دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

درمان مه مغزی به علت بروز آن بستگی دارد

مقالات مغز و اعصاب
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• کلیر سیسونز، دکتر تیموتی جی. لگ
• ترجمه نادر اکبری سراوانی

مه مغزی بر طیفی از فرآیندهای روانی شامل حافظه و تمرکز تأثیر منفی می‎گذارد. مه مغزی می‎تواند علامتی از یک اختلال پزشکی بوده یا به عوامل مرتبط به سبک زندگی مثل استرس یا رژیم غذایی مرتبط باشد.

مطالب این مقاله:
• مه مغزی چیست؟
• مه مغزی و مالتیپل اسکلروزیس (MS)
• دیگر علل پزشکی
• علل مرتبط به سبک زندگی
• درمان
• چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
• دورنما

مه مغزی چیست؟
مه مغزی می‎تواند باعث شود تا فرد احساس کند که گویی فرآیندهای تفکر، ادراک، و یادآوری آن گونه که باید، عمل نمی‎کنند.
عملکردهای مختلف مغز که ممکن است بر اثر مه مغزی تحت تأثیر منفی قرار گیرند عبارتند از:
• حافظه، که امکان ذخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات را میسر می‎کند
• توانایی کاربرد و فهم زبان
• پردازش اطلاعات، که به ادراک و تمرکز کمک می‌کند
• مهارت‌های تجمسی و فضایی مورد استفاده در ترسیم، بازشناسی اندازه‎ها و جهت‎یابی مکانی
• توانایی محاسباتی
• توانایی‌های عملکرد اجرایی مورد استفاده در سازمان‏دهی، حل مسائل و برنامه‎ریزی
اگر یکی از این عملکردها یا تعداد بیشتری از آنها دچار اختلال گردد، فرد ممکن است در فرآیند ادراک دچار مشکل شود، تمرکز بر روی موارد را دشوار بیابد، چیزهایی را فراموش کند و دچار خستگی مفرط روانی گردد.

مه مغزی و مالتیپل اسکلروزیس
MS یک اختلال مادام‏العمر است که به مغز و طناب نخاعی آسیب رسانده سبب بروز مشکلات حرکتی، تعادل، بینایی، و حس‌های بیمار می‎شود.
MS می‎تواند سبب بروز نواحی ملتهب و آسیب دیده یا ضایعاتی در مغز شود. این ضایعات می‎توانند بر چگونگی عملکرد مغز تأثیر منفی بگذارند.
عملکردهایی که غالباً بر اثر MS دچار آسیب می‎شود شامل پردازش اطلاعات، و توانایی‎های مرتبط به عملکرد اجرایی است. بسیاری از مردم مبتلا به MS برخی تغییرات را در توانایی تصمیم‎گیری و پردازش و یادآوری اطلاعات تجربه می‎کنند.
در اغلب موارد این تغییرات خفیف تا متوسطند و بر توانایی فرد در ادامۀ زندگی به شکل مستقل تأثیر نمی‎گذارند. به هر جهت آنها می‎توانند سبب عقیم یا دشوار شدن انجام برخی امور روزمره زندگی مثل یافتن کلیدهای خانه یا خرید از خواربارفروشی شوند.
راهکارهایی برای کمک به افراد دچار MS برای حفظ حافظه و مهارت‌های پردازش اطلاعات وجود دارد که از جملۀ آنها می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:
• اجتناب از موارد موجب پرتی حواس، ایجاد فضایی آرام برای تمرکز بر تکالیف، و در نظر گرفتن وقفه‌های منظم برای کمک به تمرکز.
• درخواست از دوستان و اعضاء خانواده برای کُند کردن سرعت صحبت و ایجاد فرصت اضافی برای پردازش اطلاعات.
• استفاده از تکنیک‎های سازمان‎دهی مثل استفاده از جدول برنامه‌های روزانه یا فهرست راهنما
• یافتن جایی قابل یادآوری در خانه برای نگه داشتن اقلام مهم مثل کلیدها، که امکان دارد به سادگی گم شوند.
این راهکارها می‎توانند میزان استرس و ناامیدی ناشی از مه مغزی را در هنگام بروز آن کاهش دهند.

دیگر علل پزشکی
در کنار MS چند اختلال پزشکی دیگر نیز می‎توانند باعث ایجاد مه مغزی شوند.
اختلالات درازمدت مثل فیبرومیالژی، که باعث ایجاد درد در سراسر بدن می‎شوند، یا سندرم خستگی مزمن، که به خستگی شدید می‎انجامند، اغلب اوقات سبب بروز مشکلاتی در زمینۀ تمرکز یا حافظه می‎شوند.
افسردگی یک اختلال خلقی جدی است که بر چگونگی تفکر و احساسات بیمار تأثیر منفی می‎گذارد. مشکلات حافظه، تمرکز، و تصمیم‎گیری می‎توانند تقویت کنندۀ حس مه مغزی باشند.
فرد مبتلا به افسردگی همچنین ممکن است دچار مشکلات خواب و فقدان انرژی باشد، که تمرکز و انجام وظایف و تکالیف را برای وی دشوار می‎کنند.
آنمی کمبود آهن اختلالی است که به گلبول‌های قرمز خون در بدن تأثیر منفی دارد. اگر سلول‎های قرمز خون نتوانند اکسیژن کافی را به دستگاه‎ها و بافت‎های بدن برسانند، فرد ممکن است در کنار دیگر علایم مثل تنگی نفس دچار خستگی جسمی و روحی شود.
اختلالات عملکرد تیروئید مثل هیپوتیروئیدیسم و بیماری هاشیموتو نیز می‎توانند باعث ایجاد مه مغزی شوند. مردم پیر مبتلا به اختلالات تیروئید به طور مشخص در برابر دچار شدن به مشکلات مرتبط به حافظه آسیب‌پذیرند.
تغییرات هورمونی نیز می‏تواند بر عملکرد مغز به ویژه در دورۀ بارداری یا یائسگی تأثیر منفی بگذارد. یک مطالعه در مقیاس کوچک پی برده است که تغییرات هورمونی در طول دورۀ گذار به یائسگی حفظ و یادآوری اطلاعات جدید و تمرکز توجه بر وظایف پرچالش را برای زنان دشوار می‎کند.
برخی داروها نیز می‎توانند بر عملکرد ذهنی تأثیر منفی داشته باشند. داروهای شیمی درمانی دارای عوارض جانبی متعددی شامل عوارض مؤثر بر حافظه و تمرکز در بیمار هستند. قرص‌های خواب می‎توانند بر حافظه کوتاه مدت تأثیر بگذارند، و برخی داروهای ضد افسردگی باعث ایجاد حالت گیجی ذهنی می‎شوند.
بیماران باید در مورد عوارض جانبی مبتلابه خود در پیوند با مصرف برخی داروها با پزشک صحبت کنند. اگر امکان تعویض داروی مصرفی وجود نداشته باشد پزشک می‎تواند در توسعۀ راهکارهایی برای مقابله با مه مغزی به بیمار کمک کند.

علل مربوط به سبک زندگی
مه مغزی اغلب می‎تواند نتیجۀ عوامل مربوط به سب زندگی باشد که بر چگونگی کارکرد درست مغز تأثیر منفی می‎گذارند. زندگی مدرن و تقویم شلوغ زندگی روزمره می‎تواند به این معنی باشد که مغز ممکن است برای ارائه بهترین عملکرد خود مجال کافی برای استراحت نداشته باشد.
علل مرتبط به سبک زندگی مه مغزی شامل موارد زیر است:
• استرس
• فقدان یا کمبود خواب
• رژیم غذایی
• کمبود انرژی ناشی از عدم فعالیت جسمانی
اگر استرس مداوم و مشکلات خواب به تمرکز و حافظه فرد لطمه بزنند، ایجاد برخی تغییرات در سبک زندگی می‎تواند در غلبه بر این مشکلات کمک کننده باشد.
ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی و ورزش نیز می‎توانند میزان انرژی فرد را افزایش داده و میزان تمرکز ذهنی او را بهبود ببخشند.

درمان
درمان مه مغزی به علت بروز آن بستگی دارد. اگر کسی دچار MS باشد، دکتر می‎تواند با بیمار در مورد توسعۀ یک برنامۀ مراقبتی شامل استفاده از دارو، فیزیوتراپی، و مراقبت شخصی از طریق رژیم غذایی و ورزش کار کند.
دیگر اختلالات پزشکی شامل آنمی، باید توسط پزشک درمان شوند. مه مغزی اغلب اوقات پس از بهبود یا رفع مشکل زیربنایی فروکش می‎کند یا از بین می‎رود.
اگر کسی بر اثر افسردگی دچار مه مغزی شده باشد، این احتمال وجود دارد که پزشک برای وی درمان شناختی رفتاری، ورزش یا حتی تغییراتی در داروهای مصرفی را تجویز کند.
اگر مه مغزی نتیجۀ اختلالات پزشکی نباشد، ایجاد برخی تغییرات ساده در سبک زندگی می‎تواند به کاهش یا رفع کامل آن کمک کند.
کاهش استرس همیشه کار ساده‎ای نیست، اما فرد می‎تواند چالش برای کاهش استرس را با مشخص کردن علت بروز آن، برای مثال نگرانی‎های مالی یا ارتباطی، آغاز کند.
اگر فردی به این نتیجه رسیده باشد که استرس وی ناشی از بار بیش از حدی است که بر دوش گرفته است، احتمال آن هست که واگذاری بخشی از وظایف به دیگران و بهبود مهارت‎های مدیریت وقت برای وی مفید باشد.
برخورداری از خواب کافی برای حفظ عملکرد مغز در سطح مناسب امری حیاتی است، زیرا خستگی مفرط به تمرکز و توجه لطمه می‎زند. مردم باید عادت کنند تا سر ساعت معینی به خواب رفته و در ساعتی معین از خوب بیدار شوند، و پیش از رفتن به تختخواب آرامش لازم را در خود ایجاد کنند، و محیط خواب را به فضایی آرام و مکان استراحت تبدیل نمایند.
ورزش منظم می‎تواند استرس را کاهش و میزان انرژی را افزایش دهد، و این هر دو بر تمرکز ذهنی تأثیر مثبت دارند.
افزودن ورزش به برنامه معمول روزانه به سادگی پیاده‎روی در طول ظهر یا استفاده از دوچرخه به جای اتومبیل برای رفتن سر کار است.
مشارکت در سرگرمی‎ها و گــذران وقت با خانواده و دوستان می‎توان راه مناسبی برای احساس آرامش بیشتر باشد. مراقبه ذهنی روش دیگری است که می‎تواند به کاهش استرس و افزایش ریلکسیشن کمک کند به طوری که فرد بتواند برای تفکر فکر شفاف‌تری داشته باشد.
رژِیم غذایی می‎تواند بر میزان انرژی تأثیر بگذارد و بسیاری از مردم دچار حس عدم تمرکز می‎شوند اگر برای مدتی غذا نخورده باشند. خوردن مواد مغذی در وعده‎های اصلی غذایی و میان وعده‎ها به شکل منظم می‎تواند به کاهش مه مغزی کمک کند.
کافئین و الکل می‎توانند سبب دشواری در به خواب رفتن و کاهش انرژی شوند، بنابراین مردم دچار تقلا برای خوابیدن یا دشواری در تمرکز کردن ممکن است مفید باشد که برای کاهش مصرف این مواد کوشش کند.
راهکارهای کمک به حافظه و تمرکز می‎‏توانند در مواردی که در آنها مه مغزی بخشی از یک اختلال درازمدت است شرایط را برای فرد با قابلیت مدیریت بیشتری همراه کنند.

چه هنگامی به پزشک مراجعه کنیم
مردم در صورت مواجهه با علایم دیگر در کنار مه مغزی باید به پزشک مراجعه کنند زیرا چنین شرایطی ممکن است ناشی از یک اختلال زیربنایی پزشکی باشد.
در صورتی که مه مغزی ناشی از عوامل مربوط به سبک زندگی باشد، بهبود تغذیه، داشتن خواب کافی، و کاهش استرس باید علایم مبتلابه فرد را بهبود ببخشند.
در صورتی که تغییران سبک زندگی باعث بهبود عملکرد مغز نشود و علایم در فرد رو به وخامت بگذارند وی باید به پزشک مراجعه کند.

دورنما
مه مغزی مرتبط به استرس، فقر رژیم غذایی یا فقدان خواب باید پس از رفع علل مورد اشاره از بین برود.
اگر مشکلات عملکرد مغز علامتی از مشکلی پزشکی باشند، آنها باید در صورت تشخیص صحیح و درمان مناسب مشکل بهبود یابند.
در برخی موارد مه مغزی مشکلی درازمدت و مرتبط به یک بیماری مزمن مثل مالتیپل اسکلروزیس است.
در نهایت راهکارهای متعددی برای کاهش اثر کاهش حافظه یا دشواری تمرکز در دسترس است که از جملۀ این راهکارها فهرست‎برداری، مشخص کردن برنامۀ روزمره و توضیح موضوع به دوستان و اعضاء خانواده برای کمک گرفتن از آنها را می‎توان نام برد./

Source:
Brain fog: Causes and how to cope
Last reviewed Wed 22 November 2017
By Claire Sissons
Reviewed by Timothy J. Legg, PhD, CRNP

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

بستن در‌ به روی بیماران روانی از میزان خودکشی کم نمی‌کند

وابستگی به الکل در درازمدت به توانایی‌های شناختی آسیب می‌زند

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.