دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

هپاتیت سمی یا التهاب کبد در واکنش به برخی مواد (مشروب الکلی، مواد شیمیایی، مواد مخدر، داروها، مکمل‎های غذایی و...)

هپاتیت سمی، اکل، مواد مخدر، سیروز، التهاب کبد، مواد شیمیایی، آزاتیوپرین، استامینوفن، استیل‌سیستئین ، اوردوز استامینوفن، پیوند کبد

اگر ظن اورودز استامینوفن در مورد کسی مطرح باشد باید با اورژانس تماس گرفته شود. اوردوز استامینوفن می‎تواند کشنده باشد اما در صورت درمان زودهنگام امکان مداوای این اختلال وجود دارد

مقالات بیماری کبدی / هپاتیت

مایو کلینیک
• ترجمه هامیک رادیان


هپاتیت سمی التهاب کبد در واکنش به قرار گرفتن کبد در معرض برخی مواد است. هپاتیت سمی ممکن است بر اثر مصرف مشروب الکلی، مواد شیمیایی، مواد مخدر یا مکمل‎های غذایی ایجاد شود.
در برخی موارد هپاتیت سمی در فاصله چند ساعت تا چند روز پس از قرار گرفتن در معرض ماده سمی ایجاد می‎شود. در موارد دیگر ممکن است برای بروز نشانه‎ها و علایم به ماه‎ها تماس منظم و مکرر با ماده سمی نیاز باشد.
علایم هپاتیت سمی به طور معمول بر اثر رفع تماس با ماده سمی برطرف می‎شود. اما این احتمال مطرح است که هپاتیت سمی باعث آسیب دیدگی دایمی کبد شود و به جراحات غیر قابل برگشت بافت کبد (سیروز) و در برخی موارد به نارسایی کبدی منجر گردد که می‎توانند تهدید کنندۀ زندگی باشند.


مطالب این مقاله:
• علایم هپاتیت سمی
• علل هپاتیت سمی
• تشخیص هپاتیت سمی
• درمان هپاتیت سمی


علایم هپاتیت سمی
موارد خفیف هپاتیت سمی ممکن است سبب ایجاد هیچ‎گونه علایمی نشوند و تشخیص آنها صرفاً از طریق آزمایش خون ممکن باشد. در صورت بروز علایم هپاتیت سمی این علایم می‎توانند شامل موارد زیر باشند:
• زرد شدن پوست و سفیدی چشم‎ها (یرقان)
• خارش
درد شکم در قسمت فوقانی سمت راست شکم
خستگی مفرط
• فقدان اشتها
تهوع و استفراغ
راش
کاهش وزن
• تیره یا چای رنگ شدن ادرار

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
در صورت وجود هر گونه نشانه یا علامت نگران کننده مردم باید به پزشک مراجعه کنند.
اوردوز برخی داروها مثل استامینوفن می‎تواند به نارسایی کبد منجر شود. در صورتی که ظن به اوردوز استامینوفن، چه در مورد فرد بزرگسال و چه در کودک، مطرح باشد مراجعه به پزشک الزامی است. نشانه‎ها و علایم محتمل در اوردوز استامینوفن شامل موارد زیر است:
• کاهش اشتها
• تهوع و استفراغ
درد قسمت بالای ناحیه شکم
کما
اگر ظن اورودز استامینوفن در مورد کسی مطرح باشد باید با اورژانس تماس گرفته شود. اوردوز استامینوفن می‎تواند کشنده باشد اما در صورت درمان زودهنگام امکان مداوای این اختلال وجود دارد.

علل هپاتیت سمی
هپاتیت سمی هنگامی بروز می‎کند که کبد به علت قرار گرفتن در معرض یک ماده سمی دچار التهاب می‎شود. هپاتیت سمی در عین حال ممکن است بر اثر مصرف بیش از حد داروهای نسخه‎ای یا داروهای غیر نسخه‌ای نیز بروز کند.
کبد به طور معمول اغلب داروها و مواد شیمیایی را از جریان خون جدا کرده و خرد می‎کند. درهم شکستن مواد سمی فرآورده‎های زائدی ایجاد می‎کند که می‎توانند به کبد آسیب برسانند. اگرچه کبد قابلیت زیادی در بازسازی خود دارد مجاورت مداوم یا مواد سمی می‎تواند سبب بروز مضرات جدی و بعضاً برگشت ناپذیر شود.
هپاتیت سمی ممکن است بر اثر موارد زیر ایجاد گردد:
الکل. نوشیدن مقادیر زیاد مشروب الکلی در طول سالیان متمادی می‎تواند به ایجاد هپاتیت الکلی منجر شود که التهاب کبد بر اثر مصرف الکل است.
• داروهای ضد درد غیر نسخه‌ای. داروهای ضد درد غیر نسخه‌ای مثل استامینوفن، آسپیرین، ایبوپروفن و ناپروکسن می‎توانند به کبد آسیب برسانند به ویژه اگر به صورت مکرر و در ترکیب با مشروب الکلی مصرف شوند.
• داروهای نسخه‎ای (تجویزی). برخی داروهای مرتبط با ایجاد آسیب‎های جدی برای کبد شامل استاتین‎ها (داروهای درمان کلسترول بالا)، ترکیب دارویی آموکسی‎سیلین - کلاوولانات، فنی‎توئین، آزاتیوپرین، نیاسین، کتوکونازول، برخی داروهای ضد ویروسی و استروئیدهای آنابولیک است. داروهای متعدد دیگری نیز در این گروه قرار می‎گیرند.
• داروهای گیاهی و مکمل‎ها. برخی داروهای گیاهی شامل آلو ورا، کوهوش سیاه، کاسکارا، چاپارل، کامفری، کاوا و افدرا برای کبد خطرناک تلقی می‎شوند. داروهای متعدد دیگری نیز در این زمینه مطرحند. کودکان ممکن است بر اثر مصرف اشتباهی مکمل‎های ویتامین به جای آب نبات و دوزهای بالای آنها دچار آسیب کبدی شوند.
• مواد شیمیایی صنعتی. مواد شیمیایی که فرد در کوران کار با آنها در تماس قرار می‎گیرد ممکن است باعث آسیب دیدن کبد شوند. مواد شیمیایی رایجی که می‎توانند آسیب کبدی ایجاد کنند شامل محلول نظافت خشک تتراکلرید کربن، ماده‎ای به نام وینیل کلراید (که برای ساختن پلاستیک به کار می‎رود)، پاراکوات علف‌کش و گروهی از مواد شیمیایی صنعتی موسوم به بای‎فنیل‎های پلی‎کلورینه هستند.

ریسک فاکتورهای هپاتیت سمی
عواملی که می‎توانند خطر هپاتیت سمی را افزایش دهند شامل موارد زیرند:
• مصرف داروهای ضد درد غیر نسخه‌ای یا برخی داروهای نسخه‎ای. مصرف داروهای غیر نسخه‌ای حامل خطر آسیب کبدی ریسک ابتلاء به هپاتیت سمی را افزایش می‎دهد. این موضوع به ویژه هنگامی واقعیت پیدا می‎کند که فرد چند دارو مصرف کرده یا داروها را بیش از مقدار توصیه شده مصرف کند.
• ابتلاء به بیماری کبدی. ابتلاء به یک بیماری جدی کبد مثل سیروز یا بیماری کبد چرب غیر الکلی فرد را در برابر اثرات مواد سمی آسیب‌پذیرتر می‎کند.
• هپاتیت. عفونت مزمن با یک ویروس هپاتیت (هپاتیت B، هپاتیت C، یا برخی دیگر - در موارد نادر - ویروس‎های هپاتیت که ممکن است در بدن دوام بیاورند) باعث آسیب‎پذیری بیشتر کبد می‎شود.
پیری. همچنان که مردم پا به سن می‎گذارند، روند درهم شکستن مواد مضر در کبد کُند می‎شود. این بدان معنی است که مواد سمی و فرآورده‌های زائد آنها زمان بیشتری در بدن باقی می‎مانند.
• نوشیدن مشروب الکلی. نوشیدن الکل در زمان مصرف دارو یا برخی مکمل‎های گیاهی باعث افزایش خطر مسمومیت می‎شود.
• جنس مؤنث. از آنجا که به نظر می‎رسد روند درهم شکستن برخی مواد سمی در بدن زنان کندتر از بدن مردان است، جریان خون در بدن زنان زمان طولانی‎تری در معرض مقادیر غلیظ‎تری از مواد مضر قرار می‎گیرد. این وضعیت باعث افزایش خطر بروز هپاتیت سمی در زنان می‎شود.
• داشتن برخی جهش‌های ژنتیکی. به ارث بردن برخی جهش‌های ژنتیکی که بر تولید و عمل آنزیم‎های کبدی مسؤول درهم شکستن مواد سمی تأثیر می‎گذارند، می‏تواند فرد را در برابر هپاتیت سمی آسیب‌پذیرتر کند.
• کار با مواد سمی صنعتی. کار کردن با برخی مواد شیمیایی صنعتی فرد را در ریسک بالاتری برای هپاتیت سمی قرار می‎دهد.

عوارض هپاتیت سمی
التهاب همراه هپاتیت سمی می‎تواند به آسیب دیدگی و جراحت کبد منجر شود. به مرور زمان این جراحت، موسوم به سیروز، انجام عملکرد کبد را برای این دستگاه دشوار می‎کند. در نهایت سیروز به نارسایی کبد منجر می‎شود. تنها درمان برای نارسایی کبدی مزمن جایگزینی کبد معیوب با کبد سالم گرفته شده از یک اهدا کننده است (پیوند کبد).

پیشگیری از هپاتیت سمی
از آنجا که نمی‎توان پیش‌بینی کرد فرد چه زمانی به یک داروی مشخص واکنش نشان می‎دهد، هپاتیت سمی همیشه قابل پیشگیری نیست. اما مردم می‌توانند در صورت مراعات موارد زیر ریسک بروز مشکلات کبد را کاهش دهند:
• محدود کردن مصرف داروها. از داروهای نسخه‌ای و غیر نسخه‌ای صرفاً زمانی استفاده کنید که نیاز مبرم در این مورد وجود دارد. مردم باید برای مشکلات شایع مثل فشار خون، بالا بودن کلسترول و درد ارتریت در مورد گزینه‎های غیر دارویی تحقیق کنند.
• مصرف دارو صرفاً بر مبنای دستورالعمل. مردم باید دستورالمعل مصرف داروها را به دقت مراعات کنند. حتی در صورت افزایش علایم یا عدم بهبود آنها مردم نباید بیش از مقدار توصیه شده دارو مصرف کنند. از آنجا که اثرات برخی داروهای ضد درد غیر نسخه‎ای بعضی اوقات به سرعت زائل می‎شود، احتمال مصرف بیش از حد آنها وجود دارد.
• هشیار بودن در مورد داروهای گیاهی و مکمل‎ها. مردم نباید گمان کنند که فرآورده‎های طبیعی باعث ایجاد ضرری نخواهند شد. افراد باید پیش از استفاده از داروهای گیاهی و مکمل‎ها با پزشک مشورت کنند.
• خـودداری از مصرف ترکیب مشروب الکلی و دارو. الکل و دارو ترکیب بدی به شمار می‎رود. مردمی که استامینوفن مصرف می‎کنند نباید مشروب الکلی بخورند. مردم باید در مرود فعل و انفعال میان مشروبات الکلی و داروهایی که مصرف می‌کنند با پزشک مشورت نمایند.
• پرهیز در مورد مواد شیمیایی. اگر فردی با مواد شیمیایی خطرناک سر و کار داشته باشد، رعایت پرهیزهای لازم برای محافظت خود در مورد تماس با این مواد ضروری است.
• دور نگه داشتن داروها و مواد شیمیایی از کودکان. مردم باید تمامی داروها و مکمل‎های ویتامین را از دسترس کودکان دور نگه دارند و آنها را در بسته‎های مقاوم برای کودکان قرار دهند به شکلی که کودک نتواند به طور تصادفی آنها را بخورد.

تشخیص هپاتیت سمی
تست‎ها و اقدامات مورد استفاده برای تشخیص هپاتیت سمی شامل موارد زیر است:
• معاینه فیزیکی و گرفتن شرح حال پزشکی
• آزمایش‎های خون
• تست‎های تصویربرداری مثل اولتراسوند، CT اسکن یا MRI
بیوپسی کبد

درمان هپاتیت سمی
پزشکان برای یافتن علت بروز آسیب‎دیدگی کبد بیمار تلاش می‎کنند. گاهی اوقات علت بروز آسیب کبد مشخص است و در برخی مواقع دیگر مشخص کردن این علت نیاز به کار بیشتری دارد. در اغلب موارد قطع تماس با ماده سمی مسبب بروز التهاب کبد نشانه‎ها و علایم متبلابه فرد را کاهش می‎دهد.
درمان‌های هپاتیت سمی شامل موارد زیر است:
• درمان حمایتی. مردم دچار علایم شدید محتمل است که برای درمان حمایتی در بیمارستان بستری شوند و مایعات و داروها برای تخفیف تهوع و استفراغ از طریق داخل وریدی به آنان تحویل گردد. پزشک در عین حال آسیب کبد را مورد پایش قرار خواهد داد.
• داروهایی برای معکوس کردن روند آسیب کبد توسط استامینوفن. اگر آسیب‎ دیدگی کبد ناشی از اوردوز استامینوفن بوده باشد، بلافاصله به بیمار یک ماده شیمیایی به نام استیل‌سیستئین داده می‎شود. هر قدر این دارو زودتر به بیمار داده شود شانس وی برای محدود ماندن دامنۀ آسیب کبد بالاتر خواهد بود. بیشترین اثربخشی این دارو زمانی است که تا کمتر از 16 ساعت پس از اوردوز استامینوفن به بیمار داده شود.
• پیوند کبد. اگر کارکرد کبد به شدت مختل شده باشد ممکن است پیوند کبد تنها گزینۀ پیش روی بیماران باشد. اغلب کبدهای مورد استفاده برای پیوند کبد از اهداءکنندگان مرده گرفته می‎شود. در برخی موارد کبد اهدایی از اهداء کنندگان زنده گرفته می‎شود که بخشی از کبد خود را برای پیوند کبد اهدا می‌کنند./


Source:
Toxic hepatitis
Mayo Clinic
Oct. 04, 2016

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.