دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

خوف خواب (بختک) مبتلابه حدود 40 درصد کودکان و درصد کمتری از بزرگسالان است.

مقالات خواب / اختلالات خواب / بیماری بی‌خوابی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

مایو کلینیک
• ترجمه هامیک رادیان

خوف خواب (بختک) دوره‎ای از جیغ کشیدن، ترس شدید و افتادن یا زمین خوردن در هنگام خواب است. خوف خواب که به نام هراس شبانه نیز شناخته می‎شود، اغلب با راه رفتن در خواب همراه است. همانند راه رفتن در خواب خوف شبانه نوعی پاراسومنیا تلقی می‎شود، واقعه‎ای که به شکل ناخواسته در خواب تجلی می‎کند. خوف خواب به طور معمول از چند ثانیه تا چند دقیقه ادامه پیدا می‎کند اما دوره‎های آن ممکن است طولانی‎تر نیز باشند.
خوف خواب مبتلابه حدود 40 درصد کودکان و درصد کمتری از بزرگسالان است. به هر حال علی‎رغم ترسناک بودن، خوف‎های خواب به طور معمول علتی برای نگرانی نیستند. اغلب کودکان در سال‎های نوجوانی بر خوف خواب خود غلبه می‎کنند.
خوف خواب در صورتی که مانع از خواب کافی شود یا اگر خطری را برای سلامت در پی داشته باشد نیاز به درمان دارد.

[مطالب این مقاله:]
• علایم خوف خواب
• علل خوف خواب
• تشخیص خوف خواب
• درمان خوف خواب

علایم خوف خواب
خوف خواب با کابوس شبانه یکی نیست. فرد رویابین در کابوس شبانه از خواب می‎پرد و ممکن است جزئیات رویای خود را به خاطر بیاورد، اما فرد دچار دوره‎های خوف خواب کماکان در خواب باقی می‎ماند. کودکان اغلب اوقات صبح روز بعد که از خواب بیدار می‎شوند چیزی را در مورد خوف خواب خود به خاطر نمی‎آورند. بزرگسالان ممکن است پاره‎ای از آنچه را در طول خوف خواب تجربه کرده بودند به خاطر بیاورند.
خوف خواب به طور معمول در طول یک‎سوم اول یا نیمه اول خواب شبانه رخ می‎دهد و به ندرت در طول چرت‎های کوتاه بروز می‎کند. خوف خواب ممکن است به راه رفتن در خواب منجر گردد.
در طول یک دوره خوف خواب فرد ممکن است:
• با یک جیغ یا فریاد آغاز شود
• فرد در بستر بنشیند و حالتی وحشت‌زده داشته باشد
• نگاهش حالتی خیره به خود بگیرد
• دچار تعریق شود، به سنگینی نفس بکشد، و ضربان قلب تند شود، صورت حالت برافروخته پیدا کند و مردمک چشم‎ها گشاد شود
• لگد و دست و پا بیندازد
• بیدار کردن وی مشکل بوده و در صورت بیدار شدن حالت گیج داشته باشد
• آرام کردن وی دشوار باشد
• صبح بعد از بیدار شدن از خواب چیزی از خوف خواب خود به خاطر نداشته یا چیز کمی از آن به یاد بیاورد
• احتمالاً از بستر بلند شود و در اطراف خانه به حرکت درآید یا در صورت متوقف شدن رفتار پرخاشگرانه نشان دهد

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
خوف خواب گهگاهی علتی برای نگران شدن ندارد. اگر کودکی دچار خوف خواب باشد، والدین می‎توانند این مورد را در ویزیت‎های متعارف به پزشک یادآروی کنند. در هر حال، در صورت وجود موارد زیر باید با پزشک مشورت کرد:
• خوف خواب مکرراً بروز می‎کند
• خوف خواب به طور مرتب باعث اختلال خواب فرد یا دیگر افراد خانواده می‎شود
• به نگرانی‎های ایمنی یا آسیب دیدگی دامن می‎زند
• باعث ایجاد علایم خواب‎آلودگی بیش از حد یا مشکلات عملکردی در طول روز می‎شود
• ورای سال‎های نوجوانی ادامه می‎یابد یا در بزرگسالی شروع می‏شود

علل خوف خواب
خوف خواب زیر عنوان پاروسومنیا طبقه‎بندی می‎شود که رفتارها یا تجارب ناخواسته در طول خواب است. خوف‎های خواب به عنوان اختلال برانگیختگی تلقی می‎شوند، که بدین معنی است که آنها در طول خواب N3 بروز می‎کنند، که عمیق‎ترین مرحله حرکت غیر سریع چشم در خواب (NREM) است. دیگر اختلال مربوط به این مرحله از خواب راه رفتن در خواب است که ممکن است به همراه خوف خواب بروز کند.
عوامل مختلفی شامل موارد زیر می‎توانند به عنوان تقویت کننده خوف خواب ظاهر شوند:
• محرومیت از خواب و خستگی بیش از حد
استرس
• اختلالات در زمان‎بندی خواب، سفر یا اختلالات خواب
تب
خوف خواب برخی از اوقات ممکن است به تحریک اختلالات زیربنایی دارای فعل و انفعال با خواب شامل موارد زیر بروز کنند:
• اختلالات تنفسی خواب - که شامل گروهی از اختلالات می‎شوند که در آنها الگوهای غیر نرمال تنفسی در خواب بروز می‎کند و شایع‎ترین نوع آنها آپنه خواب انسدادی است
سندرم پای بی‎قرار
• برخی داروها
• اختلالات خلقی مثل افسردگی و اضطراب
• مصرف الکل، موردی که در بزرگسالان مطرح است

ریسک فاکتورهای خوف خواب
خوف خواب زمانی بیشتر شایع است که در خانواده فرد سابقه خوف خواب یا راه رفتن در خواب وجود داشته باشد. در کودکان خوف خواب بیشتر در دختران دیده می‎شود.

عوارض خوف خواب
برخی عوارض که امکان بروز آنها بر اثر خوف خواب وجود دارد عبارتند از:
• خواب‎آلودگی شدید در طول روز، که می‎تواند به بروز مشکلاتی در محیط تحصیل یا انجام وظایف روزمره منجر گردد
• اختلال در خواب
• ناامیدی در مورد خوف خواب یا مشکلات ارتباطی
• صدمه رساندن به خود یا در موارد نادر به افراد مجاور

تشخیص خوف خواب
برای تشخیص خوف خواب پزشک تاریخچۀ پزشکی فرد و علایم موجود را مرور می‎کند. ارزیابی فرد می‎تواند شامل موارد زیر باشد:
• معاینه جسمانی. پزشک ممکن است برای شناسایی هر اختلالی که می‎تواند عامل تقویت کننده خوف خواب باشد فرد را معاینه کند.
• بحث در مورد علایم. خوف خواب معمولاً بر اثر شرح ارائه شده از سوی فرد در مورد واقعه تشخیص داده می‎شود. پزشک ممکن است در مورد مشکلات خوف خواب در خانواده فرد سؤال کند. پزشک در عین حال ممکن است از فرد یا شریک زندگی وی بخواهد تا پرسشنامه‌ای در مورد رفتارهای خواب فرد را پر کند.
• پولیسومنوگرافی. در برخی موارد پزشک یک بررسی در طول شب خواب در محیط آزمایشگاهی را توصیه می‎کند. سنسورهای متصل به بدن در طول این بررسی امواج مغزی، میزان اکسیژن خون، ضربان قلب و تنفس و نیز حرکات پا در طول خواب را مورد پایش قرار می‎دهند. احتمال فیلمبرداری از رفتار فرد در طول خواب وجود دارد.

درمان خوف خواب
درمان خوف خواب نامکرر به طور معمول نیاز نیست.
اگر خوف خواب پتانسیل ایجاد آسیب دیدگی داشته باشد، مخل استراحت افراد دیگر خانواده باشد یا باعث ایجاد اختلال یا تشویش خواب فرد دچار خوف خواب شود، درمان مورد نیاز است. درمان به طور معمول بر مشخص کردن علل یا محرک‎های مسبب مشکل و تقویت امنیت فرد متمرکز می‎شود.
گزینه‎های درمانی شامل موارد زیر است:
• درمان اختلالات زیربنایی. اگر خوف خواب مرتبط به یک اختلال زیربنایی یا اختلال سلامت روانی یا دیگر اختلالات خواب مثل آپنه خواب انسدادی باشد، درمان بر رفع مشکل مزبور متمرکز خواهد شد.
• کنترل استرس. اگر از ظاهر امر چنین بربیاید که استرس و اضطراب عامل تقویت کننده خوف خواب است، پزشک ممکن است مراجعه به مشاور یا درمانگر را توصیه کند. درمان شناختی رفتاری، هیپنوتیزم، بیوفیدبک یا درمان ریلکسیشن می‎توانند کمک کننده باشند.
• بیدار کردن پیش‌بینی شده. این شامل بیدار کردن فرد از خواب حدود 15 دقیقه پیش از زمان معمول دچار شدن وی به خوف خواب است. فرد پیش از به خواب رفتن مجدد چند دقیقه‎ای را بیدار خواهد ماند.
• دارودرمانی. دارودرمانی به ویژه در مورد کودکان به ندرت برای درمان خوف خواب به کار می‎رود. به هر حال در صورت لزوم استفاده از بنزودیازپین‎ها یا برخی داروهای ضد افسردگی می‎توانند مؤثر باشند.

سبک زندگی و مداوای خانگی
اگر خوف خواب مشکلی برای کودک یا والدین وی باشد، در زیر چند راهکار برای مقابله با این وضعیت توضیح داده شده است:
• از خواب مناسب برخوردار شوید. خستگی مفرط می‎تواند عامل تقویت کننده خوف خواب باشد. اگر کسی دچار محرومیت خواب باشد باید زودتر به بستر خواب برود و از یک جدول زمان‎بندی خواب منظم پیروی کند. گاهی از اوقات خواب قیلوله یا چرت‎های کوتاه کمک کننده هستند. در صورت امکان، از سر و صداهای مخل خواب یا دیگر محرک‌های آشفته کردن خواب اجتناب کنید.
• از نوعی آرام‎بخشی منظم پیش از رفتن به بستر خواب استفاده کنید. فعالیت‎های آرام‎بخش مثل خواندن کتاب، حل جدول یا نشستن در وان آب گرم پیش از رفتن به بستر خواب انجام دهید. تمرینات مدیتیشن یا ریلکسیشن می‎تواند مفید باشد. محیط خواب را به محیطی ساکت و آرام‎بخش تبدیل نمایید.
• محیط خود را ایمن‎سازی کنید. برای پیشگیری از بروز آسیب دیدگی، تمامی پنجره‎ها و درهای خارجی خانه را در طول شبب قفل کنید. شما می‎توانید حتی درهای داخلی خانه را نیز قفل کرده یا روی آنها زنگ هشدار نصب کنید. وسایل بالقوه خطرناک را از دسترس دور نمایید.
• استرس خود را کنترل نمایید. چیزهای مسبب استرس برای خود را شناسایی کنید. اگر کودک شما دچار اضطراب یا استرس است، در مورد آنچه آزارش می‎دهد با وی حرف بزنید. یک متخصص سلامت روان در این مورد می‎تواند کمک کند.
• آرامش ایجاد کنید. اگر کودک شام دچار خوف خواب است، صرفاً منتظر بمانید تا دوره خوف سپری شود. دیدن وضعیت ممکن است باعث ایجاد نگرانی در شما شود اما این وضعیت به بچه آسیبی نمی‎زند. شما می‎توانید به آرامی وی را در بغل گرفته و به بستر خوابش برگردانید. آرام و خونسرد حرف بزنید. تکان دادن بچه یا فریاد زدن می‎تواند وضعیت را بدتر کند. به طور معمول خوف خواب زمان کوتاهی دارد و خود به خود برطرف می‎شود.
• دنبال الگو باشید. اگر کودک شما دچار خوف خواب است، دفترچه یادداشتی در این مورد تهیه کنید. به مدت چند شب، زمان بروز و طول مدت خوف خواب کودک را یادداشت کنید. اگر زمان بروز خوف خواب تا حدودی مداومت داشته باشد بیدار کردن پیش‎بینی شده چه می‎تواند کمک کننده باشد./

Source:
Sleep terrors (night terrors)
Mayo Clinic
March 09, 2018

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

گیرندة حشیش در مغز مشخص شد

دویدن حافظه را بهبود می‌بخشد

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.