دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

اگر اکرومگالی به طور کامل درمان نشود به بیماری‌های جدی منجر شده و حتی ممکن است کُشنده باشد

مقالات هورمون‌شناسی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• علایم آکرومگالی [اکرومگالی]
• چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
• علل اکرومگالی
• عوارض اکرومگالی
• تشخیص اکرومگالی
• درمان اکرومگالی


آکرومگالی [اکرومگالی] نوعی اختلال هورمونی است که هنگامی ایجاد می‌شود که غده هیپوفیز در طول دوران بزرگسالی شخص مقادیر بیش از حد هورمون رشد تولید می‌کند. وقتی چنین اتفاقی رخ می‌دهد، اندازه استخوان‌ها شامل دست‌ها، پاها و صورت افزایش پیدا می‌کند. اکرومگالی معمولاً دچار میانسالان می‌شود.
اکرومگالی معمولاً دچار افراد میانسال می‌شود اگرچه می‌تواند در هر سنی بروز کند. در کودکان که کماکان در حال رشد هستند، رشد بیش از حد هورمون رشد می‌تواند سبب ایجاد اختلالی به نام جایگانتیسم (غول‌وارگی) شود.
از آنجا که اکرومگالی ناشایع است و تغییرات جسمانی به تدریج بروز می‌کند، این اختلال زمانی دراز به صورت شناسایی نشده باقی می‌ماند. اگر اکرومگالی به طور کامل درمان نشود به بیماری‌های جدی منجر شده و حتی ممکن است کُشنده باشد. اما درمان‌های در دسترس می‌توانند ریسک عوارض را کاهش داده و به شکل قابل ملاحظه‌ای مشخصه‌های این بیماری شامل بزرگ شدن اعضاء بدن را کاهش دهند.

علایم اکرومگالی
یک نشانه شایع اکرومگالی بزرگ شدن دست و پا است. مردم دچار این اختلال متوجه می‌شوند که دیگر نمی‌توانند حلقه‌ای را که زمانی برای انگشت آنان مناسب بود به دست کنند و اینکه سایز کفش مورد استفاده آنان به شکل افزایش یابنده‌ای بالا می‌رود.
اکرومگالی همچنین ممکن است باعث ایجاد تغییرات تدریجی در شکل صورت مثل بیرون زدن فک پایینی و پیشانی، بزرگ شدن بینی، زمخت شدن لب‌ها، و افزایش فاصله میان دندان‌ها شود.
از آنجا که اکرومگالی به کندی پیشرفت می‌کند، علایم اولیه بیماری ممکن است تا سال‌ها آشکار نشوند. برخی از اوقات، مردم صرفاً با مقایسه عکس‌های قدیمی و جدید خود متوجه علایم بیماری می‌شوند.
اکرومگالی ممکن است نشانه‌ها و علایم زیر را که از فردی به فرد دیگر متفاوت است، ایجاد کند:
• بزرگ شدن دست و پا
• زمخت و بزرگ شدن اجزاء صورت
• پوست زبر، روغنی و زبر
تعریق بیش از حد و بوی بد بدن
• برآمدگی‌های کوچک در بافت پوست
خستگی مفرط و ضعف عضلات
• بم و عمیق شدن صدا بر اثر بزرگ شدن تارهای صوتی و سینوس‌ها
خر و پف شدید به علت انسداد راه‌های هوایی فوقانی
• اختلال بینایی
سردرد
• بزرگ شدن زبان
درد و محدودیت دامنه حرکتی مفاصل
• بی‌نظمی چرخه عادت ماهانه در زنان
اختلال نعوظ در مردان
• بزرگ شدن دستگاه‌های بدن مثل قلب
• کاهش میل جنسی

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
اگر کسی دچار نشانه‌ها و علایم مرتبط به اکرومگالی باشد باید برای ارزیابی وضعیت به پزشک مراجعه کند.
اکرومگالی معمولاً رشد کندی دارد. حتی اعضاء خانواده بیمار نیز ممکن است در ابتدا متوجه تغییرات فیزیکی تدریجی مرتبط به این اختلال نشوند اما تشخیص زودهنگام مهم است زیرا امکان مراقبت بهتر زودتر فراهم خواهد شد. در صورت عدم درمان اکرومگالی به عوارض شدید منجر می‌شود.

علل اکرومگالی
اکرومگالی بر اثر تولید بیش از حد هورمون رشد توسط غده هیپوفیز به مرور زمان ایجاد می‌شود. غده هیپوفیز، یک غده کوچک که در پایه مغز و پشت پل بینی قرار دارد، تولید کننده شماری از هورمون‌های بدن است. هورمون رشد نقشی مهم در مدیریت رشد جسمانی انسان بازی می‌کند.
وقتی هورمون رشد به داخل جریان خون ترشح می‌شود، محرک کبد برای تولید هورمونی به نام فاکتور-I رشد شبه انسولین (IGF-I) می‎شود. این هورمون محرک رشد استخوان‌ها و دیگر بافت‌ها است.
اگر غده هیپوفیز بیش از حد هورمون رشد تولید کند، مقدار اضافی هورمون IGF-I نتیجه این وضعیت خواهد بود. مقدار بیش از حد هورمون مزبور می‌تواند سبب رشد غیر نرمال بافت‌های نرم و اسکلتی و دیگر نشانه‌ها و علایم اکرومگالی و غول‌وارگی ‌شود.
در بزرگسالان، تومور شایع‌ترین علت تولید بیش از حد هورمون رشد است:
• تومورهای هیپوفیز. اغلب موارد اکرومگالی بر اثر یک تومور غیر سرطانی (خوش‌خیم) غده هیپوفیز ایجاد می‌شود. تومور مقادیر زیادی هورمون رشد ترشح می‌کند، که سبب ایجاد علایم اکرومگالی است. برخی از علایم اکرومگالی مثل سردرد و اختلال بینایی بر اثر فشار توده تومور بر بافت‎های مجاور مغز بروز می‌کند.
• تومورهای غیر هیپوفیزی. در تعداد قلیلی از مردم دچار اکرومگالی، تومورهای دیگر نقاط بدن مثل ریه‌ها یا لوزالمعده سبب ایجاد اختلال مورد بحث می‌شوند. برخی از اوقات این تومورها هورمون رشد تولید می‌کنند. در موارد دیگر این تومورها هورمونی موسوم به هورمون ترشح کننده هورمون رشد (GH-RH) تولید می‌کنند، که باعث تحریک غده هیپوفیز به تولید هورمون رشد می‌شود.

عوارض اکرومگالی
پیشرفت اکرومگالی می‌تواند به بروز مشکلات جدی برای سلامت منجر شود. عوارض در این مورد عبارتند از:
• هیپرتانسیون
بیماری قلبی عروقی مثل کاردیومیوپاتی (بزرگ شدن قلب)
استئوارتریت
دیابت ملیتوس
گواتر
• ایجاد پولیپ در جدار کولون
آپنه خواب
سندرم تونل کارپال
• فشار بر طناب نخاعی
• کاهش بینایی
درمان زودهنگام اکرومگالی می‌تواند از تشدید این عوارض پیشگیری کرده یا سبب کند کردن روند رشد آنها شود. در صورت عدم درمان اکرومگالی و عوارض آن به مرگ مغزی زودرس منجر می‎شوند.

تشخیص اکرومگالی
پزشک در مورد تاریخچه پزشکی بیمار سؤال کرده و یک آزمون فیزیکی انجام می‌دهد. در مرحله بعد امکان استفاده از تست‌های زیر وجود دارد:
• اندازه‌گیری هورمون رشد و IGF-I. پس از گذراندن شب در شرایط ناشتا، پزشک یک نمونه خون برای اندازه‌گیری سطح هورمون رشد و IGF-I می‌گیرد. بالا بودن سطح هورمون‌های مزبور عنوانگر اکرومگالی است.
• تست سرکوب هورمون رشد. این روش قطعی تأیید اکرومگالی است. در این تست، سطح هورمون رشد در خون پیش و پس از نوشیدن قند (گلوکز) اندازه‌گیری می‌شود. در شرایط نرمال خوردن گلوکز باعث دپرس کردن میزان هورمون رشد می‌شود. اگر کسی دچار اکرومگالی باشد، سطح هورمون رشد در این شرایط نیز گرایشی به بالا بودن نشان می‌دهد.
• تصویربرداری. تست‌های تصویربرداری مثل MRI برای مشخص کردن محدوده قرارگیری و اندازه تومور کاربرد دارند.

درمان اکرومگالی
درمان اکرومگالی بر کاهش میزان تولید هورمون رشد و همچنین کاهش اثرات منفی بروز تومور در غده هیپوفیز و بافت‌های پیرامون متمرکز می‌شود. ممکن است بیمار به بیش از یک نوع رویکرد درمانی نیاز داشته باشد.

جراحی
پزشکان می‌توانند از طریق عمل جراحی موسوم به ترانس‌اسفنوئیدال نسبت به برداشتن تومورهای هیپوفیز اقدام کنند. در این عمل جراح از طریق بینی برای برداشتن تومورهای هیپوفیز وارد عمل می‌شود.
خارج کردن تومور می‌تواند به نرمال شدن میزان تولید هورمون رشد و رفع فشار روی بافت‌های اطراف هیپوفیز منجر شود که این باعث کاهش نشانه‌ها و علایم بیماری خواهد شد. در برخی موارد جراح ممکن است نتواند که تمام تومور را از بدن خارج کند. این وضعیت می‌تواند به بالا رفتن مداوم سطح هورمون رشد پس از عمل جراحی منجر شود که مقابله با آن به درمان‌های پزشکی یا اشعه درمانی نیاز دارد.

دارودرمانی
داروهای مورد استفاده برای کاهش تولید هورمون رشد یا بلوک کردن عمل آن شامل موارد زیر است:
• داروهای کاهش دهنده ترشح اضافی هورمون رشد (آنالوگ‌های سوماتواستاتین). داروی اکتریوتاید (ساندوستاتین) و لانریوتاید (سوماتولین دیپوت) ورسیون‌های صناعی هورمون سوماتواستاتین مغز محسوب می‎شوند. این داروها می‌توانند با ترشح بیش از حد هورمون رشد توسط غده هیپوفیز فعل و انفعال ایجاد کرده سبب کاهش میزان هورمون رشد شوند. این داروها ماهی یک بار از طریق تزریق داخل عضله کفل (عضلات گلوتئال) به بیمار داده می‌شوند.
• داروهای کاهش دهنده سطح هورمون (آگونیست‎های دوپامین). داروهای خوراکی سابرگولین و بروموکرییپتین (پارلودل) سطح هورمون رشد و IGF-I را در برخی از مردم کاهش می‌دهند. تومور مرتبط ممکن است از نظر اندازه در برخی مردم مصرف کننده آگونیست دوپامین کاهش یابد. بعضی مردم ممکن است در هنگام مصرف این داروها دچار رفتارهای تکانشی مثل قمار کردن شوند.
• دارو برای بلوک کردن عمل هورمون رشد (آگونیست هورمون رشد). داروی پگویسومانت (سوماورت) اثر هورمون رشد بر روی بافت‌های بدن را بلوک می‌کند. این دارو مشخصاً ممکن است برای مردمی که درمان‌های دیگر در مورد آنها موفق نبوده است مفید باشد. این دارو که به صورت تزریق روزانه به بیمار داده می‌شود می‌تواند سطح IGF-I را نرمال کرده و علایم را در اکثر مردم دچار اکرومگالی کاهش دهد، اما قادر به کاهش سطح هورمون رشد یا کاهش اندازه تومور نیست.

اشعه درمانی
پزشک ممکن است در صورت باقی ماندن سلول‌های تومور پس از عمل جراحی انجام اشعه درمانی را تجویز کند. اشعه درمانی سلول‌های تومور را از بین برده و رشد آنها را به تأخیر می‌اندازد و به تدریج میزان هورمون رشد را کاهش می‌دهد. ممکن است رسیدن به بهبود با استفاده از این نوع درمان به سال‌ها وقت نیاز داشته باشد.
انواع اشعه درمانی شامل موارد زیر است:
• اشعه درمانی مرسوم. این نوع اشعه درمانی معمولاً در تمامی روزهای هفته به مدت 4 تا 6 هفته انجام می‌شود. ممکن است بیمار تا 10 سال یا بیشتر متوجه اثرات درمان مزبور نشود.
• درمان اشعه پروتون. درمان اشعه پروتون از دوزهای بالا و هدفمند اشعه پروتون برای تومور استفاده می‌کند و از تماس اشعه با بافت‎های نرمال ممانعت به عمل می‌آورد. درمان اشعه پروتون به صورت جزء به جزء به مرور زمان انجام می‌شود اما زمان‌های صرف شده برای این درمان به طور معمول کمتر از اشعه درمانی مرسوم است.
• رادیوسرجری استریوتاکتیک. این نوع درمان از یک دوز بالای اشعه برای سلول‌های تومور در یک دوز منفرد استفاده می‌کند در حالی که مقدار اشعه برای بافت‎های نرمال اطراف محدود می‌شود. این نوع اشعه درمانی می‌تواند سطح هورمون رشد را در طول 5 سال به سطح نرمال برگرداند.
حتی پس از درمان اولیه اکرومگالی نیاز به پایش زمان‌بندی شده توسط پزشک دارد تا اطمینان حاصل شود که کارکرد غده هیپوفیز به شرایط نرمال برگشته است، و این موضوع به پیشگیری از بروز عوارض کمک می‌کند. مراقبت پیگیرانه ممکن است مادام‌العمر باشد./


مایو کلینیک
• ترجمۀ فرهنگ راد


Source:
Mayo Clinic
Acromegaly
Jan. 18, 2019

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

آنالیز مو برای تأیید تشخیص سندرم کوشینگ

دانشمندان ممکن است روشی غیر تهاجمی برای تشخیص سندرم کوشینگ / Cushing's syndrome کشف کرده باشند. محققان انستیتوهای ملی بهداشت گزارش داده‌اند که از طریق آنالیز مو می‌توانند "هورمون استرس" یعنی کورتیزول

اختلال علائم اعصاب کارکردی

اختلال علایم اعصاب کارکردی (FND) که "اختلال تبدیل" نیز نامیده می‎شود، وضعیتی است که در آن فرد استرس روان‌شناختی را به شکل مشکل فیزیکی تجربه می‎کند. بر مبنای اعلام "سازمان ملی اختلالات نادر"، تخمین زده