دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

هر مورد غش باید به عنوان یک فوریت پزشکی مورد درمان قرار گیرد تا علت آن مشخص گردد و نشانه‎ها و علایم معالجه شود.

مقالات مغز و اعصاب
تغییر اندازه و نوع قلم متن

کریستین نوردکویست
ترجمه نادر اکبری سراوانی

غش کردن یا سنکوپ به فقدان ناگهانی و موقت هشیاری اشاره دارد که معمولاً بر اثر فقدان اکسیژن کافی در مغز رخ می‎دهد.
محرومیت مغز از اکسیژن دلایل محتمل متعددی شامل هیپوتانسیون، یا افت فشار خون می‎تواند داشته باشد.
اغلب اوقات یک دور غش کردن هیچ اهمیت پزشکی خاصی ندارد اما در برخی مواقع غش کردن نتیجۀ یک بیماری، وضعیت یا اختلال جدی است. هر مورد غش باید به عنوان یک فوریت پزشکی مورد درمان قرار گیرد تا علت آن مشخص گردد و نشانه‎ها و علایم معالجه شود.
هر فردی که مکرراً غش می‌کند باید به پزشک مراجعه کند.

[مطالب این مقاله:]
• علل
• علایم
• انواع
• درمان
• در صورت غش کردن مردم چه باید بکنیم
• تشخیص

علل
سنکوپ یا غش معمولاً نتیجۀ هیپوکسی یا فقدان اکسیژن در مغز است.
علل آن شامل مشکلات ریوی یا گردش خون و مسمومیت مونوکسید کربن است.
غش کردن ساز و کاری برای کمک به بقاء انسان محسوب می‎شود.
اگر سطح خون و اکسیژن در مغز به شکل قابل ملاحظه‎ای افت کند، مغز بلافاصله تمامی قسمت‎های غیر حیاتی بدن را به حالت خاموش درمی‎آورد به طوری که منابع موجود مقدمتاً در دستگاه‌های حیاتی بدن متمرکز شوند.
وقتی مغز متوجه پایین بودن سطح اکسیژن می‎شود، سرعت تنفس بدن افزایش می‎یابد (هیپرونتیلاسیون) تا بتواند سطوح مورد اشاره را دوباره به حالت نرمال برگرداند.
ضربان قلب نیز با هدف رساندن اکسیژن بیشتر به مغز افزایش می‎یابد. این افزایش ضربان قلب به افت فشار خون در دیگر قسمت‌های بدن منجر می‎شود. بر این اساس مغز به قیمت کاهش اکسیژن در دیگر قسمت‌های بدن اکسیژن اضافی به دست می‎آورد.
هیپرونتیلاسیون در ترکیب با هیپوتانسیون باعث ایجاد حالت ناهشیاری در کوتاه مدت، ضعف عضلانی و غش کردن می‎شود.

علل زیربنایی
سنکوپ می‎تواند به علل زیربنایی متفاوتی بروز کند.
سنکوپ نوروکاردیوژنیک هنگامی بروز می‎کند که چیزی محرک سوءعملکرد کوتاه مدت سیستم عصبی خودمختار (ANS) می‎شود. این نوع غش زیر عنوان سنکوپ با واسطۀ نامستقیم (NMS) نیز شناخته می‎شود.
ANS بر ضربان قلب، گوارش، نرخ تنفسی، فرآیند ایجاد بزاق، تعریق، قطر مردمک چشم، ادرار کردن، و تحریک جنسی تأثیر می‎گذارد. اکثر این اعمال غیر ارادی هستند اما برخی از آنها مثل تنفس ممکن است آگاهانه نیز صورت گیرند.
در عین حال افتی در فشار خون و ضربان قلب ایجاد و سرعت ضربان کند می‎شود. این وضعیت سبب بروز اختلالی موقت در جریان رسیدن خون و اکسیژن مغز می‎گردد.

محرک‎های محتمل شامل موارد زیر است:
• مشاهدۀ ناگهانی چیزی مثل خون که نامطبوع یا شوک‌آور باشد
• مواجهۀ ناگهانی با یک چشم‎انداز یا تجربۀ ناخوشایند
• دگرگونی عاطفی ناگهانی برای مثال بر اثر شنیدن خبرهای بد
• شرم و خجلت بیش از حد
• سر پا ماندن برای مدتی طولانی
• قرار داشتن در محیطی گرم و بسته برای زمان طولانی
سنکوپ شغلی یا موقعیتی نوعی سنکوپ نوروکاردیوژنیک است، اما ارتباط آن بیش از اینکه عاطفی، روانی یا تجریدی باشد فیزیکی است.
محرک‎ها در این مورد عبارتند از:
سرفه یا عطسه
• خندیدن یا بلعیدن
• دفع مدفوع یا ادرار کردن
• فعالیت‎های جسمانی شدید نظیر بلند کردن وزنه‎های سنگین
هیپوتانسیون ارتواستاتیک می‎تواند زمانی بروز کند که فرد پس از برخاستن سریع از حالت نشسته یا وضعیت درازکش دچار غش کردن می‎شود.
نیروی گرانش (جاذبه زمین) خون را به سمت پاها پایین می‎کشد، که نتیجۀ آن کاهش فشار خون در قسمت‎های دیگر بدن است.
به طور نرمال، سیستم عصبی بدن از طریق افزایش ضربان قلب و باریک کردن عروق خونی واکنش نشان می‎دهد. این کار باعث پایدار شدن فشار خون می‎شود.
به هر جهت اگر چیزی سبب پایین آوردن کارآیی فرآیند انطباق شود جریان خون و اکسیژن دچار کاهش خواهد شد که نتیجۀ آن سنکوپ خواهد بود.
محرک‎ها در این مورد شامل موارد زیرند:
کم‎آبی بدن: اگر میزان مایعات بدن دچار افت شود، فشار خون نیز به همین وضعیت دچار خواهد شد. این وضعیت ممکن است تثبیت فشار خون را برای بدن دشوارتر کند، که نتیجۀ آن رسیدن خون و اکسیژن کمتر به مغز خواهد بود.
دیابت درمان نشده: فرد دچار دیابت ممکن است مکرراً ادرار کند که این می‌تواند به کم‎آبی بدن منجر شود. افزایش میزان قند خون می‎تواند به بروز آسیب در برخی عصب‎ها به ویژه عصب‎های تنظیم کنندۀ فشار خون منجر شود.
• برخی داروها: دیورتیک‎ها، بتا بلوکرها و داروهای ضد فشار خون بالا می‎توانند در برخی مردم سبب بروز هیپوتانسیون ارتواستاتیک شوند.
• الکل: برخی از مردم بر اثر نوشیدن مشروب زیاد در یک فاصلۀ زمانی کوتاه دچار سنکوپ می‎شوند.
• برخی وضعیت‎های نورولوژیک: بیماری پارکینسون و دیگر اختلالات به سیستم عصبی آسیب می‎زنند و این شرایط می‎تواند به هیپوتانسیون ارتواستاتیک منجر شود.
سندرم سینوس کاروتید: فشار بر سنسورهای فشار در شریان کاروتید می‎تواند سبب غش کردن شود. این سنسورهای فشاری به نام سینوس کاروتید شناخته می‎شوند. شریان کاروتید شریان اصلی خونرسان به مغز محسوب می‎گردد. اگر سینوس کاروتید بیش از حد حساس شود، در صورت تحریک فیزیکی احتمال افت فشار خون وجود دارد که نتیجۀ آن سنکوپ خواهد بود. مثال‌هایی در این مورد شامل چرخش سر به یک سمت، استفاده از کراوات یا یقۀ تنگ، یا فشار بر سینوس کاروتید هنگام اصلاح کردن است.
این موضوع بیشتر در مردان سنین بالای 50 سال شایع است.
سنکوپ کاردیاک: یک مشکل زیربنایی در قلب می‎تواند سبب افت میزان خون و اکسیژن تحویل شده به مغز گردد.
وضعیت‎های محتمل عبارتند از:
آریتمی یا غیر نرمال شدن ضربان قلب
• استنوزیز، که انسداد دریچه‎های قلب است
• هیپرتانسیون
حمله قلبی، که در آن یک عضلۀ قلب بر اثر فقدان خون و اکسیژن می‎میرد

علایم
نشانۀ غش کردن فقدان ناگهانی حالت هشیاری است.
نشانه‎ها و علایم زیر ممکن است پیش از بروز سنکوپ اتفاق بیفتند:
• احساس سنگینی در ناحیۀ پاها
• تاری دید
• گیجی
• احساس گرما یا داغ بودن
• سبکی سر، سرگیجه یا احساس حالت غوطه‎وری
تهوع
• تعریق
استفراغ
خمیازه کشیدن.
وقتی کسی غش می‎کند ممکن است:
• به رو یا پشت بیفتد
• به طور ناگهانی دچار رنگ پریدگی شود
• دچار افت فشار خون و تضعیف نبض شود

انواع
گذشته از تمایز بر مبنای انواع غش توسط علل منجر به آن، در عین حالت وضعیت‎های پیش از سنکوپ و در آستانۀ سنکوپ نیز وجود دارد.
پیش‌ از سنکوپ یا در آستانۀ سنکوپ هنگامی مطرح است که فرد می‎تواند اتفاقات بروز کرده در طول مدت از حال رفتن مثل گیجی، تاری دید، و ضعف عضلانی را به خاطر بیاورد.
سنکوپ هنگامی مطرح است که فرد می‎تواند احساس گیجی و تاری دید را به خاطر بیاورد اما در مورد افتادنش چیزی به یاد نمی‎آورد.

درمان
اگر برای غش کردن علتی زیربنایی وجود داشته باشد این علت نیاز به درمان دارد. درمان علت به پیشگیری از سنکوپ‎های بعدی کمک می‎کند.
اغلب اوقات به درمان بیشتری نیاز نیست. برای اجتناب از غش کردن‎های بعدی فرد باید از محرک‌های بروز سنکوپ مثل ایستادن در زمان‎های طولانی، کم‎آبی بدن، و قرار گرفتن در محیط‎های داغ و بسته اجتناب کند.
اگر منظره یا فکر تزریق یا خون فرد را دچار احساس غش کردن می‎کند، وی باید موضوع را پیشاپیش به پزشک اطلاع دهد. در این صورت مراقبان پزشکی می‎توانند پیش از انجام اقدامات پزشکی فرد را در موقعیتی ایمن مثلاً در حالت درازکش قرار دهند.
بتا بلوکرها عمدتاً برای درمان فشار خون بالا استفاده می‎شوند، اما در صورتی که سنکوپ نوروکاردیوژنیک باعث ایجاد اختلال در کیفیت زندگی فرد شود این داروها می‎توانند کمک کننده باشند.
عوارض جانبی بتا بلوکرها شامل خستگی مفرط، سردی دست و پا، کاهش ضربان قلب و نبض، تهوع و اسهال است.

در صورت غش کردن مردم چه کنیم
اگر احساس غش کردن به کسی دست می‎دهد باید:
• باید جایی را برای نشستن یا دراز کشیدن پیدا کند
• در حالت نشسته باید سر را بین زانوها بگیرد
• در هنگام برخاستن باید به آرامی بلند شود.
اگر کسی را در حالت غش کردن می‎بینید باید:
• باید فرد را به پشت بخوابانید و صورت رو به بالا قرار گیرد
• اگر فرد دارای تنفس است، پاهای وی را در سطحی حدود 30 سانتی‎متر بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا جریان خون به مغز تجدید شود.
• سعی کنید کمربند، یقه، کراوات و هر لباس محدود کنندۀ وی را در حالت شل و راحت قرار دهید.
• وقتی فرد می‎چرخد اجازه ندهید که به سرعت بلند شود.
• اگر حالت ناهشیاری در وی به مدت بیش از یک دقیقه ادامه پیدا کند، او را در حالت ریکاوری قرار دهید و اورژانس خبر کنید.
اگر فرد فاقد تنفس باشد:
• وضعیت تنفس، سرفه یا حرکت را در وی بررسی کنید
• از باز بودن راه هوایی مطمئن شوید
• اگر نشانه‎ای از تنفس و گردش خون دیده نمی‎شود عملیات احیاء قلبی ریوی (CPR) را شروع کنید.
• عملیات احیاء قلبی ریوی را تا زمان رسیدن کمک پزشکی یا بازگشت علایم تنفسی در فرد ادامه دهید
• فرد را در حالت ریکاوری قرار دهید و تا زمان رسیدن کمک پزشکی همراه وی بمانید
• اگر فرد پس از سقوط مجروح شده و دچار خونریزی است ناحیۀ دچار خونریزی را برای کنترل وضعیت مستقیماً تحت فشار قرار دهید.

تشخیص
گاهی اوقات آنچه یک غش کردن ساده به نظر می‎رسد ممکن است موردی بسیار جدی‎تر مثل استروک یا سکته مغزی باشد.
اگر فرد در ناحیۀ صورت دچار بی‎حسی، فلج، ضعف بوده، و به بی‎حسی در بازو یا اختلال در تکلم دچار باشد، وی به کمک اورژانسی پزشکی نیاز دارد.
مردم باید به پزشک مراجعه کنند اگر:
• اگر پیش از دچار شدن به حالت ناهشیاری دچار درد در قفسه سینه یا بی‎نظمی ضربان قلب شده باشند
• اگر دارای تاریخچۀ بیماری قلبی باشند
• غش کردن نتیجۀ بروز یک آسیب دیدگی یا جراحت بوده باشد
• غش کردن به دنبال بی‎اختیاری ادراری یا بی‎اختیاری مدفوع رخ داده باشد
• فرد باردار باشد
• فرد مکرراً دچار غش کردن شود
• فرد دچار دیابت باشد
• فرد بیش از چند دقیقه در حالت ناخودآگاهی قرار داشته باشد
دکتر نیاز دارد تا موارد زیر را بداند:
• تاریخچۀ پزشکی فرد و داروهایی که مصرف می‎کند
• آیا غش کردن فقط در یک مورد اتفاق افتاده و اگر نه، مشروح موارد قبلی سنکوپ
• تاریخچۀ خانوادگی، برای مثال اینکه آیا کسی در اعضاء نزدیک خانواده دچار بیماری قلبی است
• فرد در هنگام بروز غش در حال انجام چه کاری بوده، کجا بوده و چه اتفاقی رخ داده است
• هر علامت مرتبط دیگری
دکتر برای ارزیابی وضعیت زیربنایی قلب فرد را بررسی می‎کند. اگر نشانه‎ها و علایم حاکی از وجود مشکلی باشند، فرد دچار غش به متخصص قلب ارجاع داده خواهد شد.
تست‎های مورد استفاده شامل موارد زیر است:
• الکتروکاردیوگرام (ECG) برای بررسی فعالیت الکتریکی قلب
• تحریک سینوس کاروتید برای تعیین اینکه سینوس کاروتید محرک علایم سبکی سر یا سرگیجه است یا خیر
• تست‎های خون برای بررسی آنمی، دیابت یا عفونت
• تست میز شیبدار برای پایش فشار خون، ریتم قلبی، و ضربان قلب وقتی فرد از حالت درزاکش به حالت ایستاده تغییر وضعیت می‎دهد
• تست پایش هالتر که در آن فرد برای ثبت تمامی ضربان‎های قلب وی از یک دستگاه پوشیدنی استفاده می‎کند. این پایشگر زیر لباس نصب می‎شود، اطلاعات مربوط به فعالیت الکتریکی قلب را در هنگام انجام فعالیت‎های روزمره ثبت می‎کند و به مدت 1 تا 2 با فرد همراه خواهد بود.
دستگاه مزبور دارای تکمه‎ای است که در صورت احساس علایم خاص می‎توان آن را فشار داد. موارد ثبت شده وضعیت قلب را در موقعیت‎های مختلف نشان می‎دهند.
اگر هیچ‎یک از تست‎های مزبور نشان دهندۀ وضعیتی غیر معمول نباشد دکتر به این نتیجه خواهد رسید که غش کردن فرد از نوع نوروکاردیوژنیک بوده است. در این وضعیت نیازی به درمان نخواهد بود./

Source:
What is fainting and what causes it?
Last updated Fri 1 December 2017
By Christian Nordqvist

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

دکتر فریدون علا: انگیزه‎ای بالاتر از عشق نیست!

افزایش میزان بیلی‎روبین: علایم و آزمایش‎ها

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.