دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

هیپراستزی یا تشدید حساسیت حس‌ها: علایم، علل و درمان

فیزیوتراپی, درمان شناختی رفتاری, داروهای ضد اضطراب, فلاونوئیدها, آنتی‌اکسیدان

دورنما در هیپراستزی به علت زمینه‌ای بستگی دارد

مقالات درد

در این مقاله:
◄ علایم هیپراستزی
◄ علل و ریسک فاکتورهای هیپراستزی
◄ درمان و مدیریت هیپراستزی
◄ دورنما



هیپراستیژیا (هیپراستزیا، هیپراستزی) به افزایش حساسیت هر یک از حس‌های ما مثل بینایی، شنوایی، بساوایی (لامسه) و بویایی اشاره دارد. این وضعیت می‌تواند یکی از حس‌ها ی ما یا تمامی آنها را درگیر کند.
اغلب اوقات به تشدید حساسیت حس منفرد با نامی جداگانه اشاره می‌شود. برای مثال افزایش حساسیت به لمس حساسیت بساوایی نامیده می‌شود و افزایش حساسیت به صدا را حساسیت شنوایی می‌خوانند.
این اصطلاح همچنین به افزایش حس درد اشاره دارد. بر مبنای اعلام "انجمن بین‌المللی مطالعه درد"، هیپراستزی شامل دو زیرمجموعه متفاوت تقویت حس درد است:
• هیپرالژزی. یک محرک ماشه حساسیت به درد را تشدید کرده یا افزایش می‌دهد.
الودینیا. محرکی که در حالت معمول دردناک نیست ناگهان محرک ایجاد درد می‌شود.
در این مقاله چگونگی بروز هیپراستزی، علت بروز آن و چگونگی مدیریت آن تشریح می‌شود.


علایم هیپراستزی
علایم هیپراستزی در بین افراد متفاوت است. این علایم به حس‌های درگیر شده و میزان شدت این درگیری بستگی دارند.
• برخی افراد دچار حساسیت به لمس ممکن است در صورتی که یک محرک عصب‌ها را تحریک ‌کند دچار درد شدید شوند.
• افراد دچار حساسیت شنوایی ممکن است در زمانی که هیچ اتفاقی در محیط پیرامون آنان رخ نداده است سر و صداهای بلند دردناک بشنوند.
• افراد دچار حساسیت بویایی اغلب خبر از طیف گسترده‌ای از بوها در شرایط عدم وجود یک محرک بو می‌دهند.
برخی افراد دچار تلفیقی از علایم مزبور می‌شوند. هیپراستزی شدید در عین حال می‌تواند بر سیستم عصبی تأثیر بگذارد، که ممکن است به التهاب عصب و تشنج منجر گردد.


علل و ریسک فاکتورهای هیپراستزی
درد نوروپاتیک یک علت زمینه‌ای شایع هیپراستزی است، اما بسیاری بیماری‌ها یا ضایعات سیستم عصبی می‌توانند موجب بروز این نوع درد شوند.
اختلالات و محرک‌های سلامت مرتبط (اما نه محدود به اینها) عبارتند از:
• بیماری‌های سیستمیک مثل دیابت، کمبودهای غذایی و هیپوتیروئیدیسم
• بیماری‌های عفونی مثل HIV، ویروس هرپس، هپاتیت C و واریسلا
• علل سمی شامل الکل، برخی داروهای شیمی درمانی و داورهای سرکوبگر سیستم ایمنی
• علل مکانیکی مثل ترومای فیزیکی، سندرم درد منطقه‌ای پیچیده، فشردگی ریشه عصب، و درد اندام شبح پس از قطع عضو
• علل وراثتی مثل بیماری شارکو-مری-توت

ریسک فاکتورهای هیپراستزی
کودکان دچار اتیسم، اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)، و اختلال بیش‌فعالی کمبود توجه (ADHD) بیشتر در معرض دچار شدن به هیپراستزی قرار دارند.
بسیاری اززنان در مرحله یائسگی خبر از ابتلاء به نوعی هیپراستزی به نام فورمیکاسیون (فورمیکیشن) می‌دهند، که در آن حس‌هایی را به صورت مور مور، خزش، یا خارش روی پوست خود تجربه می‌کنند.


درمان و مدیریت هیپراستزی
درمان هیپراستزی حول محور هدف گرفتن علت زمینه‌ای متمرکز می‌شود. اگر کسی بر اثر نوروپاتی دیابتی دچار اختلال مزبور گردد، تحت کنترل قرار دادن قند خون می‌تواند به مهار مشکل و پیشگیری از تشدید آن کمک کند.
اگر کمبود ویتامین B12 علت ایجاد هیپراستزی باشد، پزشک ممکن است مکمل ویتامین B12 توصیه کند. پس از درمان علت زمینه‌ای یا برطرف کردن محرک، اغلب مبتلایان متوجه می‌شوند که مشکل آنان برطرف شده است.
اگر مشکلی زمینه‌ای در مورد مغز یا طناب نخاعی وجود داشته باشد پزشک بر مبنای مورد به برطرف کردن آن اقدام خواهد کرد.

مدیریت کردن اثرات دوره‌های هیپراستزی
برخی اختلالات مرتبط به نوروپاتی مثل دیابت مزمن هستند. این موضوع مهم است که روش‌هایی برای کاهش حس‌های فیزیکی و عاطفی مرتبط به هیپراستزی یافته شوند.

چه می‌توانیم انجام دهیم
به خاطر داشتن این موضوع مهم است که اختلال مورد بحث قابل مدیریت کردن است. ایجاد برخی تغییرات در سبک زندگی می‌تواند به شکل قابل ملاحظه‌ای علایم را محدود کند. شخص می‌تواند موارد زیر را امتحان کند:
• کاهش مصرف کافئین و الکل، یا قطع کامل مصرف آنها.
• خوردن غذاهای سالم به شکل متعادل.
• تربیت خود برای حفظ خونسردی در طول دوره‌های هیپراستزی از طریق اقدام به یوگا یا مدیتیشن.

پزشک چه کاری می‌تواند انجام دهد
برخی مداخله‌های پزشکی شامل موارد زیر نیز می‌توانند مفید باشند:
• فیزیوتراپی. این درمان می‌تواند در مورد کسانی که هیپراستزی در آنان نتیجه افزایش مجدد تحرک و بهبود کیفیت زندگی است مفید باشد.
• درمان شناختی رفتاری (CBT). این درمان می‌تواند در کاهش پاسخ‌های ناخوشایند ایجاد شده توسط محرک‌ها مؤثر باشد.
• داروهای ضد صرع شامل گاباپنتینوئیدها. افراد دچار تشنج می‌توانند داروهای ضد حمله را برای کاهش تواتر و شدت تشنج‌ها مصرف کنند. این داروها همچنین به کاهش درد هیپراستزی در افراد فاقد سابقه تشنج نیز کمک می‌کنند.
• داروهای ضد اضطراب. افراد در صورت دچار شدن به ترس و اضطراب پیرامون اختلال خود می‌توانند از داروهای ضد اضطراب استفاده کنند. هیپراستزی می‌تواند ناتوان کننده بوده و بر توانایی شخص پیرامون بسیاری محرک‌های روزانه تأثیر بگذارد. این می‌تواند تأثیری منفی بر سلامت روانی بر جای بگذارد.
• داروهای ضد افسردگی. داروهای ضد افسردگی می‌توانند درد نوروپاتیک را هم مثل افسردگی کاهش دهند.
یک مرور مربوط به سال 2020 می‌گوید که رژیم غذایی سرشار از فلاونوئیدها می‌تواند در کاهش درد به افراد دچار اثرات نوروپاتی کمک کند. فلاونوئیدها ترکیباتی هستند که در گیاهان تولید کننده آنتی‌اکسیدان وجود دارند، که به مهار اثرات مضر صدمه ناشی از مولکول‌های رادیکال‌های آزاد در بدن کمک می‌کنند.
به هر حال، مطالعه مزبور به میزان زیادی از مطالعاتی سود برده است که اثرات فلاونوئیدها را در حیوانات آزمایشگاهی بررسی کرده‌اند، تا در انسان. مرور مورد بحث همچنین بر نوروپاتی محیطی متمرکز شده بود اما دیگر انواع مثل نوروپاتی مرکزی ممکن است کارکرد متفاوتی داشته باشند.
بنابراین دشوار است که بگوییم یافته‌های این مطالعه را می‌توان به انسان یا تمامی انواع نوروپاتی تعمیم داد، اما این یافته‌ها نویدبخش به نظر می‌رسند.


در کوران هجوم هیپراستزی چه کنیم
در کوران بروز خود، هیپراستزی ممکن است به شکل حسی مقهور کننده و پایان ناپذیر جلوه کند.
اگر کسی دچار یک دور هجوم هیپراستزی می‌شود، باید در یک اتاق تاریک که در حد امکان عاری از هر نوع محرکی است دراز بکشد. این کار می‌تواند به برطرف شدن سریع‌تر علایم هیپراستزی کمک کند.
شخص باید سعی کند تا آرام بماند و کمی تمرینات تنفس عمیق انجام دهد.


دورنما
دورنما در هیپراستزی به علت زمینه‌ای بستگی دارد. مکمل کمبود ویتامین B12 می‌تواند علایم هیپراستزی را به طور کامل برطرف کند. برای افراد دچار نورودایورس، مدیریت کردن تحریک بیش از حد احتمالاً هدف سلامت مادام‌العمر باشد.
هیپراستزی می‌تواند ناراحت کننده بوده و باعث ایجاد درد، ترس، و اضطراب در افراد دچار آن شود.
هیپراستزی ممکن است به شکل منفرد وجود داشته یا یک علامت مشکل دیگری در سلامت باشد. هر عاملی که ایجادگر آن باشد پزشک سعی خواهد کرد تا ریشه اختلال را تشخیص داده و به شکل مؤثر آن درمان کند./



هیپراستزی یا تشدید حساسیت حس‌ها: علایم، علل و درمان
دکتر سوزان دبلیو. لی، بکی یانگ

ترجمه فرهنگ راد

Source:
Healthline
What You Need to Know About Hyperesthesia
Medically reviewed by Susan W. Lee, DO —
Written by Becky Young —
Updated on December 1, 2021

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.