کند.
• تمیز کردن پروتزهای دندان: هر چیزی که وارد دهان می‎شود - پروتزها، بریج، محافظ دهان - باید بر اساس یک مبنای منظم روزانه تمیز شوند. تمیز کردن آنها مانع تجمع میکرب‎ها و انتقال آنها به داخل دهان می‌شود. تعویض مسواک هر دو یا سه ماه یک بار با همین هدف ضروری است.
• شستشوی زبان: باکتری‎ها،   غذا و سلول‎های مرده معمولاً روی زبان جمع می‎شوند، به ویژه در افراد سیگاری و نیز آنانی که به طور مشخص دچار خشکی دهان هستند. گاهی اوقات استفاده از تراشندۀ زبان مفید است.
• مانع از خشکی دهان شوید: مقدار کافی آب بنوشید. از الکل و سیگار اجتناب کنید، چون هر دوی آنها باعث ایجاد خشکی دهان می‎شوند. آدامس بجوید یا آب نبات (ترجیحاً بدون قند) بمکید چون این دو عمل باعث تحریک تولید بزاق در دهان می‎شوند. اگر خشکی دهان حالت مزمن پیدا کرده باشد، دکتر می‎تواند داروهایی برای تحریک جریان بزاق تجویز کند.
• رژیم غذایی: از خوردن پیاز، سیر و غذاهای تند خودداری کنید. غذاهای قنددار نیز با ایجاد بوی بد دهان مرتبطند. مصرف الکل و قهوۀ خود را کاهش دهید. خوردن غذاهای خشک در هنگم صبحانه می‎تواند به تمیز کردن بخش عقب زبان کمک کند.
اگر علی‎رغم رعایت موارد مزبور بوی بد دهان به جای خود باقی باشد مراجعه به دندان‌پزشک برای بررسی علت توصیه می‌شود.

Source:
Bad Breath (Halitosis): Causes, Diagnosis and Treatment
Last updated Tue 15 March 2016
By Tim Newman

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

بیماران تحت درمان توسط پزشکان زن کمتر می‌میرند

نقش مطالعه در بهبود سلامت و تندرستی

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده