دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

آمبولی ریوی (آمبولی پولموناری) اغلب اوقات با ترومبوز ورید عمقی مرتبط است

مقالات قلب و عروق
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• جِنی فیتزجرالد، دکتر گراهام راجرز
• ترجمۀ فرهنگ راد

ترومبوز ورید عمقی یک اختلال پزشکی جدی اما قابل پیشگیری است که در آن خون لخته می‌شود، و این اتفاق معمولاً در ناحیۀ زیر زانو، کشالۀ ران، لگن، و گاهی از اوقات در بـــازوها رخ می‎دهد. ترومبوز ورید عمقی قابل درمان است اما می‎تواند سبب ناخوشی، ناتوانی و مرگ شود. این اختلال اغلب اوقات کمتر از میزان واقع تشخیص داده می‎شود، بنابراین استفاده از مراقبت‌های پزشکی در صورت بروز علایم اهمیت دارد.
آمبولی ریوی (آمبولی پولموناری) اغلب اوقات با ترومبوز ورید عمقی مرتبط است. در آمبولی ریوی لخته‎های خون ایجاد شده بر اثر ترومبوز ورید عمقی از دیوارۀ ورید جدا می‌شوند و راهشان را از طریق قلب به شریان‎های ریوی دنبال می‎کنند. اگر آمبولی ریوی بروز کند، امکان صدمه دیدن ریه و دیگر دستگاه‏‌های بدن وجود خواهد داشت و مرگ، محتمل است.
این اخـتلالات هنگامی رخ می‎دهند که خون در وریدهای عمقی ناحیۀ لگن یا کشالۀ ران لخته می‎شود. لخته‌های خونی که نزدیک به سطح پوست ایجاد می‎شوند، به نام ترومبوزهای وریدی سطحی شناخته می‎شوند و باعث ایجاد آمبولی ریوی نمی‎شوند. در عین حال امکان بروز آمبولی ریوی بدون ترومبوز ورید عمقی وجود دارد.
مطالب این مقاله:
• ریسک فاکتورهای ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
• علایم ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
• تشخیص ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
• درمان ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
• پیشگیری از ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی

ریسک فاکتورهای ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
هر کسی ممکن است دچار ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی شود. بسیاری از عوامل می‎توانند نقش تقویت کنندۀ بروز این اتفاق را داشته باشند، اما وجود چند عامل در یک زمان می‎تواند احتمال بروز لختۀ خون را افزایش دهد.
برخی از ریسک فاکتورهای شایع که می‎تواند خطر بروز ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی را افزایش دهند عبارتند از:
• صدمه دیدن ورید بر اثر شکستگی، آسیب عضله و جراحی‎های عمده
• ضعف جریان خون یا فقدان جریان خون بر اثر استراحت طولانی در بستر، محدودیت حرکتی، زندگی ساکن؛ و روی هم انداختن پاها به مدت طولانی و فلج
• افزایش هورمون استروژن ناشی از مصرف قرص‌های پیشگیری از بارداری، درمان جایزینی هورمون، یا بارداری
سرطان و درمان‎های مربوط به سرطان
• تاریخچۀ شخصی یا خانوادگی ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی یا اختلالات مربوط به لخته شدن خون
چاقی
• کاتتر ورید مرکزی
واریس‎های وریدی
• عدم کفایت وریدی در اندام‎های تحتانی بدن

علایم ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
CDC تخمین می‎زند که تا 900.000 نفر در سطح ایالات متحد آمریکا دچار آسیب ناشی از ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی هستند، اگرچه رقم دقیق در این مورد مشخص نیست. زنان بیش از مردان در خطر ابتلا به ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی قرار دارند. از آنجا که برای تمامی مردم خطر ابتلا به ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی وجود دارد دانستن تفاوت نشانه‎ها و علایم در این مورد مهم است.
فرد دچار ترومبوز ورید عمقی ممکن است مطلقاً فاقد هر گونه علامتی باشد، اما اگر فردی هر علامتی از این اختلال را در خود سراغ گرفته باشد یا در معرض ریسک فاکتورهای مورد اشاره در بالا باشد، باید در اسرع وقت به متخصصان مراقبت‌های پزشکی متوسل شود.
علایم عبارتند از:
• احساس پیچ‎خوردگی در ماهیچه
• ورم، درد، و حالت افتادگی در اندام‎ها به ویژه در یک سمت بدن
• سرخی پوست معمولاً به همراه ورم، درد، و حالت افتادگی تشریح شده در بالا.
آمبولی ریوی ممکن است به همراه ترومبوز ورید عمقی یا بدون آن بروز کند. آمبولی ریوی اختلالی به غایت جدی است. اگر هر یک از علایم مندرج در زیر که مرتبط به آمبولی ریوی هستند، بروز کند، بیمار باید به فوریت راهی بیمارستان شود:
• دشواری تنفس
• ضربان قلب سریع یا نامنظم
• درد یا ناراحتی قفسۀ سینه، به ویژه در پی تنفس عمیق
• بالا آوردن خون با سرفه
• افت فشار خون، حالت غش، و احساس سبکی سر
• افزایش میزان اضطراب و حالت خشم و عصبانیت.

تشخیص ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
اگر بیماری با علایم ترومبوز ورید عمقی یا آمبولی ریوی به پزشک مراجعه کند، بیمار مورد آزمایش‌هایی قرار خواهد گرفت و پزشک تشخیص خود را اعلام خواهد کرد. دکترها معمولاً از تست‎های تشخیصی تصویربرداری که تهاجمی و ناراحت کننده نباشند استفاده می‏کنند.
یک بررسی اولتراسوند وریدی می‎تواند وجود لخته‎های خون در وریدها را مشخص کند و یک CT اسکن فوری قفسۀ سینه را می‎توان برای بررسی وجود لخته‎های خون در شریان‎های ریه‌ها انجام داد.
تست دیگری که میزان کفایت اکسیژن‌رسانی به ریه‎ها را تعیین می‎کند اسکن VQ برای ریه‎ها است.
استفاده از اسکن‎های MRI در این موارد کمتر رایج است، اما این تست‎ها می‎توانند برای ارزیابی وریدها در ناحیۀ لگن به کار روند.
یک تست موسوم به آزمایش دی - دایمر را می‎توان برای تعیین وجود هر گونه لختۀ خون اضافی در بدن مورد استفاده قرار دارد. اگر نتیجۀ تست منفی باشد، شانس ابتلاء به ترومبوز ورید عمقی یا آمبولی ریوی بسیار کم خواهد بود. به هر جهت، مثبت بودن تست نیز لزوماً نشان دهندۀ وجود مشکلی جدی نیست، زیرا این نتیجه ممکن است بر اثر لخته شدن خون در موردی ساده مثل زخم سطحی در حال التیام نیز به دست آید.
تست‎های خون را در عین حال می‎توان برای کشف وضعیت پروترومبوتیک که به نام اختلال لخته شدن خون شناخته می‎شود نیز مورد استفاده قرار داد. این تست‎ها بسیار پر هزینه هستند و دریافت جواب آنها به چندین روز وقت نیاز دارد. به طور نرمال، این تست‎ها فقط در مورد بیماری مورد استفاده قرار می‎گیرند که هم دچار ترومبوز ورید عمقی و هم آمبولی ریوی است و نگرانی از بابت ابتلا وی به اختلال لخته شدن خون وجود دارد، یا در مورد بیماری که به دلیل داشتن سابقۀ خانوادگی ابتلاء به ترومبوز ورید عمقی یا ترومبوز ورید عمقی مورد غربالگری اختلال لخته شدن خون قرار دارد.

درمان ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
تشخیص ترومبوز ورید عمقی و درمان آن پیش از چرخش به آمبولی ریوی نهایت اهمیت را دارد. دکتر در این باره کاوش کرده و راهکاری درمانی برای کاهش قابلیت لخته شدن خون ارائه می‎دهد.
داروهای ضد انعقادی، یا رقیق کنندۀ خون، رایج‎ترین داروهای تجویزی برای بیماران دچار ترومبوز ورید عمقی یا آمبولی ریوی هستند. این داروها قابلیت خون در ایجاد لخته را کاهش می‎دهند، و مانع گسترش یافتن لخته‎های فعلاً موجود در خون می‎شوند.
به هر جهت، رقیق کننده‎های خون نمی‎توانند لخته‎های ایجاد شده را خرد کرده و در هم بشکنند. آنها فقط فرآیند تشکیل لخته را مختل می‎کنند به شکلی که بدن بتواند با استفاده از ساز و کارهای معمول خود امر خرد کردن لخته‌های موجود را انجام دهد.
بیمار می‎تواند داروی ضد انعقادی را به شکل خوراکی، تزریقی یا داخل وریدی دریافت کند. به طور معمول مصرف این داروها در شکل خوراکی به مدت شش ماه برای بیمار تجویز می‎شود، اما هر بیماری وضعیت خاص خود را دارد و بر این مبنا تجویز ممکن است متفاوت باشد.
عوامل تأثیرگذار بر درمان شامل موارد زیر است:
• بارداری در زنان
• خطر کوتاه مدت لخته شدن خون در برابر خطر درازمدت این اختلال
• داشتن تاریخچۀ ابتلا به لخته شدن خون
• دیگر بیماری‎های پیشتر موجود.
بیمارانی که بر اثر ریسک بالای دچار شدن به خونریزی قادر به استفاده از داروهای رقیق کنندۀ خون نیستند باید از فیلتر ونا کاوا استفاده کنند. این فیلتر در یک ورید بزرگ بدن در ناحیۀ شکم موسوم به سیاهرگ بزرگ زیرین جاگذاری می‎شود تا مانع از لخته شدن خون و ایجاد آمبولی ریوی گردد. نکتۀ ضعف این فیلترها این است که قادر به پیشگیری از تشکیل لخته‌های خونی جدید نیستند، و گاهی از اوقات لخته‎ها می‎توانند از اطراف ورید بزرگ و از طریق وریدهای کوچک‎تر یا از روی فیلتر عبور کنند، خرد شوند، و با وجود این خود را به ریه‌ها برسانند.
در موارد شدید ترومبوز ورید عمقی، جراح عروق دو گزینه در پیش رو دارد. یکی از این گزینه‌ها دسترسی به ورید آسیب دیده و یا برداشتن لختۀ خون از طریق نوعی عمل جراحی به نام ترومبکتومی است. راه دیگر تحویل داروهای تروبولیتیک در نقطۀ تشکیل ترومبوز ورید عمقی و به تحلیل بردن آن است.
درمان آمبولی ریوی همچنین نیازمند استفاده از داروهای ضد انعقادی شرح داده شده در بالا برای درمان ترومبوز ورید عمقی است.
در موارد تهدید کنندۀ حیات آمبولی ریوی، دکتر ممکن است داروهای ترومبولیتیک تجویز کند، که باعث در هم شکستن لختۀ خون می‎شوند. این کار البته می‎تواند خطرناک باشد زیرا ممکن است به خونریزی در دیگر نقاط بدن مثل مغز و دستگاه گوارش منجر شود. دکترها باید بر پایۀ مورد به مورد دربارۀ تجویز این داروها تصمیم‎گیری کنند.
در موارد نادر، جراح ممکن است ناچار شود که با انجام عمل امبولکتومی لخته‎های خون را از ریه‎ها خارج کند. این نیز یکی از اقدامات بسیار پر ریسک جراحی است، و تنها به عنوان آخرین راه چاره مورد استفاده قرار می‎گیرد.

پیشگیری از ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی
مردم می‎توانند از طریق در پیش گرفتن سبک زندگی سالم و مدیریت وزن، اجتناب از زندگی بدون تحرک، و مشورت با پزشک در صورت داشتن تاریخچۀ خانوادگی اختلالات لخته شدن خون، از خطر ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی دوری کنند.
برخی قواعد ساده می‎تواند به پیشگیری از ترومبوز ورید عمقی و خطر ایجاد لختۀ خون کمک نماید که عبارتند از:
• انجام فعالیت جسمانی در صورتی که دوره‎های نشستن طولانی مدت برای مثال بیش از چهار ساعت را پشت سر گذاشته باشند. برای مثل در سفرهای هوایی مسافران می‎توانند هر دو ساعت یک بار کمی درون هواپیما بالا و پایین بروند.
• تحرک داشتن در حد امکان حتی اگر بیمار حالت بستری داشته باشد
• انجام ورزش‎های در حالت نشسته مثل بلند کردن پاها، منقبض و منبسط کردن عضلات پا و بالا و پایین کردن پاشنه و انگشت پاها
• استفاده از جوراب‎های فشرده‌ساز
• استفاده از داروهای ضد انعقادی در صورت مناسب بودن وضعیت و تجویز پزشک.
مردم دارای تاریخچۀ خانوادگی ابتلا به لختۀ خون باید مراقب نشانه‎ها و علایم نشانگر ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی باشند. تحرک داشتن و اجتناب از سکون به مدت طولانی برای کاهش خطر ابتلا به ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریوی اهمیت دارد./

در همین زمینه مطالعه لینک زیر در وبسایت مهرین - اخبار سلامت پیشنهاد می‎شود:

ترومبوز چیست؟ علل و انواع

Source:
Deep vein thrombosis and pulmonary embolism
Last updated Thu 23 June 2016
By Jenny Fitzgerald
Reviewed by Graham Rogers, MD 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

دکتر فریدون علا: انگیزه‎ای بالاتر از عشق نیست!

اُمگا – 3 از آسم دوران کودکی پیشگیری می‌کند

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.