plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

Image

CT اسکن یا CAT اسکن - کاربردها، فواید، عوارض جانبی، و سرطان

ابزار تشخیصی، CT اسکن، CAT اسکن، توموگرافی کامپیوتری، مقطع‎نگاری محوری کامپیوتری، MRI، تشخیص سرطان، تصویربرداری پزشکی، تصاویر مقطعی، کلاستروفوبیا، بارداری، شیردهی، سرطان

CT ابزاری مفید برای ارزیابی تشخیصی در پزشکی است اما در عین حال منبعی از اشعه یونیزه است و به شکل بالقوه می‎تواند باعث ایجاد سرطان شود

مقالات ام آر آی / پت اسکن / اولتراسوند
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• کریستین نوردکویست، دکتر سیونگگو هان
• ترجمه محمدقاسم رافعی

 اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) [مقطع‎نگاری رایانه‎ای] یا توموگرافی محوری کامپیوتری (CAT) داده‎های اشعه X را برای ایجاد تصاویر دارای جزئیات از ساختارهای داخل بدن ترکیب می‎کند.
اسکن‎های CT از تصاویر دو‌بُعدی "برش" یا بخش‎های بدن استفاده می‎کنند اما در عین حال می‌توان از آنها برای ایجاد تصاویر سه‌بعدی استفاده کرد. CT اسکن را می‏توان با مشاهدۀ یک برش از نان با کل قرص نان مقایسه کرد.
CT اسکن‎ها در بیمارستان‎های سراسر جهان مورد استفاده قرار می‎گیرد.

[مطالب این مقاله:]
• CT اسکن چیست؟
• کاربردها
• فرآیند اقدام
• ریسک‎ها
• یافتن رادیولوژیست

CT اسکن چیست؟
اسکنر CT یک سری پرتو باریک ساطع می‎کند که از بدن انسان در هنگام عبور وی از استوانه دستگاه اسکن می‎گذرند.
این مورد با ماشین اشعه X متفاوت است که فقط یک پرتو اشعه X ساطع می‎کند. CT اسکن در مقایسه با اشعه X تصویری دارای جزئیات بیشتر ارائه می‎دهد.
دیتکتور (آشکارساز) اشعه X اسکنر CT می‎تواند هزاران سطح مختلف تراکم یا چگالی را مشاهده کند. این آشکارساز می‎تواند بافت‎های درون دستگاه‎های صلب بدن را ببیند.
داده‎ها به یک کامپیوتر منتقل می‎شود که می‎تواند تصاویر مقطعی سه بُعدی از قسمت مورد نظر در بدن ایجاد کند و آن را در صفحه نمایش نشان دهد.
برخی از اوقات یک رنگ کنتراست به کار می‎رود زیرا این رنگ کمک می‎کند تا برخی ساختارها وضوح بیشتری پیدا کنند.
برای مثال، اگر یک تصویر سه بعدی از شکم نیاز باشد بیمار باید یک پیمانه باریم بنوشد. باریم وقتی در سیستم گوارش حرکت می‌کند در اسکن به رنگ سفید دیده می‎شود.
اگر تصاویری از اندام‎های تحتانی بدن مثل راست روده (رکتوم) نیاز باشد ممکن است به بیمار باریم انما (تنقیه) داده شود. اگر هدف گرفتن تصاویری از رگ‎های خونی باشد عامل کنتراست به درون وریدها تزریق می‎شود.
دقت و سرعت CT اسکن را می‎تواند با اپلیکیشن CT مارپیچ یا حلزونی که فناوری نسبتاً جدیدی محسوب می‎شود، بهبود بخشید. اشعه مسیری مارپیچ را در طول اسکن طی می‎کند، بنابراین بدون هیچ وقفه‎ای بین تصاویر، گردآوری داده‌ها ادامه پیدا می‎کند.
CT ابزاری مفید برای ارزیابی تشخیصی در پزشکی است اما در عین حال منبعی از اشعه یونیزه است و به شکل بالقوه می‎تواند باعث ایجاد سرطان شود.
"انستیتو ملی سرطان" توصیه می‌کند که بیماران در مورد خطرات و فواید CT اسکن با پزشکان مشورت کنند.

کاربردها
این اسکن برای گرفتن تصاویری از موارد زیر مفید است:
• بافت‎های نرم
• لگن
• رگ‎های خونی
• ریه‎ها
• مغز
• شکم
• استخوان‌ها
CT اسکن اغلب اوقات روش ترجیحی برای کشف بسیاری از سرطان‎ها مثل سرطان کبد، سرطان ریه و سرطان لوزالمعده محسوب می‎شود.
تصاویر به پزشک کمک می‎کند تا وجود و محدوده حضور تومور، اندازه آن، و میزان آسیب دیدن بافت‎های مجاور بر اثر تومور را تعیین کند.
اسکن ناحیه سر می‎تواند اطلاعات مهمی در مورد مغز به دست دهد، برای مثال اینکه مغز دچار خونریزی، ورم شریان‎ها و تومور است یا خیر.
CT اسکن می‎تواند وجود تومور در شکم و هر ورم یا التهاب در بافت‎های داخلی مجاور شکم را آشکار کند. این اسکن می‌تواند پارگی طحال، کلیه‎ها یا کبد را نشان دهد.
از آنجا که CT اسکن بافت غیر نرمال را کشف می‎کند، برای برنامه‎ریزی رادیوتراپی و بیوپسی مفید خواهد بود و می‎تواند داده‎های ارزشمندی در مورد جریان خون و دیگر اختلالات عروقی به دست دهد.
CT اسکن می‎تواند به پزشک در ارزیابی بیماری‎های استخوان، چگالی استخوان و وضعیت ستون فقرات بیمار کمک کند.
این اسکن در عین حال می‎تواند داده‎هایی حیاتی در مورد آسیب‎دیدگی‎های دست، پا و دیگر ساختارهای اسکلتی ارائه دهد. در این اسکن حتی استخوان‎های کوچک و بافت پیرامون آنها به روشنی قابل مشاهده‌اند.

CT و MRI
تفاوت‎های اصلی میان CT اسکن و MTI عبارتند از:
• CT اسکن از اشعه X استفاده می‎کند اما MRI از مغناطیس و امواج رادیویی بهره می‎گیرد.
• خلاف MRI، اسکن CT تاندون‎ها و غضروف‎ها را نشان نمی‎دهد.
• MRI برای بررسی طناب نخاعی ابزار بهتری است.
• CT اسکن برای بررسی سرطان، پنومونی، تصویرهای اشعه X قفسه سینه غیر نرمال، خونریزی مغزی به ویژه پس از آسیب دیدگی ابزار مناسب‎تری است.
تومور مغزی در MRI با وضوح بیشتری مشاهده می‎شود.
• CT اسکن پارگی دستگاه‌ها و جراحات را به سرعت بیشتری آشکار می‎کند و بنابراین برای موارد تروما مناسب‎تر است.
• استخوان‎ها و مهره‎های شکسته در CT اسکن وضوح بیشتری دارند.
• CT اسکن تصاویر بهتری از ریه‎ها و دستگاه‎های حفره قفسه سینه و فاصله بین ریه‎ها ارائه می‎دهد.

فرآیند اقدام
بیمار برای یک بازه زمانی مشخص پیش از اسکن نیاز خواهد داشت تا از خوردن غذا و احتمالاً نوشیدنی‎ها اجتناب کند.

در روز انجام اسکن
در اغلب جاها نیاز است تا بیمار لباس‎های خود را درآورد و گانی را که از طرف مرکز پزشکی در اختیار وی قرار می‎گیرد بپوشد. بیمار باید از همراه داشتن جواهرات خودداری کند.
اگر بیمارستان یا مرکز درمانی گان در اختیار بیمار قرار ندهد وی باید لباس راحتی عاری از تکمه و زیپ فلزی به تن کند.
برخی از بیماران نیاز است تا یک نوشیدنی حاوی ماده کنتراست بنوشند یا از یک رنگ به عنوان عامل تنقیه استفاده کنند یا که تزریقی در مورد آنان انجام شود. استفاده از این عامل کنتراست باعث بهبود تصاویر گرفته شده از رگ‎های خونی یا بافت‌ها می‎شود.
هر بیماری که در مورد مواد کنتراست دچار آلرژی است باید پیشاپیش پزشک را از این موضوع باخبر کند. برخی داروها می‎توانند واکنش‌های آلرژیک نسبت به مواد کنتراست را کاهش دهند.
از آنجا که فلزات باعث ایجاد اختلال در عملکرد اسکنرهای CT می‎شوند بیمار باید هیچ‎گونه جواهرات و وسایل فلزی در هنگام اسکن به همراه نداشته باشد.

در طول اسکن
بیمار نیاز دارد تا روی یک میز متحرک بررسی و درون یک ماشین اسکنر CT دونات شکل دراز بکشد.
در اغلب موارد بیمار به پشت خوابیده و صورت به حالت سرراست قرار می‎گیرد. اما گاهی از اوقات نیاز است تا بیمار به رو یا به پهلو دراز بکشد.
پس از گرفتن یک تصویر اشعه X میز اسکنر به آهــستگی حرکت می‎کند و ماشین اسکنر تصویر دیگری می‎گیرد و این روند تا به پایان تصویربرداری ادامه می‎یابد. برای گرفتن بهترین نتایج بیمار نیاز دارد تا در سکوت و بدون حرکت دراز بکشد.
در طول اسکن هر فردی مگر خود بیمار اتاق محل انجام اسکن را ترک می‎کند. یک سیستم ارتباطی داخلی امکان برقراری ارتباط دوطرفه بین رادیوگرافیست و بیمار را برقرار می‎سازد.
اگر بیمار کودک باشد ممکن است به یکی از والدین یا یک فرد بزرگسال اجازه داده شود تا در نزدیکی کودک بایستد یا بنشیند، اما به این فرد همراه لباس مخصوصی برای پیشگیری از قرار گرفتن در معرض اشعه داده می‎شود.

خطرات
CT اسکن شامل استفاده از مقادیر اندکی اشعه هدفمند است.
مضر بودن اشعه حتی در مورد مردمی که چند بار مورد اسکن قرار می‎گیرند اثبات شده نیست.
شانس ایجاد سرطان بر اثر انجام CT اسکن کمتر از 1 در 2000 مورد تخمین زده می‎شود.
تخمین زده می‎شود مقدار اشعه‎ای که فرد در طول CT اسکن متحمل آن می‎شود به همان میزانی است که فرد در طول چند ماه یا چند سال در محیط طبیعی با آن مواجه می‎گردد.
اسکن فقط زمانی توصیه می‎شود که یک توجیه پزشکی شفاف و قاطع وجود داشته باشد. نتایج می‎توانند به درمان‎ برای اختلالاتی منجر شوند که از لحاظ دیگر جدی محسوب می‎شوند. وقتی تصمیم به انجام اسکن اتخاذ می‎شود پزشکان از این موضوع اطمینان حاصل می‎کنند که فواید کار بر خطرات آن چربش دارد.
مشکلاتی که امکان بروز آنها از ناحیه اشعه وجود دارد شامل سرطان و مشکلات تیروئید است.
این عواقب در مورد افراد بزرگسال بسیار نامحتمل است و همین وضعیت در مورد کودکان نیز مصداق دارد. به هر جهت، در مورد مضرات اشعه آسیب‌پذیری بیشتری وجود دارد. این بدان معنی نیست که نتیجه کار مواجهه با مشکلات سلامت خواهد بود اما انجام هر گونه CT اسکن باید در اسناد پزشکی مربوط به کودکان ثبت شود.
در برخی موارد فقط CT اسکن می‎تواند نتایج مورد نظر را نشان دهد. برای برخی اختلالات امکان انجام اولتراسوند یا MRI وجود ندارد.

آیا در شرایط بارداری می‎توان CT اسکن انجام داد؟
زنی که ظن باردار بودن در مورد وی مطرح است باید پیشاپیش پزشک را از این موضوع مطلع کند زیرا این خطر مطرح است که اشعه X باعث آسیب رسیدن به جنین شود.
با استناد به "کالج آمریکایی رادیوگرافی، انجمن آمریکایی بارداری"، "یک تصویربرداری اشعه X منفرد دارای آن مقدار اشعه هست که بتواند سبب ایجاد اثرات جانبی در جنین یا نطفه در حال رشد شود."
در هر حال انجمن آمریکایی بارداری مستند کرده است که CT اسکن برای زنان باردار تجویز نمی‎شود "مگر اینکه فواید انجام آن آشکارا بر ریسک‎های این کار چربش داشته باشد."

CT اسکن و شیردهی از پستان
در صورت شیرریزی یا شیرده بودن اگر مادر نیاز به یک تزریق داخل وریدی یُددار برای کنتراست داشته باشد وی باید شیر دادن به بچه را به مدت 24 ساعت متوقف کند زیرا ماده کنتراست از شیر پستان عبور می‎کند.

آیا در صورت ابتلاء به کلاستروفوبیا می‎تواند CT اسکن انجام داد؟
بیماری که دچار هراس از قرار گرفتن در فضای بسته است باید پیشاپیش پزشک و متخصص رادیولوژی را از این موضوع باخبر کند. در این وضعیت ممکن است به بیمار تزریقی صورت گیرد یا قرصی داده شود که او را پیش از اسکن آرام می‎کند./

Source:
CT scan or CAT scan: How does it work?
Last updated Tue 24 July 2018
By Christian Nordqvist
Reviewed by Seunggu Han, MD

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده