دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

اختلالات متابولیک و بوی بد دهان: آنچه دانستنش نیاز است

 بیماری کبد, فنیل‌کتونوریا (PKU), هیپرمتیونینمیا, یبوست, پروبیتویک, پریبیوتک, کتواسیدوز دیابتی

در میان بیش از 90 درصد افراد دچار بوی بد دهان، علت در اساس مربوط به دهان است و مرتبط به فقر بهداشت که به بیماری لثه منجر می‌شود

مقالات بیولوژی - بیوشیمی

در این مقاله:
◄ چه چیز باعت بوی بد دهان می‌شود؟
◄ آیا اختلالات متابولیک می‌توانند باعث بوی بد تنفس شوند؟
◄ درمان و مدیریت بوی بد دهان
چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
◄ خلاصه



متابولیسم فرآیند اساسی بدنی برای ایجاد انرژی از غذا است. غذا حاوی مواد مغذی است که مواد شیمیایی سیستم گوارشی را به قندها و اسیدها برای سوخت تجزیه می‌کنند.
اختلالات متابولیک این واکنش‌های شیمیایی طبیعی را مختل می‌کنند. برای مثال، برخی اختلالات متابولیک بر تجزیه امینو اسیدها تأثیر منفی می‌گذارند در حالی که مابقی این تأثیر را بر روی کربوهیدرات‌ها یا چربی‌ها اعمال می‌کنند.
بنابراین شخص دچار یک اختلال متابولیک ممکن است دارای مقدار بیش از حد زیاد یا بیش از حد کم برخی مواد باشد. این عدم تعادل می‌تواند باعث گردد تا مواد خاصی در مایعات بدنی انباشته شده به بوی بد دهان یا هالیتوزیس (هالیتوز) منجر شوند.

چه چیز باعت بوی بد دهان می‌شود؟
در میان بیش از 90 درصد افراد دچار بوی بد دهان، علت در اساس مربوط به دهان است و مرتبط به فقر بهداشت که به بیماری لثه منجر می‌شود.
وقتی کسی دندان‌های خود را به طور کامل تمیز نمی‌کند باکتری‌ها ذرات غذا را در دهان تجزیه کرده و ترکیباتی با بوی نامطبوع تولید می‌کنند.
به علاوه باکتری‌ها نوار چسبناکی از باکتری‌ به نام پلاک تولید می‌کنند. این پلاک می‌تواند زیر مینای دندان گسترش یافته و رشد کند. مواد سمی تولید شده توسط باکتری‌ها لثه‌ها را تحریک کرده سبب التهاب می‌شوند و تجزیه شده و مواد لثه را از بین می‌برند که این باعث افزایش بوی بد دهان می‌شود.
دیگر علل بوی بد دهان شامل موارد زیر است:
• بیماری سیستم تنفسی
• انواع عفونت دستگاه تنفسی فوقانی
• فیبروز سیستیک
لوسمی
اولسر گاستریک (زخم‌ معده)
فتق هیاتال
• خونریزی عادت ماهانه
• برخی داروها
• مصرف دخانیات
الکل
• اختلالات متابولیک

آیا اختلالات متابولیک می‌توانند باعث بوی بد تنفس شوند؟
چند اختلال متابولیک شامل موارد زیر می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند:
تریمتیلامینوریا (TMI)
دیابت
بیماری مزمن کلیه (CKD)
بیماری کبد
• فنیل‌کتونوریا (PKU)
• هیپرمتیونینمیا
این اختلالات بر اثر مشکلات مختلف مرتبط به روده، خون، یا کبد می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند. افراد دچار هالیتوز اغلب در مقایسه با افراد غیر مبتلا به این اختلال دارای مقادر بالاتر اسید اوریک و اوره هستند.

TMA
پزشکان این بیماری را در عین حال سندرم بوی ماهی می‌نامند که علت آن متصاعد شدن بویی شبیه به بوی ماهی از ادرار، عرق، نفس و مایعات تولیدی بدن است.
افراد دچار TMA قادر به تجزیه ترکیب تریمتیلامین از بعضی غذاها نیستند. در افراد فاقد این بیماری، بدن تریمتیلامین را به متابولیتی فاقد بو به نام تریمتیلامین ان-اکساید تجزیه می‌کند. وقتی تریمتیلامین انباشته شود باعث ایجاد بو می‌گردد.
TMA در نسل‌های مختلف خانواده‌ها ادامه می‌یابد و علت آن دچار بودن به مشکلی در مورد ژن FM03 است.

هیپرمتیونینمیا
افراد دچار این اختلال متابولیک ژنتیک دارای جهش‌هایی در ژن‌های MAT1A، GNMT یا AHCY هستند.
برخی افراد ممکن است هیچ علامتی را تجربه نکنند در حالی که دیگران ممکن است به مشکلات نورولوژیک، مشکلات کبد، و نفس، عرق بدن، یا ادراری که بویی شبیه به کلم جوشان می‌دهد دچار شوند.
این بو به این علت بروز می‌کند که بدن نمی‌تواند یک امینو اسید مشخص به نام متیونین را در خون تجزیه کند. در نتیجه متیونین انباشته شده و سبب بوی مورد اشاره می‌شود.
این مشکل همچنین ممکن است بر اثر ابتلا شخص به بیماری کبد یا خوردن مقادیر زیاد پروتئین ایجاد شود.

دیابت
اگر کسی نتواند دیابت خود را به شکل مؤثر کنترل کند، میزان بالای گلوکز ممکن است باعث رشد باکتری مضر شود. در ترکیب با غذا، آنها نوار چسبناکی به نام پلاک ایجاد می‌کنند که می‌تواند به بیماری لثه و بوی بدن نفس منجر شود.
به علاوه، از آنجا که افراد دچار دیابت مشکلاتی در مورد انسولین دارند، ممکن است به میزان گلوکز لازم برای تولید انرژی دست نیابند. وقتی چنین اتفاقی رخ می‌دهد بدن شروع به سوزاندن چربی به جای قند می‌کند که این باعث تولید ترکیباتی به نام کتون‌ها می‌شود. این کتون‌ها ممکن است در خون و ادرار انباشته شده و باعث بوی بد دهان شوند. یکی از این کتون‌ها به نام استون، می‌تواند باعث شود تا نفس شخص بویی شبیه به لاک ناخن داشته باشد.
اگر شخص دچار دیابت متوجه بوی مزبور شود باید به پزشک مراجعه کند زیرا این می‌تواند نشان دهنده کتواسیدوز دیابتی باشد که اختلالی بالقوه مهلک محسوب می‌گردد.

CKD
افراد مبتلا به نارسایی کلیه ممکن است دچار بوی بد دهان شوند. وقتی کلیه‌ها دچار نارسایی می‌شوند نمی‌توانند به قدر کافی متابولیت اوره را در ادرار دفع کنند، و آنها در خون و بزاق انباشته می‌شوند. سپس بدن اوره را به آمونیاک تبدیل می‌کند که سبب ایجاد بوی ترشی در دهان و بوی بد نفس می‌شود.
از هر 3 بیمار دیالیز شده 1 نفر خبر از ابتلا به بویی شبیه به بوی ادرار می‌دهد.

بیماری کبد
یکی از علایم بیماری کبد وجود ترکیبات ارگانیک فرّار در تنفس است. اگر نفس کسی دارای بوی قوی کپک زدگی باشد این نشانه‌ای از آن است که کبد شخص قادر به فیلتر کردن مواد سمی نیست که نشان دهنده بیماری کبد است.
پزشکان این بوی متمایز را فتور هپاتیکوس یا "بوی نفس مرده" می‌نامند زیرا دارای ارتباط با بیماری کبدی شدید و بالقوه مهلک دارد.

PKU
PKU یک اختلال ژنتیک است که باعث می‌شود تا بدن قادر به تجزیه کردن امینو اسید فنیلانین نباشد. احتمال بروز این اختلال در مردم سفیدپوست، بومیان آمریکایی و آلاسکایی بیش از افراد سیاه‌پوست، یهودیان اشکنازی و ژاپنی‌ها است.
این بیماری مبتلابه حدود 1 نفر در هر 10 تا 15 هزار نوزاد متولد شده در ایالات متحد آمریکا در هر سال است. پزشکان نوزادان را کمی پس از تولد در مورد PKU غربالگری می‌کنند.

درمان و مدیریت بوی بد دهان
هیچ گزینه فراگیری برای درمان و مدیریت بوی بد دهان وجود ندارد. اگرچه بهداشت مناسب دهان و دندان به طور موقت کمک کننده است این کار باعث رفع مشکل زمینه‌ای نمی‌شود. بنابراین، نخستین گام باید درمان علت بوی بد دهان در صورت امکان باشد.
اگر متابولیت‌ها علت بوی مزبور باشند مردم باید علایم مبتلابه خود را با برداشتن گام‌های زیر مدیریت کنند:
• کاهش غذاهای تقویت کننده بوی بد
• اجتناب از تأخیر در دفع مدفوع برای به حداقل رساندن مدت متابولیسم گوارشی و جذب متابولیت‌ها
• درمان یبوست در صورت امکان
• استفاده از داروهای پروبیتویک و پریبیوتک برای کوشش در مسیر تغییر ترکیب باکتریایی روده به آنهایی که متابولیت‌های کمتری تولید می‌کنند
• افزایش مصرف آب برای کمک به دفع متابولیت‌ها در ادرار
رویکرد دقیق به متابولیت‌های مسبب مشکل بستگی دارد. به هر حال، بهداشت پایه‌ای دهان و دندان بنیان مدیریت بوی بد دهان در تمامی موارد محسوب می‌شود.

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
در صورتی که شخص متوجه وجود بوی تند یا ناخوشایند در دهان خود شود که برطرف نمی‌گردد باید به پزشک مراجعه کند.
پزشک می‌تواند علل شایع مثل بیماری لثه، عفونت دستگاه ادراری یا واژینوزیس باکتریایی را از تشخیص رد کند.
اگر پزشک نتواند علت را شناسایی کند، ممکن است بیمار را به یک متخصص قادر به انجام تست‌های تشخیصی معرفی نماید.
اگر فرد دچار دیابت متوجه تغییراتی در بوی دهان خود شود باید بلافاصله با پزشک معالج خود مشورت کند زیرا وضعیت مورد بحث می‌تواند نشانه کتواسیدوز باشد که اختلالی جدی است.

خلاصه
طیفی از اختلالات متابولیک می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند. این اختلالات دیابت، بیماری مزمن کلیه، و بیماری کبد را شامل می‌شوند. برخی اختلالات ژنتیک شامل TMA و هیپرمتیونینمیا نیز ممکن است باعث بوی بد دهان شوند.
این اختلالات می‌توانند سبب انباشت متابولیت‌ها در بزاق دهان شده به بوی بد دهان منجر گردند.
رویکردهای درمانی پیرامون بهداشت مناسب دهان و دندان و در صورت امکان هدف گرفتن علت زمینه‌ای متمرکز می‌شوند. افراد در عین حال می‌توانند اجتناب از بعضی غذاها، نوشیدن آب فراوان، و استفاده از داروهای پروبیوتیک و پریبیوتیک را برای تجدید توازن باکتری روده در دستور کار قرار دهند.
هر کسی که دچار مشکل بوی بد دهان به صورت مزمن باشد که با استفاده از بهداشت استاندارد دهان و دندان برطرف نمی‌گردد باید به پزشک مراجعه کند.
هر کسی که دچار دیابت است اگر متوجه وجود بویی شبیه به استون در دهان خود شود باید بلافاصله به پزشک مراجعه کند. این بو می‌تواند نشان دهنده اختلالی جدی به نام کتواسیدوز دیابتی باشد./



اختلالات متابولیک و بوی بد دهان: آنچه دانستنش نیاز است
دکتر کوین مارتینز، زیا شیرل
ترجمه فرهنگ راد

Source:
Medical News Today
What to know about metabolic disorders and bad breath
Medically reviewed by Kevin Martinez, M.D. —
Written by Zia Sherrell, MPH
On February 11, 2022

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.